Short Story: Lost Hearts (M.R. James, 1895)

m r james ghost stories‘Whilst the girl stood still, half smiling, with her hands clasped over her heart, the boy, a thin shape, with black hair and ragged clothing raised his arms in the air with an appearance of menace and of unappeasable hunger and longing.’

M.R. James staat bekend om zijn ghost stories die hij voordroeg met Kerst en zijn antiquarian ghost stories, waarbij een antiek object meestal de oorzaak is van vreemde spookachtige gebeurtenissen die een professor overkomt. 

Lost Hearts vertelt het korte verhaal van, een bijna twaalf jarige jongen die net wees is geworden, maar goedhartig wordt opgevangen door zijn oudere neef Mr Abney, een professor Grieks op Cambridge in zijn landhuis Aswarby. Alhoewel Mr Abney een eigenaardig man is die een erg teruggetrokken leven leidt, wordt jonge Stephen hartelijk ontvangen. Hij wordt verzorgd door de 55 jarige Mrs Bunch die hem veel weet te vertellen over Mr Abney over zijn eerdere liefdadigheid omtrent een zigeuner meisje zo’n twintig jaar geleden en een jonge vreemdeling, ongeveer acht jaar geleden. Helaas waren op een dag zowel het meisje als het jongetje zomaar plotseling verdwenen. 

Dan krijgt Stephen een vreemde droom en is ’s nachts zijn nachthemd op een vreemde manier gescheurd en ziet hij vreemde dingen in en rondom het huis.

‘As Stephen stood by the fence of the grounds, and looked out into the park, he felt as if an endless procession of unseen people were sweeping past him on the wind, borne on resistlessly and aimlessly, vainly striving to stop themselves, to catch at something that might arrest their flight and bring them once again into contact with the living world of which they had formed a part.’

De opbouw van het verhaal, dat uit 8 bladzijden bestaat, werkt toe naar een horror twist die aan het einde geheel wordt verklaard, hetzij niet al te expliciet. Dit keer is het een twaalf jarige jongen de hoofdpersoon die geesten ziet. Het is wel een antiquarian ghost story waar M.R. James om bekend staat. Echter dit keer niet vanuit het gezichtspunt en belevenissen van de professor beschreven. 

Het verhaal wordt op een vrij snelle manier verteld. Het neemt sprongen in de tijd, die alleen gaan over de meest belangrijke gebeurtenissen van het verhaal. Met duidelijk maar mooi taalgebruik en mooie zinnen wordt het verhaal vorm gegeven,  waarbij de unheimische omgeving en de onheilspellende droom van de jonge Stephen de belangrijkste elementen zijn. De spanning wordt zorgvuldig opgebouwd en levert aan het einde een creepy twist af. Met huiveringwekkende verschijningen schetst hij een eng beeld van wat jonge Stephen in het huis van zijn vreemde oudere weldoener ziet. 

Het verhaal is een korte schets en weet de sfeer en toon van de spookachtige gebeurtenissen goed te vatten die zorgen voor een naar gevoel. Met de heidense rituelen en gebruiken op de achtergrond, alchemie en het occulte die worden gecombineerd met het antiquarian spookverhaal, zorgt het voor genoeg huiveringwekkend materiaal. Dit is precies een ghost story dat genoeg onthult, maar evenzo genoeg te raden overlaat aan de geest van de lezer om de echte horror van wat er gebeurt en wat er had kunnen gebeuren in te vullen. Dat maakt het des te sinisterder. 

Montague Rhodes James (1862-1936), geboren in Goodnestone, Kent, Engeland is misschien een iets minder bekende ghost story writer dan zijn tijdgenoten, maar hij is een meester in de suggestie door middel van verrassende en zenuwslopende passages, die veel aan de verbeelding van de lezer overlaten. Hij maakte geen gebruik van gothic clichés, maar meer van een huidige setting, die vaak met iets antieks te maken hebben. En wordt daarmee de vader van de “antiquarian ghost story” genoemd. 

 Uit: Collected Ghost Stories van M.R. James, Wordsworth Editions, 2007