Boek Review: Moving Pictures/ Rollende prenten (Terry Pratchett, 1990)

review book moving pictures terry pratchett

‘Nothing happened for a whole day. Then, in a little hollow on the edge of the brooding hill, a few grains of sand shifted and left a tiny hole. Something emerged. Something invisible. Something joyful and selfish and marvelous. Something as intangible as an idea, which is exactly what it was. A wild idea.’

Moving Pictures is het tiende deel uit de Discworld serie van Terry Pratchett. In deze parodie op de hele filmindustrie maken we kennis met nieuwe personages en is er dit keer een grote rol weggelegd voor een van de bijfiguren die we wel al in de voorgaande boeken veelvuldig tegenkwamen. Met dit boek slaat Pratchett een nieuwere weg in door niet terug te grijpen op oude, klassieke thema’s van fairytales, middeleeuwse praktijken, of een parodie op de klassieke geschiedenis, maar gaat hij dit keer voor vooruitgang. Hij combineert dit keer een vorm van een industriële revolutie op de Discworld samen met de mythologie van Cthulhu. 

Het verhaal

Bij Alchemisten denkt men voornamelijk aan de steen der wijzen, het levenselixer en het lood veranderen in goud. Maar dit keer hebben de Alchemisten een wel heel bijzondere ontdekking gedaan. Ontstaan vanuit een idee, dat onder het zand in Holy Wood lag te slapen en gewekt werd nadat de laatste poortwachter was overleden, werd de droom van Hollywood werkelijkheid. En zo was de filmindustrie geboren, van de ene dag op de andere. 

De filmmakers/alchemisten trokken naar Holy Wood om films te maken, voornamelijk tot educatie van de mens, maar al snel hadden andere mensen daar hele andere ideeën over, zoals Cut me Own Throat Dibbler die die er geld in zag en er een hele marketingbusiness en productiebedrijf tegenaan gooide. Maar ook Victor Tugelbend, not wannabe Wizard, die het liefst niets doet en daar in Holy Wood geheel in zijn wensen wordt voorzien. En Gaspode de wonderdog die kan praten en als een echte Lassie de ware held en helpende hand blijkt.

Dit alles gaat niet geheel voorbij aan de Unseen University die een nieuwe Archchancellor heeft genaamd Mustrum Ridcully. Maar door het vrijkomen van het idee, en het maken van films, is er een scheur ontstaan tussen de dimensies en er zijn dingen die naar de realiteit willen ontsnappen. Het wordt een kwestie van life imitates art en vice versa. 

Parodie op de filmindustrie

Pratchett vind ik op zijn best wanneer hij een origineel nieuw verhaal verzint met de meest absurde en hilarische avonturen en bijzondere figuren. Pratchett weet dan als geen ander om orde te scheppen in een grote chaos en zo de personages helemaal tot leven en tot hun recht te laten komen. Maar wanneer hij echter iets bestaands parodieert en dan bedoel ik niet een zeer algemeen concept zoals de piramides en het oude Egypte in Pyramids, maar een vrij vaststaand concept of verhaal, dan moet hij meer binnen de lijnen gaan kleuren en daarin zijn eigen stijl plaatsen. 

Hierdoor wordt de parodie vrij letterlijk één op één vertaald in grappen in het verhaal, waardoor het te doorzichtig wordt. En dat levert naar mijns inziens een verhaal op dat qua humor wat flauwer is, en qua ideeën wat meer cliché. Dat vond ik ook al met Eric, wat een directe parodie is op Faust en wat ik ook iets minder leuk vond. Maar wat het verhaal leuk maakte was natuurlijk de aanwezigheid van Rincewind, een van mijn favoriete karakters.

In Moving Pictures ontbreekt het aan een echt leuk en levend personage. De hoofdrolspelers, Victor en Ginger blijven vrij oppervlakkig, terwijl Dibbler die het juist altijd zo goed doet als comic relief en bijfiguur, laat nu zijn nare kant zien en dat is soms niet alleen vrij irritant, maar geeft ook een nare bijsmaak aan zijn anders zo grappige korte optredens. 

Daarbij volgen we voornamelijk Victor, wat een saaie verhaallijn is, en gebeurt er heel lang vrij weinig. Maar we maken ook kennis met Gaspode de Wonderdog die erg grappig is en later in andere boeken weer opduikt. Ook zien we Archchancellor Mustrum Ridcully voor het eerst. Ridcully is een heel andere Archchancellor dan zowel wij als lezers als de Wizards gewend zijn. Na 40 jaar afwezigheid op de Unseen University en geleefd te hebben op het platteland om zijn familiegrond te onderhouden, wordt hij door de Wizards gevraagd om de Archchancellor te worden, zodat alle fracties en ruzies en valse plannetjes onderling even een pauze zouden kunnen nemen. Dat levert een Archchancellor op die niet houdt van besturen, die graag schreeuwt, houdt van jagen en boogschieten en sporten. En juist doordat hij niet voldoet aan het bestaande beeld van een Wizard, alhoewel hij wel erg slim is, en al een zevende level Wizard was op zijn 27ste, is hij erg succesvol. Bovendien houdt hij het erg lang vol als Archchancellor, zelfs tot het einde van de Discworld serie. Hij is een zeer leuke toevoeging aan de Discworld.

Conclusie

Alhoewel Moving Pictures niet een van mijn favorieten is uit de Discworld serie, is het wel de moeite waard om te lezen. Misschien juist door de wat letterlijke parodie van Hollywood, kan dit boek wel toegankelijker zijn voor degenen die nog niet bekend zijn met Pratchett en er langzaam in willen duiken. De humor van de filmindustrie en de verwijzingen naar verschillende films zijn duidelijk, terwijl de Chutulhu mythologie iets meer richting de bizarre wereld van de demon dimension van de Disworld gaat. 

Praktische info

Moving Pictures (1990), 333 bladzijden. Auteur: Terry Pratchett. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: Rollende Prenten.