Film Review: The Dead Don't Die (2019)

review film the dead don't die 2019
The Dead Don’t Die/ Focus Features

The Dead Don’t Die (2019) is een kurkdroge zombie comedy vol met sociaal commentaar.

The Dead Don’t Die is een satirische zombie comedy van de hand van Jim Jarmusch en met een sterrencast bestaande uit Bill Murray, Tilda Swinton, Adam Driver, Chloë Sevigny, Steve Buscemi, Danny Glover, Selena Gomez en vele anderen. Gesitueerd in Centerville een all American Town is dit een satire op de American Way en de destructie van de aarde door de hebzucht, materialisme, het consumeren en de economie als religie. This is not gonna end well. 

Het verhaal

In Centerville volgen we de politie bestaande uit Cliff Robertson, Ronnie Peterson en Mindy Morrison, de eigenaar van de ijzerwinkel Frank Thompson, de eigenaar van de benzinepomp Bobby Wiggins, republikein en boer Miller, begrafenisondernemer Zelda Winston, motel eigenaar Danny Perkins, drie kinderen in de jeugdgevangenis, en drie ‘hipsters’ uit Ohio, terwijl de zombie apocalyps losbarst.

Alhoewel losbarsten een groot woord is. Na polaire fracking is de aardas verschoven wat voor een aantal vreemde fenomenen zorgt. De maan heeft een vreemde gloed gekregen, er barsten stormen los, huisdieren verschuilen zich en tenslotte staan de doden op uit hun graf. 

Terwijl de ondoden de straten onveilig maken, de politie zich verschanst in het politiebureau, Bobby en Frank zich insluiten in de ijzerhandel, sommigen worden aangevallen en opgegeten, en vervolgens zelf in zombie veranderen, weet Zelda wel raad met haar Samurai zwaard en slaat kluizenaar Bob vanuit het bos met zijn verrekijker alles gade. 

Droge humor en sociaal commentaar

De humor is kurkdroog en is een constante factor in de film. De dialogen, de reacties,  hun (on)gewone gedrag en absurde opmerkingen, de dode blikken, vormen de kracht van deze droge absurde humor. De film is een slow burn, traag en ‘saai’ maar ook dat is een onderdeel van de humor. Net als het underwelming gevoel wanneer de zombies de straten overspoelen. Niet alleen zijn de zombies vrij tam en zijn ze op zoek naar datgene wat ze in het leven ook deden, van tennissen, op hun telefoon kijken, snoepen, koffie drinken, chardonnay drinken, golfen en noem maar op. Maar ook de reacties van de nog normale mensen zijn vrij tam en droog, vooral die van de politie zelf en dan met name van Ronnie en Cliff. Ook dat is onderdeel van de humor. Zoals Centerville de all American Town weerspiegelt, zijn de handhavers macht, degenen waar de burgers op moeten kunnen vertrouwen ook heel tam in het aanpakken van een crisis die de mensheid bedreigt.

Dit sociale commentaar, dat fracking goed is voor de economie, dat mensen materialistisch zijn boven alles, al als zombies functioneren voordat zij dood zijn, is vrij overheersend en wordt ook overduidelijk letterlijk verteld door de voice over van Bob. 

Het ironische is dan ook dat slechts Bob, degene die zich afzondert van de gewone wereld en als raar wordt beschouwd, en Zelda die eveneens als raar wordt beschouwd, het overleven. Bob door zich te verschuilen en Zelda doordat zij door een UFO wordt opgehaald. Hier komt ook het meta-perspectief om het hoekje kijken.

review film the dead don't die 2019
Tilda aka Zelda is an alien/ Focus Features

Meta-perspectief en verwijzingen

Want dat Tilda Swinton/Zelda Winston als raar en buitenaards wordt gezien, zowel in het echt als in de film, blijkt ook te kloppen. Zij steelt ook kort de show als Samurai zwaardvechter, maar meer nog als excentrieke komische begrafenisondernemer, die een bijzondere kijk heeft op postmortale make-up.

Maar er zijn meer knipogen. Want als het nummer ‘The dead don’t die’ van Sturgill Simpson op de radio draait, vindt Cliff het bekend voorkomen. Volgens Ronnie kan dat kloppen omdat dit het intro nummer is (van de film). Terwijl Ronnie ook de hele film blijft zeggen dat het niet goed gaat aflopen. Als Cliff dan eindelijk vraagt hoe hij dat weet, zegt Ronnie/Adam Driver dat hij het hele script heeft gelezen van Jim, waarop Cliff/Bill Murray gepikeerd reageert omdat hij Jim beter kent. Dit meta-perspectief komt wat vreemd en out of the blue over, maar past wel in de droge absurde humor. 

Ook zijn er door de hele film verwijzingen naar andere horrors te vinden, waarbij er het meest expliciet naar Night of the Living Dead (1968) van George A. Romero wordt verwezen. Niet alleen omdat deze film ook zombies/ghouls/undead bevat, maar zij ook hetzelfde symboliseren. 

Traag en underwelming

Daar de film wat traag is en heel consistent in de droge humor, kan het daardoor ook wat saai overkomen. Alhoewel dit wel de bedoeling is en de film hiermee een punt wil maken, is dit zowel een sterk als een zwak punt van de film. De humor is zeer smaak gevoelig en ook de uitvoering is niet naar ieders smaak. Doordat er geen tempowisselingen in zitten en de film als een boemeltrein voort kachelt (wat just ook weer grappig is) kan dit op den duur gaan vervelen. 

Ondertussen ligt de focus op de boodschap en niet op de personages per se, waardoor sommigen vergeten lijken te worden, terwijl ze ieder een vrij sterke en leuke opbouw hadden. Maar als de zombies eenmaal bovengronds komen, blijken de personages enkel functioneel. Terwijl de boodschap te constant en duidelijk is, is dat ook te duidelijk terug te vinden in de uitvoering, wat juist de boodschap, die wat subtieler had kunnen zijn, minder krachtig maakt.

Het einde van de film is dan ook hoe de wereld volgens T.S Elliot eindigt: “This is the way the world ends, not with a bang but a whimper.” Dat is precies wat er gebeurt en gaan ook uiteindelijk Ronnie en Cliff in een hopeloze strijd ten onder en krijgt de mens wat hij verdient. Dat verandert de sfeer en toon van de film, van droogkomisch naar symbolisch sociaal commentaar, naar uiteindelijk een naargeestig en somber einde.

Conclusie

The Dead Don’t Die is een absurd droog komische zombie film waarbij het sociale commentaar even aanwezig is als de zombies zelf. Met een zeer consistentie sfeer en toon en specifieke humor zal deze film zeker geen groot publiek aanspreken. De toon en plot sluiten heel sterk op elkaar aan, maar blijft smaak gevoelig. Met constante komische sneren en rake klappen waarbij het hoofd moet worden gedood, maakt de film korte metten met all American sociaal gedrag. 

Praktische info

  • The Dead Don’t Die (2019) 103 min
  • Directed by: Jim Jarmusch
  • Produced by: Carter Logan, Joshua Astrachan
  • Written by: Jim Jarmusch
  • Starring: Bill Murray, Adam Driver, Chloë Sevigny, Tilda Swinton, Steve Buscemi, Danny Glover, Caleb Landry Jones, Rosei Perez, Iggy Pop, sara Driver, RZA, Carol Kane, Selena Gomez, Tom Waits
  • Music by: SQÜRL
  • Cinematography: Frederick Elmes
  • Edited by: Affonso Gonçalves
  • Production company: Kill the Head
  • Distributed by: Focus Features