Boek Review: The Moving Finger/ De Giftige Pen (Agatha Christie, 1943)

the moving finger agatha christie 1943

‘“It was an illiterate sort of letter,” I said thoughtfully, “written by somebody practically illiterate, I should say.” “Was it?” said Owen, and went away. Thinking it over afterwards, I found that “Was it?” rather disturbing.’ 

The Moving Finger is weliswaar een detective over Miss Marple, maar dit keer speelt zij zelf niet de hoofdrol. We zien haar soms maar eventjes in het voorbijgaan, wat haar er echter niet van weerhoudt om de vreemde zaak van anonieme brieven en een zelfmoord op te lossen. Want het platteland is verre van idyllisch en vreedzaam. 

Het verhaal

Jerry Burton en zijn zus Joanne verhuizen tijdelijk naar het plaatsje Lymstock op aanraden van zijn dokter. Hij moet namelijk herstellen van een vliegtuigongeluk dat hij als piloot in de oorlog heeft gehad en zijn arts raadt hem veel rust aan. Hierop besluiten ze Londen voor een paar maanden te verlaten en huren ze een huisje genaamde Little Furze in het rustige en idyllische dorpje Lymstock. Maar al snel komen ze erachter dat het platteland helemaal niet zo rustig is. 

Want Joanna krijgt een anonieme brief waarin nare dingen over haar en Jerry gesuggereerd worden. Ze is echter niet de enige die zo’n brief heeft gehad en het dorp is er al snel in de ban van. Niet alleen omdat ze bang zijn een brief te krijgen, maar ook omdat ze denken: waar rook is, is vuur. Dat dit leidt tot de zelfmoord van ene mevrouw Symmington, maakt de zaak nog ernstiger. Bevriend geraakt met de lokale dokter, Owen Griffith, raken ze ook betrokken bij deze hele vreemde en nare kwestie. Te meer omdat de dochter van mevrouw Symmington, Megan, de aandacht trekt van Jerry. 

Megan is een opvallend meisje, net twintig, maar allesbehalve vrouwelijk of volwassen. Hij ziet haar dan ook als een kind dat zijn hulp nodig heeft. Zij blijkt apart, maar slim en bijzonder te zijn en terwijl Joanna het opvalt dat er iets tussen hen bloeit, merkt Jerry tevens op dat Joanna al haar charmes loslaat op de arme Owen die als plattelands man geen raad weet met de avances van een Londense vrouw die dit gedrag als een spelletje ziet. 

Als er vervolgens een echte moord wordt gepleegd op het meisje in de huishouding van de Symmingtons, vindt de vrouw van de dominee het welletjes en roept ze er een expert bij, haar vriendin: Miss Marple. 

Jerry, Joanna en Megan

Dit verhaal wordt helemaal verteld vanuit het perspectief van Jerry, in de eerste persoon. We maken niet alleen mee hoe zij in het dorpje komen te wonen, wat hun belevenissen zijn wanneer ze op onbekend terrein komen, maar we zien vanuit hun verwonderend perspectief de personages die voorbijkomen. Dat wordt op een hele grappige en vileine manier beschreven. De bekrompenheid, het geroddel, het ‘hoe het hoort’, komt geregeld voorbij met grote sneren. 

Mikpunt van het dorp is Megan, een meisje dat veel te slim is en daardoor dom lijkt, zoals goed wordt opgemerkt door Miss Marple en haar vriendin Mrs Calthrop. Megan reageert en gedraagt zich niet naar de normen van het dorp en zij is niet alleen het aandachtspunt van Jerry, maar ook functioneel door de bekrompenheid aan de kaak te stellen. Ook houdt het verband met het onderliggend plot thema: een smokescreen. Niemand ziet hoe Megan werkelijk is behalve Jerry. En niemand zit op het goede spoor wie de moordenaar kan zijn, behalve Jerry, zo wijst Miss Marple hem daarop, alleen hij heeft het zelf niet door, noch zijn verliefdheid noch de moordenaar. Zo zijn de zelfmoord, de moord, de brieven, de gebeurtenissen buiten dit om en de personages en hun onderlinge verhoudingen en interacties goed met elkaar verbonden. 

Leuke sfeer

Het verhaal heeft een leuke schrijfstijl die bij het personage Jerry past en geeft daardoor ook een geheel andere kijk weer op zo’n lieftallig dorpje met ‘normale’ mensen. Het plot zet je wel telkens weer op het verkeerde been, maar dit voelt erg natuurlijk aan omdat we  Jerry’s gedachten en belevenissen volgen. Persoonlijk vind ik dit een van de leukste verhalen, niet in het minst door de romantische insteek en de leuke Megan. Het heeft zelfs een soort Pretty Woman vibe (zonder het prostitué gedeelte) wanneer hij haar in een impuls meeneemt naar Londen om goede en mooie kleren voor haar te kopen. Maar het leuke is dat Megan nooit wordt weggezet als weliswaar een slim maar toch onbeholpen meisje dat toch snel zwicht voor de avances van een Jerry. Daar komt toch weer die feministische inslag van Agatha Christie om de hoek kijken, zonder dat het erg expliciet is, maar juist goed subtiel past in het verhaal, en het plot. 

Conclusie

The Moving Finger is een zeer leuk verhaal om te lezen. Het is meer dan een detective, daar het ook romantiek bevat, een vleugje feminisme en een kritische blik op een bekrompen maatschappij dat op een komische manier wordt aangestipt terwijl dat goed wordt ingepast in het plot zelf. Leuke sneren zonder moralistisch te doen. De personages Jerry en Joanna en Megan komen goed tot leven en spreken tot de verbeelding aangezien zij de enige karakters zijn die anders zijn, of beter gezegd, ‘normaal’. Je kan weer lekker mee raden, af en toe lachen en een beetje zwijmelen. Een heerlijke whodunnit met Agatha Christie op haar best. 

Praktische info

The Moving Finger (1943), 299 bladzijden. Auteur: Agatha Christie. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: De Giftige Pen.