Serie Review: The Living and the Dead Seizoen 1

review series the living and the dead season 1
Charlotte and Nathan/ BBC

Met The Living and the Dead heeft de BBC weer een prachtig en zeker ook spooky gothic ghost story drama gemaakt. 

The Living and the Dead bevat maar een seizoen en kan het beste worden vergeleken met een verhaal van M.R. James of Algeron Blackwood of Oliver Onions. Het seizoen bevat slechts zes afleveringen en het zal helaas bij dit seizoen blijven.  Alhoewel het einde zich er uitstekend voor leent om een tweede seizoen te krijgen, doet deze serie zoals deze nu is juist wel weer meer de Victoriaans ghost stories eer aan door het mysterie gedeeltelijk te verklaren, maar er meer niet wordt gezegd en er nog veel te raden overblijft voor de kijker. 

Zoals we dat van de BBC gewend zijn, leveren ze een prachtig geschoten serie af, vol met mooie sfeervolle beelden, mooie muziek en goed acteerwerk en is er voldoende ruimte voor de personages om wat meer met hen de diepte in te gaan. Op deze manier lijkt het sterk op een kostuumdrama, des te meer omdat het ook in 1894 afspeelt, maar dat is het ten dele, want de serie focust zich op de bovennatuurlijke gebeurtenissen die zich afspelen en dat aandeel wordt sterker naarmate de serie vordert. 

Iedere aflevering heeft een specifiek klein verhaal, maar er loopt ook een duidelijke rode draad door de serie en uiteindelijk zal ook blijken dat alles veel meer met elkaar te maken blijkt te hebben.

Het verhaal 

Nathan Appleby keert na een tijdje afwezig te zijn geweest, terug met zijn tweede vrouw Charlotte uit Londen, naar zijn familie boerderij in Shepzoy in Sumerset. Zijn moeder ligt op sterven en na haar dood besluiten hij en Charlotte om te blijven en de boerderij te runnen, maar dat lijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Niet alleen stuiten ze eerst op wat weerstand van de werknemers wanneer Charlotte op het platteland ook de industriële revolutie introduceert, maar lijkt Nathan de dood van zijn zoontje Gabriel nog niet helemaal verwerkt te hebben. Daarnaast beginnen er zich na hun komst vreemde dingen af te spelen in en rond de boerderij. Dingen die Nathan eerst als psycholoog zijnde wil oplossen, maar die steeds meer richting het bovennatuurlijke dreigen te gaan. En dat beïnvloedt niet alleen hem en Charlotte, maar ook het land, de werknemers en het hele dorp. Nathan begint vreemde dingen te zien en het hele dorp lijkt steeds meer in de greep te komen van iets kwaads. Langzaamaan begint Nathan de grip op alles te verliezen, zijn huwelijk, de boerderij, zijn verdriet en tenslotte zijn eigen begrip van de werkelijkheid. 

Stijl en sfeer

Het verhaal bouwt zich heel langzaam op. Langzaam krijgen we te weten wat er precies met Gabriel is gebeurt, wat er met het dorp gebeurt en hoe alles met elkaar samen blijkt te hangen. Deze lome manier van vertellen zorgt ervoor dat je als kijker heerlijk in het verhaal kan hangen, dat evenveel drama als mysterie als spookachtige gebeurtenissen bevat. 

Het verhaal wordt prachtig in beeld gebracht, met mooie sfeervolle cinematografie van het landschap, de tarwevelden, de weide, het bos, dat zowel een sprookjesachtige dromerige sfeer heeft, als ook zeer onheilspellend en unheimisch kan zijn. Door goed gekozen camerastandpunten, sfeerbepalende shots, is er niet enkel in het donker een spookachtige sfeer aanwezig, maar zet zich dat bij de opkomende zon voort en zelfs in het volle daglicht is er sprake van een onheilspellende sfeer. 

De aankleding van het huis, de omgeving, de kostuums en de muziek, de volkse ballades benadrukken nog meer die sfeer, van droefheid, hoop, hard werken, melancholie en het onheilspellende. 

review series the living and the dead season 1
ghostly/ BBC

Kleine spookverhalen en de rode draad

Die sfeer wordt bij iedere aflevering steeds meer opgebouwd. Iedere aflevering behandelt een ander klein spookverhaal, van een man wiens ziel geen rust kan vinden, vijf spookjongetjes die lang geleden zijn omgekomen in de Appleby mijn, een zogenaamde heks die verdronken is, een schooljuf die te maken krijgt met de geest van haar beste vriendin, en tenslotte tijdens All Hallows Eve de spookverschijnselen van de Roundheads die een massale slachtpartij hebben aangericht in het verleden. Iedere aflevering is een kleine ghost story op zich vol met mysterie, drama, tragiek en horror waarbij de personages de belangrijkste elementen blijven en goed worden uitgediept. Een spookverhaal gaat immers om mensen en emoties. 

Maar de grote rode draad die met al deze spookverschijnselen in verband staat is het verdiet van Nathan om Gabriel, een verdriet dat hij heeft onderschat. Nathan is dan wel degene die de spookverschijnselen ziet, maar ironisch genoeg verschijnt Gabriel die hij heimelijk hoop te zien nooit aan hem. Maar Nathan ziet ook een andere verschijning in zijn eigen huis, een vrouw met een lichtgevend boek. En voor zijn dood heeft Gabriel haar ook gezien en heeft toen en tekening van haar gemaakt. Hier beginnen heden en verleden en toekomst door elkaar heen te spelen, met “spoken” als de verbinding. Het duurt dan ook niet lang voordat de dorpelingen een voor een vertrekken en Nathan de schuld geven van de nare gebeurtenissen en de doden die terugkeren als geesten, aangezien dit alles begon na zijn komst. 

Hun komst als net getrouwd stel, staat in schril contrast met de wijze waarop hun verblijf in Shepzoy verloopt. Nathan is een succesvolle psycholoog en Charlotte een fotografe,  beroepen die tevens sfeerbepalend en functioneel zijn in zowel het verhaal als het tijdperk. Temidden van de industriële revolutie waarin veel mensen hun zekerheden verloren en hun heil zochten in spiritisme en mediums. Terwijl zoals gebruikelijk was, bijgeloof zegevierde op het platteland. Deze achtergrond is een perfecte setting voor de gebeurtenissen die zich gaan ontvouwen. 

Charlotte is een optimistische en moedige sterke vrouw die niet alleen de werkers hoop wil geven en een nieuw leven, maar ook haar man. Zij wil Nathan een nieuw kind schenken. Dat zorgt er niet alleen voor dat Nathan steeds meer gaat beseffen dat hij de dood van Gabriel nog niet heeft verwerkt en kampt met verdriet en schuld, maar ook de geest van Gabriel komt hiertegen in opstand. Hun passie en  gelukkige liefde wordt op de proef gesteld door de spookverschijnselen, de nare gebeurtenissen die sommige dorpelingen overkomt, maar ook de vele tegenslagen op de boerderij zelf die Charlotte keer op keer optimistisch het hoofd weet te bieden. In alles is zij de kracht achter de boerderij, hun huwelijk en liefde en hun leven. Terwijl Nathan steeds dieper wegzakt in zijn zoektocht naar Gabriel, de geesten en de spookvrouw die hem bezoeken. Wat uiteindelijk fatale gevolgen zal hebben. 

Conclusie

The Living and the Dead is een klassiek ghost story, maar met een twist die zich langzaam door de afleveringen heen kenbaar maakt. Ondanks dat aan het einde vele vragen onbeantwoord zijn, voelt het toch als een echt einde. Tenminste op de allerlaatste scène na, die een opstapje is naar een volgend seizoen, dat er helaas nooit zal komen. Maar de scènes die daaraan vooraf gaan weten heden, verleden en toekomst op een bijzondere en typische Victoriaanse ghost story wijze met elkaar te verbinden. Zodat de meeste puzzelstukjes op hun plek vallen. Zowel echte hauntings als gebeurtenissen die echoën door de tijd heen maken deze serie bijzonder. Expliciet wordt het verhaal niet uitgelegd en ligt, zoals bij de meeste klassieke ghost stories, vooral de nadruk bij datgene wat weg wordt gelaten, wat niet wordt gezegd. Met een prachtige poëtische, onheilspellende en melancholische sfeer en stijl is dit een zeer mooi gemaakte serie voor de echte liefhebbers van de klassieke ghost stories. 

Praktische info

  • The Living and the Dead (2016)
  • No. of seasons: 1
  • No. of episodes: 6
  • Running time episode: 60 minutes
  • Created by: Ashley Pharoah, Matthew Graham
  • Starring: Colin Morgan, Charlotte Spencer, Malcolm Storry, Kerrie Hayes, Nicolas Woodeson, Cloe Pirrie, Tallulah Rose Haddon, Elizabeth Berrington
  • Music by: The Insects
  • Cinematography: Matt Gray, Suzie Lavelle
  • Production company: BBC America, BBC Cymru Wales, Monastic Productions, Lookout Point Ltd.
  • Original Network: BBC One, BBC America