Film Review: The Bat (1959)

review film the bat 1959
The Bat/ Allies Artists

The Bat (1959) is een mysterie thriller met een enge seriemoordenaar genaamd The Bat.

The Bat is de derde adaptatie van het boek uit 1908 The Circular Staircase van Mary Roberts Rinehart. Samen met Avery Hopwood maakte ze daar het toneelstuk van in 1920. In 1926 kwam de eerste verfilming uit, als stille film.

In deze versie uit 1959 is de hoofdrol weggelegd voor Agnes Moorehead die de pittige en daadkrachtige schrijfster van moordmysteries, Cornelia van Gorder gestalte geeft. Maar waarom de film voor de meesten zal opvallen is de immer charismatische verschijning van Vincent Price als Dr Malcolm Wells. Waar de mannen de hoofdverdachten zijn, spelen de vrouwen de daadkrachtige en intelligente rollen die het mysterie weten te ontrafelen en tot een goed einde weten te brengen. Al is hier nog niet sprake van een Final Girl, Cornelia en haar trouwe hulp Lizzie Allen en nieuwe vriendinnen Dale en Judy doen wel die naam eer aan.

Het verhaal

Cornelia van Gorder is schrijfster van mysterie- en moordverhalen. Zij heeft deze zomer het landhuis Oaks gehuurd in het plaatsje Zenith waar zij al vaker kwam, alleen is dit de eerste keer dat zij dit huis kan huren. Het behoort toe aan bankeigenaar John Fleming die het heeft laten bouwen en zijn neef Mark Fleming heeft het als makelaar aan Cornelia verhuurd zonder dat John hier vanaf weet. Maar het schijnt te spoken volgens de bedienden die er al vanaf de eerste dag de brui aan geven en Cornelia met haar hulp Lizzie Allen alleen achter laten. Ook de chauffeur Warner blijft.

Ondertussen is John samen met zijn vriend Dr Malcolm Wells in een hutje in het bos, waar hij hem vertelt dat hij obligaten en aandelen heeft gestolen uit de bank en dat fortuin ergens veilig heeft opgeborgen.

Maar ook waart er een seriemoordenaar rond die het voorzien heeft op jonge vrouwen en hen met zijn scherpe klauwen de keel doorsnijdt. Hij wordt The Bat genoemd. Nu lijkt het erop alsof The Bat het voorzien heeft op Cornelia en Lizzie, of… op het fortuin dat misschien verborgen ligt in Oaks.

Spannende tijden breken aan voor Cornelia en Lizzie, als The Bat binnendringt, Mark vermoordt wordt en zij hun leven niet zeker zijn. Ze krijgen hulp van inspecteur Andy Anderson, maar ook van Judy en Dale. Er zullen nog meer doden vallen voordat de echte Bat wordt ontmaskerd.

review film the bat 1959
Cornelia, Lizzie, Dale and Judy/ Allied Artists

Moordmysterie

Het verhaal is een echt moordmysterie en tevens een goed verhaal voor Cornelia. Cornelia is zowel het hoofdpersonage, maar ook degene die daadkrachtig en slim optreedt. Ze laat zich niet bang maken en weet uiteindelijk de echte Bat te vangen. Het is een film met sterke stoere vrouwen in de hoofdrol, terwijl alle mannen of uit zijn op het geld of de moordenaar zouden kunnen zijn. Alhoewel de vrouwen af en toe wel een gilletje slaken en huilen wanneer een van hen toch slachtoffer wordt van The Bat, laten ze zich niet kennen.

Het mysterie wordt goed uitgespeeld in de film. Het blijft lang een raadsel wie het kan zijn. Er zijn een paar verdachten en pas aan het einde wordt de echte killer ontmaskerd. Letterlijk. Want ook deze killer heeft zijn uiterlijke kenmerken. Hij draagt een net donker pak, met coltrui, een hoed en een zwarte bivakmuts zonder gaten. Hij draagt leren handschoenen en aan de linkerhandschoen zijn grote metalen klauwen gemaakt, waardoor hij zijn slachtoffers in een keer open kan rijten. Alhoewel we hem dit een aantal keer zien doen, komt er geen druppel bloed aan te pas. Het is dan ook geen bloederige slasher, maar echt een moordmysterie.

Met veel muzikale begeleiding, scherp zwart-wit beeld met mooie contrasten en goede maar simpele cinematografie is de focus geheel gewijd aan de vraag wie de moordenaar is.

Vincent Price en Agnes Moorehead

Dat mysterie zit goed in elkaar en zowel voor de personages als de kijker komt de killer als een verrassing. Maar echte sleuths hebben dit raadsel al veel eerder opgelost. De grootste verdenking ligt natuurlijk bij Dr Wells, niet in het minst door zijn daad al vroeg in de film, maar ook door alle andere killer rollen die we van hem kennen. Zoals altijd is Vincent Price weer een prettige verschijning om naar te kijken, en weet in iedere scène waarin hij te zien is, de aandacht naar zich toe te trekken. Hij heeft echter dit keer wel goed tegenspel van Agnes Moorehead die net hij, eveneens iets ouder, al even charismatisch en voorkomend is. Haar optreden is sterk en haar relatie met Lizzie maakt haar ook zeer vriendelijk.

Lizzie is degene die soms nog wel wat komisch uit de hoek kan komen, al is dit geen komische thriller. Maar haar aanwezigheid maakt het soms net iets luchtiger. Maar ook de vrouwen Dale en Judy als gasten van Cornelia zijn geen watjes. Vooral Dale, de vrouw van de bankbediende die beschuldigd wordt van het verduisteren van het geld, is vastberaden om ook de moordenaar te ontmaskeren om zo haar man vrij te pleiten. Dit is erg leuk om te zien dat al in 1959 de grootste rollen voor de vrouwen waren weggelegd in deze film, als helden en niet als slachtoffers per se. Het aantal mannen dat het loodje legt in de film is een stuk groter dan de enige vrouw die helaas wordt gedood. Het origineel is immers ook geschreven door een vrouw.

Conclusie

The Bat is een leuke film met een goed mysterie verhaal met een aantal moorden, waarin Agnes Moorehead de show steelt. Maar ook Lenita Lane en Elaine Edwards vertolken sterke vrouwen die echte belangrijke personages zijn. Natuurlijk voelt de film klassiek aan door de stijl en manier van vertellen, maar ouderwets is het beslist niet. Wie van klassiekers houdt en van een goed mysterie die zit helemaal goed bij deze film die als bonus Vincent Price in de cast heeft.

Praktische info

  • The Bat (1959) 80 min
  • Directed by: Crane Wilbur
  • Produced by: C.J. Tevlin
  • Written by: Crane Wilbur
  • Based on: The Circular Staircase by Mary Roberts Rinehart & The Bat by Mary Robert Rinehart, Avery Hopwood
  • Starring: Agnes Moorehead, Vincent Price, Gavin Gordon, Lenita Lane, Elaine Edwards, John Sutton, Darla Hood, John Bryant, Harvey Stephens
  • Music by: Louis Forbes
  • Cinematography: Joseph F. Biroc
  • Edited by: William Austin
  • Production company: Liberty Pictures
  • Distributed by: Allied Artists