Film Review: The Devil Rides Out (1968)

review film the devil rides out 1968
The Devil Rides Out/ 20th Century Fox

The Devil Rides Out (1968) is een occulte horror film met horror legende Christopher Lee in de hoofdrol.

De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Dennis Wheatley uit 1934 en is inmiddels uitgegroeid tot cultfilm. Met een eenvoudig verhaal, mooi gebruik van cinematografie en behoorlijk goede special effects weet regisseur Terence Fisher een ijzersterke spannende film te maken die zeker nog niets aan kracht heeft ingeleverd al is de film inmiddels al meer dan 50 jaar oud. Het script is geschreven door Richard Matheson, bekend om zijn Twilight Zone scripts en eigen boeken. De film behoort in het lijstje van de beroemde en beruchte Hammer Horrors.

Het verhaal

Het verhaal speelt zich af in 1929 in Engeland. Nicolas, Duc de Richleau gaat Rex van Ryn, zijn oude vriend uit het leger, ophalen van het vliegveld en samen hebben ze een reünie gepland met Simon Aron, de zoon van hun andere oude legervriend waarover zij zich hebben ontfermd. Maar Simon heeft al maanden niets meer van zich laten horen en wanneer ze hem opzoeken in een groot landhuis is hij niet alleen. Hij is daar samen met zijn ‘astromen vereniging’ maar Richleau vertrouwt het niet. Hij luistert de aanwezigen af en komt tot de ontdekking dat Simon zich in heeft gelaten met een occulte sekte. Richleau en Rex ontvoeren Simon, maar de leider van de sekte Mocata, laat dit niet op zich zitten. Richleau zelf weet het een en ander van magie en gebruik dat om hen te beschermen. Een zware strijd tussen goed en kwaad begint, waarbij ook Tanith een jonge vrouw die ingewijd moet worden bij de sekte en Marie Eaton de nicht van Richleau samen met haar man Richard en dochtertje Peggy bij betrokken raken.

Opbouw en stijl

De film duikt direct in het verhaal. Er zijn geen enkele andere afleidingen van gebeurtenissen of andere personages. Het verhaal focust zich enkel op het beschermen van Simon en later ook Tanith en de strijd tegen Mocata. Er zijn zelfs geen andere mensen, behalve andere sekteleden en de bediende van de Eaton’s, Malin, aanwezig in de film, zelfs geen voetgangers of andere weggebruikers. Het verhaal speelt zich geheel af in een soort vacuüm waarin Richleau met zijn vriend en familie verzeild zijn geraakt.

De focus ligt volledig op het occultisme, dat zowel Mocata gebruikt, als ook Richleau om hen te beschermen. Hierin fungeert Richleau ook als verteller van het verhaal. Hij legt alles uit, wat het is, wat er gebeurt, en wat er tenslotte na de laatste strijd heeft plaatsgevonden. Doordat hij dit aan zijn vrienden uitlegt, legt hij dat gelijk uit aan de kijker. Alhoewel sommige kleine dingen onverklaard blijven, wordt de hele plot wel helemaal duidelijk. Doordat Christopher Lee dit met zijn charismatische voorkomen en indringende stem dit vertelt, draagt dit tevens bij aan de duistere sfeer van de film.

Die duistere sfeer komt erg goed tot zijn recht in de film. Door het gebruik van special effects die er erg goed uitzien en die vrij indrukwekkend zijn, maar ook door het onheilspellend camerawerk en de duistere figuur van Mocata zelf. Het inzoomen op zijn doordringende blauwe ogen die hypnotiseren wordt extra benadrukt door een zwarte wazige omranding en wanneer Richleau en Rex samen met Simon voor eerste keer ontsnappen wordt hun eerste heftige aanvaring benadrukt door het hevig schudden van de camera.

Deze effecten, maar ook het rookeffect, de verschijning van een geest/demon, een reuzenspin en zelfs de Engel des Doods zien er prachtig uit, maar zorgen ook voor een echt angstaanjagend effect. Tenslotte wordt zelfs ook Baphomet al zittend getoond wat een creepy effect geeft. De muziek die hierbij wordt gebruikt is al even heftig en zwaar en zet de sfeer nog meer aan. Zeker wanneer in het bos de sekte een feestje viert.

Ook het gebruik van de cinematografie, de kleuren die scherp en mooi zijn, waardoor als het donker wordt omdat er weer een occulte aanval komt van Mocata, dit extra goed wordt benadrukt. Ook de special effects komen hierdoor nog beter tot hun recht.

Dit alles leidt uiteindelijk tot een climax en een heftige finale waarbij beiden partijen tegenover elkaar komen te staan. Die finale is top en over de top, vol mystiek, horror en theatrale sterfscènes. Geheel in lijn van de film en de opbouw en een ander einde zou hebben teleurgesteld.

review film the devil rides out 1968
The Angel of Death/ 20th Century Fox

Personages en Occultisme

Maar wat vooral de sfeer neerzet zijn de occulte gebeurtenissen zelf, waartegen Richleau en zijn vrienden en familie moet strijden. Richleau, hoofdpersoon en degene die het meeste weet over het occulte is de leider van de groep die hen zegt wat ze moeten doen. Hij is daadkrachtig maar niet arrogant en een charismatische dandy. Simon is hierin het ‘onschuldige’ slachtoffer die toch beter had moeten weten. En Rex is erg sceptisch in het begin en gelooft het pas wanneer hij het met zijn eigen ogen ziet. Hij raakt verliefd op Tanith als blijkt dat zij nog niet ‘gedoopt’ is door de sekte en zij ook een slachtoffer is dat gered moet worden.

Ze zoeken hun heil bij de nicht van Richleau, Marie en haar man Richard en dochter Peggy. Daar houden zij hun bestand tegen de aanvallen van Mocata. Waar Mocata zelf al een zeer dreigend persoon is, zijn de dingen die hij hen die nacht op hen afstuurt nog dreigender. Die nacht, de grote strijd is het hoogtepunt van de film. Zoals gezegd met mooie special effects, maar ook de manier waarop Richleau en de anderen weerstand bieden zorgen voor drama en spanning met horror in de film.

Omdat de film enkel op deze gebeurtenissen en deze personages focust, wordt dit wel goed uitgediept. Enigszins dramatisch op zijn tijd, maar wel goed passend bij de toon van de film. Hun reacties en handelen zijn eigen en trouw aan hun personages en Richleau houdt iedereen op de hoogte van wat er precies gebeurt.

Mocata is een zogenaamde Ipsissimus, een oppermeester en dienaar van de Goat of Mendes, oftewel Baphomet. Deze afbeelding is een van de bekendste van het Satanisme en wordt ook gebruikt in Chiling Adventures of Sabrina. Een Ipsissimus komt oorspronkelijk van de Order of the S.˙S.˙, de Silver Star en is weer onderdeel van A.˙A.˙een spirituele organisatie. Er wordt verder niet diep ingaan op deze occulte gebruiken, slechts gebruikt en getoond wat nodig en functioneel is voor het verhaal zelf.

Conclusie

The Devil Rides Out weet te hypnotiseren door de aimabele personages, de epische strijd tussen goed en kwaad, de prachtig en kundig gemaakte special effects en cinematografie en een duistere occulte sfeer. Met een prettige opbouw en focus blijft de spanning optimaal en wordt er goed gebruik gemaakt van allerlei occulte aspecten. The Devil Rides Out is meer dan een cultfilm maar een erg sterke horror die de tand des tijds prima heeft doorstaan en zeker niet onder doet en zelfs beter is dan vele films van nu. Deze film is dan ook een must see voor iedere horrorliefhebber.

Praktische info

  • The Devil Rides Out (1968) 95 min
  • Directed by: Terence Fisher
  • Produced by: Anthony Nelson Meys
  • Written by: Richard Matheson
  • Based on: The Devil Rides Out by Dennis Wheatley
  • Starring: Christopher Lee, Charles Gray, Niké Arrighi, Leon Greene, Patrick Mower, Sarah Lawson, Paul Eddington, Rosalyn Landor, Russell Waters
  • Music by: James Bernard
  • Cinematography: Arthur Grant
  • Edited by: Spencer Reeve
  • Production company: Associated British Pathé, Hammer Film Productions, Seven Arts Productions
  • Distributed by: Warner-Pathé, 20th Century Fox