De griezelige gelijkenissen tussen Poltergeist (1982) en Insidious (2010)

poltergeist 1982
Warner Bros.

Zo op het eerste gezicht lijken Poltergeist (1982) en Insidious (2010) helemaal niets met elkaar te maken te hebben, maar als je beter kijkt, dan zijn er behoorlijk wat overeenkomsten.

Aangezien beide films tot mijn absolute favorieten behoren en ik ze al meerdere malen heb gezien, viel me dan ook op dat deze twee films best veel gemeen hebben met elkaar. Ondanks dat het toch zeer eigen, unieke en op zichzelf staande films zijn met hun eigen unieke sfeer en toon en cinematografie en plot en waarbij Poltergeist toch meer een komische feel good ondertoon heeft. Daarbij komt dat ze ook de typische tijdsgeest uitademen waarin ze zijn geschoten en dit alles bij elkaar doet vermoeden dat de overeenkomsten misschien wel erg vergezocht zijn. Het lijkt me dan ook leuk om al deze overeenkomsten op een rijtje te zetten.

Het genre

Beide films zijn bovennatuurlijke horror fantasy films waarbij een andere dimensie, demons, geesten en entiteiten een grote rol spelen. Terwijl Poltergeist een echte jaren 80 vibe uitstraalt, met dito special effects en een feel good vibe, is Insidious echt een moderne film waarbij gebruik wordt gemaakt van fantastische surrealistische cinematografie en het dito neerzetten van de geesten en de andere dimensie genaamd The Further.

Het gezin

poltergeist 1982
Freeling family after disaster/ Warner Bros.

In beide films staat het gezin centraal. In Poltergeist leren we de familie Freeling kennen bestaande uit vader Steven, moeder Diane en kinderen Dana, Robbie en Carol Anne. In Insidious is dat het gezin Lambert bestaande uit vader Josh, moeder Renai en zoons Dalton en Foster en baby Cali. Beide gezinnen leren we kennen in hun normale dagelijks doen. En belangrijker nog, de vreemde gebeurtenissen beginnen te ontwikkelen in hun nieuwe huis. De familie Freeling is zes jaar geleden verhuisd naar nieuwbouwwijk Cuesta Verde waar Steven ontwikkelingsmakelaar van is. En de familie Lambert verhuist net naar een groter huis.

Deze films zijn niet zomaar haunted house films, maar de ‘hauntings’ hebben direct betrekking op het gezin. De vreemde gebeurtenissen centreren zich namelijk om een kind uit het gezin. Bij de familie Freeling is de jongste Carol Anne degene die het doelwit wordt van kwade geesten en bij de familie Lambert is dat juist het oudste kind, zoon Dalton. Terwijl Carol Anne stemmen hoort uit de tv, ziet Dalton juist iets engs op zolder. Dalton raakt kort daarop in een onverklaarbare coma, terwijl Carol Anne na een tijdje op een angstaanjagende manier door een enorme zuigende windkracht vanuit de kast, fysiek wordt ontvoerd, door de tv people nota bene.

insidious 2010
Lambert family after disaster/ Film District

Waarom juist zij het doelwit zijn heeft ook weer een overeenkomst en blijkt niet helemaal toevallig. Namelijk net zoals Diane is ook Carol Anne een medium en gevoelig voor het paranormale en heeft Dalton net zoals zijn vader Josh de gave om mentaal naar een andere dimensie te reizen.

Degene die hier ook meer van weet is oma Jess, de moeder van Diane en ook medium, maar ook Lorraine, de moeder van Josh weet het een en ander door haar bevindingen met de jonge Josh.

De mediums

poltergeist 1982
Tangina Barrons/ Warner Bros.

Dan komt het leukste en ook spannendste gedeelte van de film wanneer het menens wordt en we voorgesteld worden aan twee hele bijzondere types. Om hen in hun problemen bij te staan, krijgen de Freelings hulp van Tangina Barrons, die wordt aangeraden nadat ze eerst met een parapsychologe Dr Lesh en haar team Ryan en Marty onderzoek hebben gedaan. De Lamberts krijgen hulp van Elise Rainer die eerder ook al Josh en Lorraine hielp. Elise wordt bijgestaan door Specs en Tucker. Terwijl haar sidekicks voor comic relief zorgen, zijn de sidekicks van Dr Lesh wat serieuzer ingezet en als beoogde slachtoffers.

insidious 2010
Elise Rainer/ Film District

Beide mediums, Tangina enElise zijn aparte en zeer vriendelijke oudere dames die zowel hulp bieden als een enorme steun zijn. Twee sterke dames die hun vrouwtje staan en niet terugdeinzen voor het kwaad. Beiden hebben ieder hun eigen unieke aanpak, maar stralen wel hetzelfde zelfvertrouwen en kracht uit.

The Demons en ghosts

poltergeist 1982
The Beast/ Warner Bros.

Zowel Tangina als Elise weten direct van aanpakken en ontdekken dat beide gezinnen met een groot kwaad te maken hebben. Carol Anne is ontvoerd door The Beast, terwijl andere geesten en entiteiten het voorzien hebben op het gezin en vooral Robbie  en Diana aangevallen worden. Robbie door een oude enge boom en een creepy clownspop. En Diana door skeletten uit het pas gegraven zwembad in een inconische scène. In Insidious is Dalton is het doelwit van de Lipstick-Face Demon. Beiden bijzondere en afschrikwekkende verschijningen met enkel puur kwaad als motief en doel. De overige geesten in het huis van de familie Lambert zijn zowel kwaadaardig of voelen zich aangetrokken tot Dalton. Ze vallen vooral Renai aan, waarin de ghoul die heel eng is grote indruk weet te maken met zijn lange tong, maar ook een klein geest jongetje dat haar flink weet te laten schrikken.

Maar de mediums zijn niet gekomen om uitleg te geven, maar om de kinderen te bevrijden. Om de kinderen te redden, moet Diane zich wagen in The Other Side, waarvan de opening in de kast van de kinderen is en de uitgang in het plafond in de woonkamer. Terwijl Steven het touw vasthoudt, baant Diane zich een weg door de andere dimensie om Carol Anne te bevrijden, waar ze vies en onder de troep maar ongeschonden uitkomen. In Insidious is die taak weggelegd voor Josh die middels zijn gedachten af moet dalen in The Further, de andere dimensie, terwijl Elise als anker fungeert.

insidious 2010
The Lipstick-Face Demon/ Film District

Ondanks dat Diane succesvol was en Carol Anne weet te redden en alles voorbij lijkt te zijn, blijkt aan het einde van de film dat het nog helemaal niet over is en moeten ze vluchten uit huis. Dit alles in een over de top finale, waarbij alles uit de kast wordt getrokken (pun intended), qua special en practical effects. Ook voor Josh lijkt het eerst goed af te lopen als hij zich waagt in The Further waar we vooral op creepy practical effects worden getrakteerd en een enge sfeer. Hij vindt Dalton weliswaar in het hol van de demon en bevrijdt hem, maar iets weet hem te pakken te krijgen, wat uitmondt in de tragische dood van Elise.

Deel twee: het vervolg

Die tragische gebeurtenis is het begin van het tweede deel van Insidious. Maar ook de familie Freeling lijkt niet bevrijd te zijn van de geesten. Want niet de huizen waren haunted, maar Carol Anne en Dalton. En ook Diane en Josh zijn nog niet van de kwaadaardige entiteiten af. Want nu is Josh bezeten door een kwade geest die The Bride in Black wordt genoemd. Terwijl in het tweede deel van Poltergeist ook Steven tijdelijk bezeten wordt en de aanval inzet op Diane.

Beide gezinnen trekken dan ook voor hun tegen veiligheid in bij de al genoemde oma’s. De familie Freeling trekt in bij oma Jess, de moeder van Diane, die een belangrijke rol speelt in het helpen van het gezin, zelfs na haar dood. De familie Lambert trekt in bij Lorraine, de moeder van Josh, en ook zij helpt haar gezin om dit keer Josh te bevrijden.

De grote villians in beide vervolgen zijn menselijke geesten in plaats van demonische entiteiten. In Poltergeist II: The Other Side is dat in de vorm van Reverend Henry Kane die het voorzien heeft op Carol Anne en in Insidious Chapter 2, dus The Bride.

Dit keer krijgen ze hulp van twee mannen, de familie Freeling van de Indiaan Taylor die bevriend is met Tangina en de Lamberts van Carl, ook een medium en bevriend met Elise.

Alhoewel minder overeenkomsten, hebben beide vervolgen ook dingen met elkaar gemeen en beiden hebben nog meer sequels gekregen.

Het is dus niet voor niets dat beide films tot mijn favorieten behoren, want ze vertonen veel overeenkomsten en zijn uit hetzelfde hout gesneden terwijl er twee verschillende verhalen van zijn gemaakt. Ik vind het heerlijke films om al deze bovenstaande elementen en ook absoluut favorieten om voor de zoveelste keer te bekijken, gewoon om te genieten.

Lees ook de reviews van bovenstaande films: