Film Review: White Zombie (1932)

review film white zombie 1932
White Zombie/ United Artists

White Zombie (1932) wordt wel beschouwd als de eerste zombie film.

Echter gaat deze film niet over zombies zoals wij die nu kennen dat pas van start ging met Night of the Living Dead (1968) waarin de doden tot leven kwamen en hunkerden naar mensenvlees. White Zombie gaat over de zombies, mensen die door middel van voodoo onder controle zijn van een voodoo meester en geheel zielloos zijn wil doen. Dit principe stamt uit de Afrikaanse en Caribische folklore waarin een zombie een slaaf is die na de dood voor zijn meester moet doorwerken. Het woord zombie stamt ook uit West Afrika.

William Seabrook schreef in 1929 The Magic Island, een van de eerste boeken die het Westen kennis liet maken met dit verschijnsel. Op dit boek is de film White Zombie gebaseerd. Dit boek en de film zetten een nieuw fenomeen en fantasy monster neer dat nu uitgegroeid is tot een razend populair genre waarin niet alleen de herkomst, ontwikkeling, gedrag en subgenre van de films en series, enorm van elkaar verschillen maar ook het genre hebben verrijkt.

White Zombie is echter wel een film uit die tijd. Een film waarin vrouwen, maar zeker ook zwarte mensen, de inwoners van Haïti er bekaaid vanaf komen. In dit opzicht is deze film niet alleen ouderwets, maar ook vrij racistisch aangezien er maar één echte zwarte man in voorkomt die een paar zinnen heeft, wel een aantal zwarte figuranten, maar een andere “inwoner”, die overigens inboorlingen worden genoemd, gespeeld wordt door een blanke man met een zwart geschilderd gezicht.

Hierdoor staat de film Night of the Living Dead in schril contrast qua maatschappelijke kwesties met White Zombie. Niet alleen speelt een zwarte man, Duane Jones de hoofdrol, maar wordt hij door blanke mannen in de nasleep kil doodgeschoten, wat een symbool is van die tijdsgeest en wat er toen speelde in Amerika, maar komen er net zoveel vrouwen voor in de film als mannen. Ook hebben de zombies die ghouls worden genoemd een symboliek die kenmerkend is uit die tijd, inzake kapitalisme, de oorlog in Vietnam, de onderdrukking van minderheden, die in White Zombie overduidelijk simpelweg worden uitgebuit en misbruikt.

Het zombie genre heeft dus een hele ontwikkeling doorgemaakt van folklore, symboliek naar horror en actie en humor en alles daar tussen in. Wie van dit genre houdt, moet zeker een keer White Zombie hebben gezien, oftewel hoe het in de film allemaal begon.

Het verhaal

Neil Parker is met zijn verloofde Madeleine Short in Haïti. Ze zijn op weg naar een rijke plantage-eigenaar Charles Beaumont, alwaar ze gaan trouwen, nadat Madeleine al een keer kennis met hem had gemaakt. Eenmaal daar aangekomen, verbaast Dr Bruner, een missionaris die het aanstaande paar gaat trouwen, zich dan ook over de bijzondere gastvrijheid van Beaumont. Daar heeft hij geen ongelijk in als blijkt dat Beaumont heimelijk verliefd is op Madeleine en met behulp van de witchdoctor Murder Legendre haar hart wil winnen. Hij beseft echter dan nog niet dat Madeleine tot een zombie slaaf wordt gemaakt door Legendre, maar hijzelf ook. Het is aan Neil en Dr Bruner om Madeleine uit de klauwen van de slechte Legendre en zijn zombieslaven te bevrijden.

review film white zombie 1932
United Artists

Cinematografie

Alhoewel het verhaal simpel is en verder niet veel om het lijf heeft, is er wel veel aandacht besteed aan de cinematografie. Er wordt dankbaar gebruik gemaakt van de indringende hypnotiserende ogen van Bela Lugosi die Murder Legendre speelt, die prominent in beeld komen, het beeld vullen of als tweede beeld over het eigenlijke beeld worden gelegd.

Sowieso wordt er om het verhaal meer cachet te geven, veel gebruik gemaakt van creatieve beelden. Shots die over elkaar heen worden gelegd, dubbele shots naast elkaar, gescheiden door een diagonale lijn. Schaduwen die op de achtergrond een prominente rol hebben, maar dienen als emotionele symboliek, wat prachtig is gedaan, spookbeelden. Maar ook de manier waarop het ene beeld in de andere overloopt is creatief mee om gegaan. Van gewoon fade out naar zwart, maar ook door het beeld van onderen naar boven te laten verschuiven en het oude beeld verdringt. Door middel van een gordijn effect, zelfs een rits effect, of via diagonale lijnen een beeld laten verschijnen.

Ook sommige shots worden op een originele manier geschoten, als een doorkijk, maar ook de zombies die door het veld lopen of een heuvel af, is van ver opgenomen wat een mooi effect heeft. Al deze effecten komen sowieso vrij goed tot hun recht omdat alles in zwart-wit is geschoten, waardoor de contrasten en schaduwen extra goed te zien zijn. De make-up en aankleding is vrij goed op het zwart-witte beeld aangepast en doet soms ook denken aan de stille film.

Ook niet zo vreemd aangezien de stille film een andere manier van vertellen, acteren en filmen vereist en de eerste film met passend gesynchroniseerd geluid kwam pas echt uit in 1927 met The Jazz Singer, die niet de eerste maar wel bekendste was. Vijf jaar eerder dus maar.

Er wordt net zoals in de stille film weinig gesproken, althans niet meer dan nodig en de enige die vrij veel praat, door uitleg en als commentaar aan Neil op de gebeurtenissen is Dr Bruner. Hij is ook degene die voor wat comic relief zorgt door zijn gimmick met het vragen naar een vuurtje en niet altijd op een gepast moment.

Het meeste in de film wordt getoond met acties en handelingen. Vooral Murder Legendre is een man van weinig woorden, maar van daden die kwaadaardig zijn. Zijn zombie leger en de werkslaven zeggen al helemaal geen woord en Madeleine zelf zegt heel weinig ook voordat ze een zombieslaaf werd. Door het spaarzame gebruik van woorden, de vaak theatrale manier van acteren en de keuze van shots, doet de film soms denken aan een toneelstuk.

Conclusie

White Zombie heeft de oorsprong van de zombie en deze folklore omgezet tot een waar Hollywood horror drama met een akelige scène, een drastisch einde en een beetje comic relief. De blik van Bela Lugosi  speelt een grote rol evenals de cinematografie en het thema het goede en kwade van romantiek vormt de basis van het verhaal. De film is sowieso een must see voor de horrorliefhebber, maar van belang hierbij is het tijdsbeeld, het onderliggende racisme en de minieme rol van vrouw niet te ontkennen.

Praktische info

  • White Zombie (1932) 69 min
  • Directed by: Victor Halperin
  • Produced by: Edward Halperin
  • Written by: Garnett Weston (story and dialogue)
  • Based on: Inspired by The Magic Island by William Seabrook
  • Starring: Bela Lugosi, Madge Bellamy, Joseph Cawthorn, Robert W. Frazer, John Harron, Brandon Hurst, Clarence Muse
  • Music by: Guy Bevier Williams, Hugo Riesenfeld, Xavier Cugat, Nathaniel Dett, Gaston Borch, Leo Kempenski, Hen Herkan, H. Maurice Jacquet
  • Cinematography: Arthur Martinelli
  • Edited by: Harold McLernon
  • Production company: Halperin Productions
  • Distributed by: United Artists