Film Review: Paranormal Activity 3 (2011)

review film paranormal activity 3 2011
Paranormal Activity 3/ Paramount Pictures

Paranormal Activity 3 (2011) is het derde deel in deze found footage reeks en we gaan steeds verder terug in de tijd om erachter te komen wat er nu precies aan de hand is.

In Paranormal Activity (2007) zagen we hoe Katie en Micah geteisterd werden door een entiteit en hoe tenslotte Katie door een demon werd bezeten en Micha doodde. In Paranormal Activity 2 (2010) zagen we dat daarvoor eerst het gezin van Kristi werd geteisterd door deze demon. Dat Kristi werd bezeten om zo haar eerstgeboren zoon Hunter te claimen. Maar doordat hun nanny de demon over wist te zetten in Katie, werd Katie bezeten en die aan het einde van Paranormal Activity niet alleen Micah doodde, maar ook naar het huis trok van Kristi en haar en haar man Daniel doodde en Hunter ontvoerde. Er werd al steeds gezegd dat de twee vrouwen in hun jeugd al met deze verschijnselen te maken hadden, maar veel daarvan kunnen ze zich niet herinneren. Gelukkig zijn er nog de tapes en videobanden die wij te zien krijgen.

Het is niet alleen zeer origineel om steeds verder terug in de tijd te gaan om te achterhalen waar de demon vandaan komt en waarom hij het voorzien heeft op de zussen Kristi en Katie, maar ook wordt er iedere film gebruik gemaakt van originele scares, weten ze telkens de spanningsboog erg strak te houden en voelt iedere found footage toch uniek aan. We gaan dit keer terug naar 1988, naar de jeugd van Katie en Kristi.

Het verhaal

Eerst gaan we terug naar de huidige tijd, wanneer Katie gaat verhuizen en een doos vol met oude videobanden van vroeger bij Kristi in de kelder zet. We komen erachter dat bij de inbraak, niet alleen de ketting die Katie voor Kristi had gemaakt weg is, maar ook die doos met tapes.

Dan krijgen wij te zien wat er op die tapes staat. Het is 3 september 1988 in Santa Rosa en Katie viert haar verjaardag.  Moeder Julie, diens vriend Dennis en Katie en  kleine Kristi vormen een leuk gezin. Dennis filmt bruiloften voor zijn werk en komt op het idee om hem en Julie te filmen tijdens de seks. Wanneer er vervolgens op dat moment een aardbeving plaatsvindt en er stof van het plafond valt, ontdekt Dennis iets raars op de tape. Het stof lijkt namelijk op iets te vallen, een menselijk figuur. Aangezien hij ook steeds vreemde geluiden hoort, Kristi een denkbeeldig vriendje heeft genaamd Toby met wie zij praat en geheimen heeft die ze absoluut niet mag doorvertellen, besluit Dennis camera’s neer te zetten in huis. Een in de slaapkamer van de meiden en een in hun eigen slaapkamer. Zijn vriend en collega Randy stelt ook voor om een camera op een ven te monteren zodat ze ook de gehele woonkamer en keuken kunnen filmen. Niet alleen ontdekt Dennis hele rare dingen, maar beginnen ze langzamerhand steeds gevaarlijkere vormen aan te nemen en voelen ze zich gedwongen om te vluchten naar Julie’s moeder Lois. Waar alles tot een sinistere climax komt.

Spanning, jumpscares en echte horror

In dit derde deel gaan we terug naar de oorsprong van de demonische activiteiten. Waar in het eerste en tweede deel al steeds over werd gepraat, en waar Ali onderzoek deed naar een pact dat een mens met de demon sluit en de consequenties daarvan, wordt nu bevestigd en verder uitgewerkt.

Waar het eerste deel vooral erg eng was door de continue spanning en suggestie, de geluiden en kleine gebeurtenissen die steeds heftiger werden, werd dat in het tweede deel wat afgezwakt en vormde dat een aanloop naar de eerste film. Nu in dit derde deel gaan we terug naar die continue spanning, is er sprake van suggestie, terwijl we toch veel meer ‘te zien’ krijgen van de demon genaamd Toby. De hauntings zijn veel tastbaarder dan de voorgaande delen. Er wordt niet alleen een laken van het bed getrokken, maar Katie botst zelfs tegen Toby aan, wordt aan haar haren omhoog getrokken, zodat haar voeten van de grond komen, maar ook  blijkt Toby een vreemd gevoel voor humor te hebben, net zoals Michael Myers in Halloween (1978).

Dit zorgt voor heel wat enge scènes die vooral erg goed benadrukt worden door het originele gebruik van de camera. Want de camera op de ven draait langzaam van links naar rechts en weer terug. Dat geeft een erg eng en verwachtingsvol effect waardoor de spanningsboog erg strak wordt aangetrokken. Want waar je eerst niks zag in de keuken en de camera langzaam wegdraait, kan er van alles zijn gebeurd in die kleine tussentijd. Van die spanning wordt ook optimaal gebruik gemaakt door de goede timing. Waarbij het spook onder het laken dat direct achter babysitter Lisa staat een erg enge scène is, mede door die strakke opbouw er naar toe. Want Lisa speelde eerst voor spook voor de twee meiden op hun eigen verzoek en nu lijkt het net alsof een van die meiden haar nadoet…

Maar ook wanneer Randy op Katie moet passen en zij het spelletje Bloody Mary in de badkamer wil spelen en hij dat moet filmen, is een erg sterke en enge scène, die voor behoorlijk wat hartkloppingen kan zorgen. Ook hier ligt de nadruk op wat er wordt prijsgegeven van Toby, wat we wel en niet zien, de suggestie en de timing.

review film paranormal activty 3 2011
Toby/ Paramount Pictures

Leuk gezin

Alhoewel Dennis niet de vader is van Katie en Kristi ziet hij hen wel als zijn dochters. Hij is een erg likeable en proactief personage dat ondanks de gebeurtenissen rationeel blijft handelen. Hij maakt zich dan ook meer druk om wat er zich afspeelt dan Julie, die dit keer degene is die alles afdoet als een grote fantasie van Kristi, een aardbeving en absoluut niet in geesten en demons gelooft. Op de achtergrond speelt oma Lois een rol. Er is duidelijk te merken dat zij het niet zo heeft op Dennis en zij wil dat Julie nog meer kinderen krijgt, want ze wilde toch een groot gezin, bij voorkeur een jongetje? We zien dit gesprek en de handelingen van Julie en de twee meiden vooral op de beelden die Dennis heeft opgenomen.

Julie en Kristi zijn dan ook eigenlijk de passieve hoofdpersonen in het verhaal. Terwijl Dennis de actieve hoofdpersoon is. Ten eerste omdat hij er mee bezig is, zelfs door Randy boeken over demons uit de bibliotheek laat halen en de camera’s neerzet om precies uit te zoeken wat er aan de hand is. Maar ook omdat hij degene is die de videocamera hanteert, en hij alles wat er verder gebeurt in het gezin vastlegt.

Dennis is dan ook in wezen de echte hoofdpersoon, de verteller en door wiens ogen we kijken, net zoals dat in het tweede deel Ali was. Zij observeren wat wij te zien krijgen. Die techniek zorgt ervoor dat het intiemer wordt, we meeleven door de ogen van een ander en niet niet te afstandelijk wordt. Maar ook wanneer Randy en Katie alleen zijn is er voor hen een actieve en zeer creepy rol weggelegd.

Die balans tussen de verschillende vaste camera’s en wat Dennis en Randy actief opnemen is erg goed en zorgt voor voldoende afwisseling in sfeer en toon, en spanning. Hierdoor heeft deze film in de reeks een eigen unieke sfeer en perspectief, zodat iedere found footage in deze reeks een eigen stem heeft, anders aanvoelt en zo weet te verrassen en het fris blijft en zo min mogelijk in herhaling valt.

Toby de demon

Toby is in dit deel ook erg actief bezig. Dat begint al wanneer Kristi met hem praat alsof hij er echt is. Zij is de enige die hem kan zien. Net zoals Katie later, vertoont ook kleine Kristi vreemd gedrag ’s nachts alsof zij slaapwandelt. Zij zegt ook tegen Julie dat hij achter haar staat. Maar ook Dennis probeert meer te weten te komen over Toby door met Kristi te praten, maar uit angst laat zij niets los. De conversaties van Kristi met Toby zijn eenzijdig te horen voor de kijker. Maar we kunnen uit haar antwoorden opmaken dat Toby nare dingen van haar vraagt. Om datgene wat hij wil te bewerkstelligen gaat hij steeds verder, totdat hij Katie fysiek gaat terroriseren en Kristi toegeeft. Toby houdt zich op in de kleine inbouwkast in de slaapkamer van de meiden, waar Dennis ook een symbool in gekrast vindt. We duiken steeds dieper in de achtergrond van Toby en alles wijst op een coven die hem heeft opgeroepen voor macht en rijkdom.

Het einde

Wanneer Toby het gezin zo heeft geteisterd dat ze wegvluchten heeft hij zijn doel bereikt. Want wanneer ze naar het huis van oma Lois gaan, breekt de hel pas echt los. In wederom een hele enge, spannende sequence zien we Dennis midden in de nacht door het huis lopen, op zoek naar de verdwenen Julie en de meiden, na het horen van een aantal auto’s. Lois blijkt onderdeel te zijn van een coven die een pact heeft gesloten met de demon. Door middel van een ritueel moet Kristi met Toby ‘trouwen’ om zich aan hem te binden en uiteindelijk Hunter aan hem belooft. Deze hele laatste scène doet denken aan het idee van het latere Hereditary (2018) en heeft al net zo’n enge opbouw en dodelijke laatste finale.

De verbinding met de eerste twee delen is hiermee vrijwel compleet. We weten nu hoe het komt dat Katie en Kristi als volwassenen worden bezeten en door wie dat komt en waarom. Het symbool op de muur in de inbouwkast behoort aan een coven, die jonge meisjes hersenspoelt om zoons te krijgen en deze te geven aan de demon, waarna hun geheugen wordt gewist. Maar nog altijd blijft de vraag wie heeft ingebroken in het huis van Kristi en de doos met tapes heeft meegenomen. Ook weten we niets over de brand waar Katie en Kristi steeds over spraken en of er überhaupt wel een brand was, of een verzinsel van Lois om de dood van Julie en Dennis te verdoezelen.

Conclusie

Paranormal Activity 3 weet op een originele manier en door het universum en de achtergrond steeds verder uit te breiden, toch weer te verrassen. Met originele found footage, een sterke spanningsboog en een paar goede (jumps)scares die erg origineel zijn, zeker ten opzichte van de eerste twee films, blijft deze reeks zichzelf steeds opnieuw uitvinden. Deze film bevat meer humor door zowel de aanwezigheid van Dennis maar ook zeker door Randy. Het feit dat het nu om de twee jonge zussen gaat, maakt het iets enger. Kleine meisjes en gespook is altijd een enge combinatie. De film grijpt steeds weer terug naar een stukje uit voorgaande delen, zodat de delen goed met elkaar verbonden blijven en één geheel vormen als verhaal. Met meer actie van de entiteit, meer scares en een horror finale is dit deel een van de engste in de reeks.

Meer lezen over Paranormal Activity? Klik dan op onderstaande links:

Praktische info

  • Paranormal Activity 3 (2011) 84 min
  • Directed by: Henry Joost, Ariel Schulman
  • Produced by: Oren Peli, Jason Blum, Akiva Goldsman, Steven Schneider
  • Written by: Christopher B. Landon
  • Based on: Characters by Oren Peli
  • Starring: Lauren Bittner, Chris Smith, Chloe Csengery, Jessica Tyler Brown, Hallie Foote, Dustin Ingram, Johanna Braddy, Sprague Grayden, Brian Boland, Katie Featherston
  • Cinematography: Magdalena Gorka
  • Edited by: Gregory Plotkin
  • Production company: Blumhouse Productions
  • Distributed by: Paramount Pictures