Film Review: Mama (2013)

review film mama 2013
Mama/ Universal Pictures

Mama (2013) is een bovennatuurlijke ghost story en een dark fairytale, die aan het einde een hoop ontroering teweeg brengt.

Een samenwerking tussen Andy Muschietti en Guillermo del Toro belooft een zowel enge als een ontroerende en zeer fantasievolle film te worden. Andy Muschietti is nu vooral bekend van It Chapter 1 (2017) en straks It Chapter 2 (2019) en maakte zijn Amerikaanse debuut als schrijver en regisseur met de film Mama uit 2013. Deze film is echter gebaseerd op zijn korte Spaanse horror film Mama uit 2008. Samen met Guillermo del Toro als producer die zeer gespecialiseerd is in het vermenselijken van monsters en het zogenaamde kwaad dat eigenlijk een heel trieste achtergrond heeft en minder slecht is dan het op het eerste gezicht lijkt, maakte hij de speelfilm Mama die ook dat format heeft.   

Waar het in pure horrorfilms meestal alleen gaat om de emotie angst bij de kijker op te wekken, gaan in duistere sprookjes meerdere emoties hand in hand zoals verdriet, ontroering, angst en verlossing, waardoor het een andere beleving voor de kijker wordt. Daarbij gaat het verhaal eerder over de achterliggende psyche van de plot, bekeken vanuit zowel het standpunt van de mens als het monster.

Pans Labyrinth (2006) is een goed voorbeeld van een duister sprookje en geschreven, geregisseerd en geproduceerd is door Guillermo del Toro. Mooi, rauw, hard en ontroerend. Waarbij de monsters op een typische maar bijzondere manier zijn vormgegeven. Net als in Hellboy (2004) en Hellboy II: The Golden Army (2008), alsook in Don’t be Afraid of the Dark (2010), waarvoor hij het script schreef en de film produceerde. Wat opvallend is aan deze bovengenoemde films, is dat de monsters en wezens niet alleen prachtig zijn ontworpen (en veelal tot leven zijn gebracht door Doug Jones) maar ook enige overeenkomsten vertonen. Ze zijn veelal lang, dun, lange ledematen, smalle handen, lange vingers, alienachtig, vreemd en op het eerste gezicht niet onvriendelijk. Het geeft een soort androgyne ongrijpbaarheid aan het wezen. Ook in de film Mama is de ghost op dezelfde manier vormgegeven en is hiermee de invloed van Guillermo del Toro duidelijk zichtbaar.

Mama is door al deze ingrediënten een duister sprookje geworden, gevormd in een klassieke ghost story.

Het verhaal

De depressieve Jeffrey Desange schiet in 2008 tijdens crisistijd zijn zakenpartner en zijn vrouw dood, waarna hij zijn twee dochtertjes, Victoria van 3 en Lily van 1, ontvoert naar een hut in het bos. Daar wil hij hen en zichzelf van het leven beroven. Maar “iets” redt de twee meisjes en doodt hem, zodat de meisjes alleen achterblijven in het bos.

Vervolgens zoekt hun oom Lucas Desange al 5 jaar lang naar hen, en op een dag worden ze gevonden, helemaal verwilderd. Onder toezicht van een psychiater Dr Gerald Dreyfuss, nemen Lucas en zijn vriendin Annabel de meisjes in huis. Maar de meisjes brengen “Mama” mee. Wanneer Lucas door een ongeval in huis in het ziekenhuis belandt, staat Annabel er alleen voor. Terwijl er zich vreemde dingen voordoen, zij vermoedt dat er iemand bij hen in huis is en ze vooral veel te stellen heeft met de jongste, Lily, doet Dr Dreyfuss zijn eigen onderzoek naar de twee kinderen en stuit hij op een schokkende en nauwelijks te geloven ontdekking.

Sfeervol, creepy en ontroerend

De film richt zich vooral op sfeer en het mysterie waarmee vooral Annabel te maken krijgt wanneer door toedoen van Mama, Lucas in het ziekenhuis belandt en zij er alleen voor staat. De meeste scènes richten zich op wat zij meemaakt. Daarnaast is er aandacht voor het onderzoek van Dr Dreyfuss die vermoedt dat Victoria een dissociatieve stoornis heeft ontwikkeld en dat zij Mama is, maar verder onderzoek doet misschien wel iets anders vermoeden en lijkt te wijzen naar Edith Brennan die in de 1878 in een psychiatrische inrichting zat en met haar baby van de klif sprong.

Alhoewel voor de kijker al in de eerste scène waarin Victoria en Lily gered worden door Mama, dus bekend is met welk mysterie Annabel en Dr Dreyfuss mee te maken hebben, vormt dat de basis en de sfeer vult de film. Met creepy scènes waarin Mama zich van haar slechtste en beschermende kant laat zien, belandt Annabel in een nachtmerrie terwijl ze alleen zorg moet dragen voor de kinderen. Haar karakter, een bassiste in een rockband, een stoere chick, maakt dit interessanter en geeft er een net iets scherper randje aan dan wanneer het al reeds een moederlijk type was geweest. Haar band die zij langzaam vormt met vooral Victoria, maakt niet alleen Mama razend, maar zorgt ook voor de laatste climax die een ontroerend en heftig einde heeft. Het spel van de twee jonge kinderen, waarbij de kleine Lily zich niet los wil maken van de enige moeder die zij ooit heeft gekend en Victoria die moeilijke keuzes moet maken, is hierbij erg sterk.

De film heeft een paar jumpscares, maar toch blijft de spanning overeind. Niet de spanning van de engheid van Mama per se, maar wat dit betekent voor de kinderen. Met subtiele shots wordt die tweeledigheid in beeld gebracht, is Mama goed of slecht en vanuit wiens oogpunt. Waarbij de nadruk ligt op de sterke band tussen moeder en kind, of dit nu de biologische moeder is of die band ontstaat vanuit een diep instinct. De film is mooi geschoten en ook de uitleggende droomscène over Edith Brennan is zeer sprookjesachtig. Alhoewel de film inspeelt op sentiment, is het ontroering en geen vals sentiment.

Conclusie

Mama is een mooie ontroerende dark fairytale en een ghost story in een. Met een conclusie waarbij goed en slecht slechts perspectiefuitgangspunten zijn en een ‘monster’ zich niet monsterlijk hoeft te gedragen, is deze film een horror zonder een echt monster. Net zoals bij de klassieke ghost stories gaat de haunting altijd om een tragische gebeurtenis en dat is ook nu het geval. Die tragiek zit door de hele film verweven, het begint ermee, blijft doorschemeren en eindigt ermee. Wellicht houd je het dus niet droog aan het einde. Je bent gewaarschuwd.

→ Lees ook het review van de short film Mama (2008)

Praktische info

  • Mama (2013) 100 min
  • Directed by: Andy Muschietti
  • Produced by: Guillermo del Toro, J. Miles dale, Bárbara Muschiettit
  • Screenplay by: Niel Cross, Andy Muschietti, Bárbara Muschiettit
  • Story by: Andy Muschietti, Bárbara Muschiettit
  • Based on: Mamá by Andy Muschietti
  • Starring: Jessica Chastain, Nikolaj Coster-Waldau, Megan Charpentier, Isabelle Nélisse, Daniel Kash, Javier Botet, Jane Moffat
  • Music by: Fernando Velázquez
  • Cinematography: Antonio Riestra
  • Edited by: Michelle Conroi
  • Production company: Toma 78, De Milo Productions
  • Distributed by: Universal Pictures