Boek Review: Pet Sematary/ Dodenwake (Stephen King, 1983)

book review pet sematary stephen king dodenwake

‘These are secret things, Louis…the soil of a man’s heart is stonier…like the soil up in the old Micmac burying ground. A man grows what he can…and he tends it.’

In het voorwoord van Stephen King zelf geeft hij aan dat dit zijn engste werk is. Gedeeltelijk gebaseerd op waarheid, want zelf heeft hij met zijn gezin aan zo’n drukke weg gewoond. Een weg waar zijn overbuurman hem voor waarschuwde. Veel huisdieren zijn er door omgekomen en het bewijs daarvan is een klein dierenkerkhof in het bos, achter hun eigen huis. Ze hadden zelf een kat, die ook slachtoffer werd van die weg, waarop zijn dochtertje boos uitriep: ‘Laat god zijn eigen kat nemen.’

Zijn jongste zoon was toen twee jaar oud en uit angst en verbeelding en grote fantasie van Stephen King is dit boek geboren. Geen wonder dat hij zelf dit zijn engste boek vindt. Het belandde dan ook in een la, maar toen hij van uitgeverij switchte en hij zijn oude uitgeverij nog een boek schuldig was, werd het uit de la getrokken, mede aangespoord door zijn vrouw Tabitha. Het was te goed om niet uit te geven.

Na het boek zelf gelezen te hebben, moet ik zowel Stephen King als zijn vrouw gelijk geven: het is zijn engste boek en het is erg goed.

Het verhaal

Louis Creed krijgt als arts een baan aangeboden bij de Universiteit en hij verhuist met zijn gezin naar het dorp Ludlow. Samen met zijn vrouw Rachel, hun zesjarige dochter Ellie, hun zoontje Gage van bijna twee en hun kat (Winston) Church(ill). Hun huis staat aan een vrij drukke weg en aan de overkant woont een ouder echtpaar, Jud en Norma Crandall.

Het huis van de Creeds blijkt een grote lap grond te hebben aan de achterzijde dat overloopt in een bos. In dat bos laat Jud hen een kleine begraafplaats zien voor de huisdieren die voornamelijk ten prooi zijn gevallen aan het verkeer op de drukke weg. Hij waarschuwt dan ook Louis om Church te laten helpen zodat hij de weg niet oversteekt. Rachel raakt van streek door deze aanblik van alle kleine grafjes, aangezien zij een trauma heeft omtrent de dood.

Louis raakt bevriend met Jud en al snel is het tijd om zijn weer aan de universiteit te beginnen. Zijn eerste dag verloopt dramatisch en dat is het begin van alle andere tragische gebeurtenissen die nog komen gaan. Terwijl de dood rondom Louis om zich heen grijpt, krijgt een speciale plek achter de Pet Sematary, een eeuwenoude begraafplaats van de Micmacs een zekere vat op Louis, waardoor de dood onontkoombaar dichtbij is.

De dood in vele gedaanten

Alhoewel Pet Sematary wel degelijk een horror is, is het ook voornamelijk een drama. Het is het boek van Stephen King dat handelt over de dood op verschillende manieren. Het begint al met een sterfgeval op de campus van een student Vincent Pascow, die aan het joggen was en werd aangereden. Het is een heftig begin van zijn baan, maar ook van zijn verblijf in Ludlow. Maar de dood komt in vele vormen en gedaanten. Norma is ziek en haar dood is een natuurlijke dood, waaraan niet te ontsnappen valt. Het is naar en verschrikkelijk, maar het is de natuurlijke gang van zaken.

Ook het trauma dat Rachel heeft omtrent de dood speelt een belangrijke rol. Toen zij zelf slechts acht jaar was, had zij een oudere zus van tien, Zelda, die leed aan meningitis. Haar ziekte was afgrijselijk, voor haarzelf,  maar ook voor haar omgeving en een lijdensweg voor alle partijen. Haar dood kwam als een verlossing, vooral voor Rachel die als kind erg leed onder het gedrag van Zelda. Haar opluchting veranderde in een schuldgevoel en haar omgang met Zelda in een trauma te meer omdat op dat moment Rachel alleen met haar thuis was. Ze heeft er nachtmerries aan over gehouden en een sterke angst voor de dood.

Door middel van Ellie verbeeldt Stephen King erg sterk hoe we tegen verschillende soorten dood aankijken. Ellie is niet van streek door de dood van Norma, maar alleen al de gedachte dat Church dood kan gaan, zorgt voor woede en paniek. Stephen King gaat heel integer om met het idee van de dood en de verschillende soorten dood die er zijn. Ook het gesprek dat Louis heeft met Ellie over of er iets is na de dood is erg sterk, zonder oordeel of sterke opvatting, maar ruimdenkend en zelfs liefdevol.

De horror van de Wendigo en de Micmacs

Dit onderwerp van de dood weet Stephen King sterker dan ooit te vertellen en respectvol onder woorden te brengen. Des te meer omdat het horror gedeelte van het verhaal weliswaar heel eng en zelfs naar is, en een vreselijke gedachte, ook integer wordt behandeld. Het gedrag en de acties van Louis zijn herkenbaar en begrijpelijk en omdat Stephen King dit samenvoegt met het bovennatuurlijke aspect van de Wendigo, het kwaad en de aantrekkingskracht de begraafplaats van de Micmacs, maakt het des te geloofwaardiger.

De manier waarop dat idee ooit subtiel in het hoofd is gekropen van Jud, die dat vervolgens weer overdraagt aan Louis is buitengewoon creepy en al even subtiel verteld. Het begint met de dood van arme Church. Vanaf het moment dat Louis al naar Ludlow reed en hij denkt aan om een andere afslag te nemen om te gaan werken in Disney World en de aankomst in Ludlow, met de drukke weg is dat al zeer een dreigende voorbode die lang blijft aanhouden. In gedachten zie je de weg voor je, met zijn denderende voortrazende trucks die dodelijk zijn. Maar de weg is slechts een middel.

De plek achter de Pet Sematary is de oorzaak. Het onheil hangt gedurende het hele boek boven het hoofd van Louis. En wanneer Church slachtoffer wordt van de weg, is er geen ontkomen meer aan. De oude plek van de Micmacs was ooit een heilige plek, maar door de komst van de Wendigo werd de grond zuur. De speciale plek heeft de kracht om de doden terug te laten keren, maar doordat de grond slecht is geworden, is datgene wat je er nu begraaft, en terugkeert, niet meer zoals het ooit was. Jud heeft er vele voorbeelden van waaronder zijn eigen hond. Wanneer Jud Louis die plek laat zien om Church te begraven en Church terugkeert als een viezige, jagende en te bewuste kat rilt Louis alleen al bij zijn aanblik.

Het gebied achter de Pet Sematary die alleen bereikt kan worden door over een berg hout en oude takken te klimmen, vervolgens door een oud bos te lopen, waar zich geesten ophouden en de Wendigo, waar je kan hallucineren en het enge gehuil en gelach van de Wendigo kan horen. Door een moeras met drijfzand te lopen genaamd Little God Swamp en vervolgens een trap met meer dan 40 treden te beklimmen om op een speciale plek te komen. Die tocht en de verhalen van Jud over die plek zijn erg unheimisch beschreven. Die sfeer die wordt opgewekt, doordrenkt het hele boek.

Rouwverwerking en pure horror

Maar pas echt heftig wordt het boek in de tweede helft. Dan is de dood te dichtbij voor Louis. Op een integere wijze beschrijft Stephen King wat de dood van Gage met het gezin doet. De focus blijft op Louis, waarbij hij het heel menselijk niet op kan brengen om er voor Rachel en Ellie te zijn. Dit heeft bepaalde redenen, door de vete die hij heeft met de vader van Rachel, maar ook zijn gedachten gaan naar de Micmac begraafplaats.

Het leidt uiteindelijk tot een barre tocht van Louis, alleen op de begraafplaats van Gage, het opgraven van zijn kleine lijkje en het mee te nemen naar de Micmac begraafplaats. Het is pure horror. En wat daarop volgt, wat voor een desastreuze gevolgen dit heeft is de grootste horror die je je kunt voorstellen. Want wat heeft Louis teruggehaald? Gedreven door de kracht van de Micmac begraafplaats, het kwaad dat daar hangt dat misschien wel alle gebeurtenissen in werking heeft gezet, van de dood van Church tot de dood van Gage, is Louis niet meer bij zinnen.

In een race tegen de klok probeert Rachel van haar ouders in Chicago thuis te komen bij Louis in Ludlow. Ook hier beschrijft Stephen King voornamelijk het gevoel van dread zonder dat zij het zelf kan verklaren, de wanhoop van Louis die hem tot afschuwelijke daden aanzet en dan het gevolg dat puur kwaadaardig is en voer is voor nachtmerries.

Conclusie

Pet Sematary is een van de beste boeken die Stephen King ooit heeft geschreven. De opbouw, de manier waarop Stephen King de verschillende soorten dood behandelt, het tempo, de ruimte die alle personages krijgen om volledig tot leven te komen, om hun acties en handelingen te begrijpen en het bovennatuurlijke aspect dat zich opdringt zit in een uiterst goede balans in elkaar. Het is een boek dat een diepe indruk achterlaat, zowel op drama gebied als op horror gebied en inderdaad een van de betere boeken van Stephen King die diep durft te graven in de menselijke psyche, daar waar het soms te gevoelig is.

Meer lezen over Pet Sematary? Klik dan op onderstaande links:

Praktische info

Pet Sematary (1983) 542 bladzijden. Auteur: Stephen King. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: Dodenwake.