Boek Review: Under A Watchful Eye (Adam Nevill, 2017)

book review under a watchful eye adam nevill

‘“And there was someone outside the house, crawling or something. It sounded like someone was rubbing themselves against the wall, or dragging themselves down the side of the house. (…) I could hear these voices too. Tiny voices. They were tiny elderly voices. Old people. A crowd of them. They were in the room somewhere, like in a corner that I couldn’t see, or in the air above the bed. It was horrid.”’

Adam Nevill weet als geen ander een hele enge sfeer neer te zetten en maakt daarvoor gebruik van verschillende creatieve kunstvormen of kunstdisciplines die hier een grote rol in spelen. In House of Shadows stond een creepy occulte poppenmaker centraal. In Apartment 16 een creepy occulte schilder en in The Ritual ging het voornamelijk om het aanbidden van een godheid dat tot kunstvorm was verheven.

In Under a Watchful Eye gaat het dit keer over een sektarische schrijver die zich bezig houdt met het bovennatuurlijke. Schrijver Seb Logan wordt hier tegen zijn wil in betrokken tot er geen ontsnappen meer aan is. Bereid je voor op wederom een boek met een enge sfeer, die dit keer helemaal je nachtrust op zijn kop zal zetten.

Het verhaal

Seb Logan is en schrijver van horrorboeken en vrij succesvol. Dat is niet altijd zo geweest en toen hij nog studeerde en probeerde verhalen en boeken te schrijven, kwam hij te wonen bij ene Ewan. Eerst zag hij in Ewan nog een soort mentor die hem introduceerde in de wereld van weird fiction, horrorverhalen en allerlei obscure boeken, waardoor hij genoeg kennis vergaarde om zelf horrorboeken te gaan schrijven.

Ook Ewan streefde na om een gevierd schrijver te worden, maar de kunst van de kunstenaar had hij beter onder de knie. Zichzelf verwaarlozend, terend op de zak en emotionele gesteldheid van Seb, was Ewan op gegeven moment eerder een parasiet dan een mentor geworden. Seb maakte zich los van Ewan, werd een gevierd schrijver, maar jaren later stond Ewan weer op zijn stoep, verslaafd aan drugs en alcohol maakte hij Seb’s leven en woning tot een hel, totdat Seb hem er weer uit wist te krijgen.

Nu, verhuisd uit Londen en wonend aan de kust, genietend van zijn geordende leven, dringt Ewan wederom zijn leven binnen. En dit keer heeft hij iets verschrikkelijks meegenomen, dat zowel Seb’s geestelijke als nachtelijke rust verstoord. Seb begint vreselijke dromen te krijgen, maar ook in de echte wereld ziet hij vreemde en weerzinwekkende dingen en figuren. Hij wordt tegen zijn wil in, in de bovennatuurlijke wereld van het astraal projecteren gesleurd op een pad van licht en duisternis, tussen leven en dood, wat alles te maken heeft met een obscure sekteleider uit de jaren 60, M.L. Hazzard.

Home invasion en mind invasion

De schrijfstijl van Adam Nevill is voor degenen die al meer van hem hebben gelezen zeer bekend. Op een soms poëtische wijze neemt hij de lezer mee in een bizarre en vooral zeer enge wereld van het astraal projecteren. De beelden die hij schetst, die zich voornamelijk voordoen in de dromen van Seb, zijn huiveringwekkend en erg levendig. Het zorgt ervoor dat je je benauwd voelt op het moment dat je zelf in bed gaat liggen en wil gaan slapen.

Net zoals dat wij en Seb, geen controle hebben over de droomwereld, heeft hij ook geen controle over Ewan. Ewan dringt niet alleen zijn huis binnen, maar houdt hem ook op geestelijk niveau door hem te chanteren en te bedreigen in zijn greep. Hierdoor is dit boek niet alleen vol met bovennatuurlijke creepy beelden en ideeën, maar is het ook een home invasion en tegelijkertijd een geestelijke invasion. Zonder dat Seb het nog door heeft, heeft Ewan hem al in zijn greep en zit Seb dubbel gevangen. Dit concept maakt het dan ook dubbel eng.

De beschrijving van Ewan is vrij beeldend en zijn opdringerige en narcistische gedrag is erg voelbaar en wekt vreselijke irritatie op. Het onvermogen van Seb om hier op een goede manier mee om te gaan, spreekt voor hem, maar zijn tolerantie heeft vreselijke gevolgen.

Opbouw en M.L. Hazzard

Het boek is opgedeeld in drie delen. Het eerste gedeelte vertelt over Seb en zijn relatie tot Ewan. Hoe hij hem leerde kennen en hoe zijn blik op hem veranderde. Hiervoor leren we Seb kennen in het heden, en maken we flashback uitstapjes naar het verleden. Totdat de ontmoeting van Seb met Ewan weer plaatsvindt in het heden en Seb’s leven voorgoed op zijn kop wordt gezet. Dit gedeelte is opdringerig, eng en mysterieus en met beeldende nachtmerries die realiteit worden, met enge figuren die zo goed zijn geschreven dat het angstaanjagend is. Het is een sterk begin, dat niet altijd even aangenaam is om te lezen, net als de aanwezigheid van Ewan.

Het tweede deel, vindt plaats na het plotselinge overlijden van Ewan en zien we hoe Ewan nog steeds vat heeft op Seb. Hij heeft een zaadje in zijn hoofd geplant over de mysterieuze gebeurtenissen en verhalen rondom de obscure M.L. Hazzard een zogenaamde sekteleider die twee boeken heeft geschreven over astraal projecteren en ‘opstijgen’ in de vorm van korte, beeldende poëtische weird fiction. Seb raakt hier van in de ban, zogezegd om er zelf een horrorboek over te schrijven. Hij raakt in contact met Mark Fry die zelf een boek heeft geschreven over Hazzard en over zijn experimenten binnen zijn religieuze cult in de jaren 60. We lezen teksten en transcripten over deze experimenten en stukken uit de verhalen van Hazzard. In dit gedeelte probeert Seb het mysterie te ontrafelen, omdat hij er zelf meer en meer in betrokken is geraakt en dat uit zijn nachtmerries hem altijd zal achtervolgen, zowel figuurlijk, maar eng en vreemd genoeg ook letterlijk. Maar juist door een oplossing te vinden, wordt Seb er steeds meer ingezogen en raakt hij gevangen in een plot van zeer zieke geesten.

Het derde deel, het slotstuk is een openbaring, waardoor je als lezer een net iets andere kijk krijgt op de twee voorgaande delen. Het is in het begin wat verwarrend, niet alleen om dat dit laatste deel in de eerste persoonsvorm vanuit Seb is geschreven, maar ook doordat het drie jaar later is en alles is veranderd in het leven van Seb. Het einde is weliswaar een catharsis maar neemt iets meer tijd in beslag om het spannend te houden. Het lijkt een terugslag naar het begin van het boek, waarin Seb gevangen werd gehouden in het web van Seb en nu in het web van twee vrouwen en aanhangers van Hazzard. Hun personages blijven te veel op de oppervlakte en worden niet goed genoeg uitgewerkt om echt dreigend te zijn, maar eerder op een irritatie en cliché niveau blijven steken. De eindstrijd die Seb moet leveren, is dan ook minder episch dan verwacht.

Creepy sekteleider

Het hele idee is wel weer erg origineel. Met dit keer een schrijver en sekteleider als basis voor een creepy verhaal, biedt dit veel mogelijkheden om huiveringwekkend situaties te creëren die zich voornamelijk afspelen op het geestelijke en gevoelsmatige niveau. Adam Nevill weet net zoals in zijn andere boeken een hele enge sfeer te scheppen met enge beelden die erg levendig worden. De transcripties en teksten van de sekteleden en de verhalen van Hazzard voegen meer informatie toe, dragen bij aan de enge sfeer, zonder dat het mystieke verloren gaat. Dat we niet al te veel te weten komen over Hazzard, maar genoeg om te beseffen hoe gevaarlijk hij is, biedt ruimte aan het hoog houden van spanning.

Toch voelt het soms alsof er iets mist, alsof we niet ver genoeg zijn afgedaald, de verschrikkingen in de astrale wereld niet sterk genoeg zijn en net iets te afstandelijk blijven. Het had dichterbij gemogen om echt dat gevoel van een geestelijke mind invasion ondraaglijk te maken. Het is vooral te wijten aan het laatste deel van het boek, dat de vaart er uit haalt, dat in het tweede deel juist heel erg toenam. Het einde mag dan wel catharsis zijn voor Seb, maar niet per definitie voor de lezer. Het einde is veilig en zet niet de toon voort die in de eerste twee delen zo goed is opgebouwd.

Conclusie

Under a Watchful Eye is wederom een sterk en eng boek van Adam Nevill. Sektes, een home invasion, een mind invasion en vreselijke nachtmerries zorgen ervoor dat dit boek erg opdringerig is en niet altijd even prettig om te lezen. Dat wil zeggen dat de opzet, de horror die we dit keer lezen erg geslaagd is. Met een sympathieke hoofdpersoon die eigenlijk te tolerant en te aardig is voor zijn eigen bestwil, is hij een gemakkelijke prooi en daarom een personages waar mensen zich in kunnen herkennen, wat de horror des te enger en dichtbij maakt, ook al gaat het hier mede om bovennatuurlijke zaken. Het einde is iets minder sterk en zeker minder obscuur en mysterieus dan had gekund. Als horrorervaring is dit boek een echte aanrader en zal voor sommigen misschien wel voor slapeloze nachten zorgen. Maar dat is altijd nog beter dan dat je boven jezelf zweeft en jezelf ziet liggen in je bedje…

Praktische info

Under a Watchful Eye (2017), 398 bladzijden. Auteur: Adam Nevill. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: niet beschikbaar.

Meer lezen over de boeken van Adam Nevill? Klik dan op onderstaande links: