Boek Review: They Came and Ate Us (Robert Rankin, 1991)

review book they came and ate us robert rankin

‘“Where do you want the stones then, guvnor?” Rex stared up at the spaceman on the descending ramp.  “Where do I want the what?”  “The stones guvnor, for the henge.”’

Wie dacht bij het lezen van het eerste deel van de Armageddon serie, Armageddon the Musical, dat het niet bonter en gekker kon, die heeft het flink mis. Want They Came and Ate Us (met ondertitel: Armageddon II: the B-Movie) overtreft qua bonte personages, onverwachte twists, hele vreemde uitvindingen van meneer Rankin zelf, gekke ideeën en absurde gebeurtenissen die soms de onlogica niet schuwen, verreweg het eerste deel.

Gelukkig is daar wederom Rex Mundi om de wereld wederom van een zekere Doomsday te redden. Oh, en Elvis, de enige echte, is er dit keer ook weer bij, samen met Barry the Sprout, maar nu in een welverdiende hoofdrol in plaats van een matige bijrol. En trouwens, de wereld ‘redden’ is een vrij relatief begrip…

Het verhaal

Het is 2060 en Rex leeft met zijn vrouw Christeen, de tweelingzus van Jezus en dochter van God, en met zijn pratende hond Fido, al tien jaar heel rustig in Eden. Het paradijs dat eindelijk gekomen is na Armageddon, in scène gezet door de buitenaardse planeet Phnaargos voor hun reality-tv programma The Earthers in opdracht van God, brengt rust, vooral veel rust.

Totdat Rambo en Eric weer opduiken en een nieuw geloof van druïden willen opzetten en Rex zich ermee gaat bemoeien wat hem uiteindelijk terug in de tijd brengt naar de jaren 90, vlak voordat de wereld door president Wyrmwood naar z’n grootje wordt geholpen door alle atoombommen los te gooien. Hierdoor moest iedereen in bunkers leven en verplicht tv moest kijken naar onder andere Buddavision van de zoveelste reïncarnatie van de Dalai Lama, Dan, die de Antichrist bleek te zijn, enfin, Rex is weer terug bij af.

Hij is nog verder van huis want over deze tijd heeft hij alleen nog maar gelezen in het boek The Suburban Book of the Dead van zijn oom Tony. Hij komt aan op een universiteit bij Jack Dovestone die schrijver wil zijn, maar in het beheer is van het overzetten van alle occulte boeken op de computer. Waarbij hij per ongeluk een spreuk uitsprak dat Rex naar 1993 bracht.

Gelukkig voor Rex is Elvis ook in die tijd, samen met Barry de Time Sprout. Elvis heeft een visioen gehad en heeft het tot zijn missie gemaakt om Wyrmwood de Antichrist om te leggen, ook al is deze in 2050 al (of dan pas, ook…?) uitgeschakeld waardoor ze in Eden zijn beland. Wyrmwood is degene die er voor zorgt dat de mensheid na 1999 zich door verschillende ontplofte atoombommen zich moeten verschuilen in bunkers. Hoe dan ook het is erg ingewikkeld.

Rex beseft dat hij naar 1993 is gekomen voor een reden. Dat die reden te maken heeft met tandwielen en het binnenste van de aarde, dat weet hij echter niet. Hij denkt dat wanneer hij heeft volbracht wat hij daar moest doen, hij weer naar huis zal gaan naar Christeen. Helaas was alles maar zo simpel in een boek van Rankin. Dat is het dus niet. De tijd zal leren wat er werkelijk aan de hand is en wat voor zin dat allemaal heeft, of niet.

Pure ko(s)mische chaos

Dit boek is pure chaos op een wel zeer komische manier. Wie het vorige boek al ingewikkeld vond en moeilijk te volgen, dan zou ik aanraden om niet aan dit boek te beginnen, voordat je helemaal verstrikt raakt in allerlei twists, complotten, personages en er niet toe doende gebeurtenissen.

Wie dit boek met voldoening wil lezen zal het moeten lezen in het nu en gaandeweg er achter komen wat er aan de hand is en waarom, of niet. Het is niet verstandig om alvast te anticiperen, te interpreteren of te analyseren. Ten eerste je hebt het toch niet goed, je raadt het nooit. En ten tweede raak je daarvan alleen nog maar meer in de war.

Dit boek gaat niet om de geweldige allesoplossende eindtwist of de heldenclimax of hoe het allemaal toch nog goed kwam. Want laten we wel wezen, als het goed zou komen, dan was boek 1 er niet geweest en dan creëer je een paradox, want als boek 1 er niet was geweest kon dit boek ook niet zijn geschreven.

Tot zover een idee van wat je als lezer te wachten staat.

Humor, horror, science fiction, tijdreizen en bonte personages

De humor is natuurlijk weer volop aanwezig. Maar ook schuwt Rankin het niet om met ledematen rond te strooien en een hoop gore en evil demons op de personages los te laten. Dit keer richt Rankin zich vaker tot de lezer. Betrekt hij zichzelf er regelmatig bij. Benadrukt hij hoe erg Rex Mundi op Harrison Ford lijkt. En komen de films Predator en Terminator 2 met Arnold Swarzenegger wel heel vaak voorbij. Ook komt er een McGuffin voorbij. En vangen we nog even een glimp op van Jim en John en Neville in The Flying Swan, uit de Brentford Trilogy.

Ook de inleidende stukjes voor ieder hoofdstuk uit het boek van Hugo Rune, ‘The Book of Ultimate Truths’, zijn hilarische opmerkingen, observaties en ideeën die vrij absurdistisch zijn.

Alhoewel het boek dus vrij ingewikkeld is, maakt Rankin het zich er niet te gemakkelijk vanaf en erkent openlijk door via de personages te spreken dat er vragen zijn omtrent sommige onlogische gebeurtenissen die helaas toch niet allemaal beantwoord worden. Door het hele boek heen valt het wel mee, maar tegen het einde lijken gestelde vragen vergeten of weggemoffeld door opkomst van andere personages of overgangen naar andere scènes, zodat toch sommige belangrijke vragen niet beantwoord worden.

Ook de humor schuurt tegen het einde tegen flauwigheid aan. Je wordt overspoeld door de vele gebeurtenissen in te snelle opeenvolgende scènes waardoor je al snel de draad kwijt raakt. Het is typisch Rankin en daar moet je wel van houden/tegen kunnen. Zoals in het boek East of Ealing, waarbij het einde ook erg snel, verwarrend en poef klaar was. Dat zorgt een beetje voor een onbevredigd gevoel. Niet alles hoeft helemaal expliciet te worden uitgelegd, maar hier lijkt het soms alsof het express achterwege is gelaten omdat het teveel moeite kostte, of dat het gewoon is vergeten, erdoor heen is geglipt. Hoe dan ook, het einde had iets duidelijker mogen zijn, iets uitgebreider, en iets meer uitleg mogen geven. Dan komt denk ik het hele verhaal en de humor beter tot zijn recht.

Conclusie

They Came and Ate Us is weer een hilarische en absurde rollercoaster van gebeurtenissen. Vol met ongrijpbare personages, mysteries die mysteries uitlokken, eindeloze twists en een hoop verwarring en absurditeiten. Deze boeken en specifiek dit boek is niet voor iedereen, maar voor een vrij beperkt publiek. Liefhebbers van absurde humor, chaos, verwarring, en nieuwe maar typische Rankin-achtige verzinsels en vooral degenen die verrast willen worden en iets willen lezen wat ze nog nooit eerder hebben gelezen en daar best moeite voor willen doen, is dit boek een goede tweede in de Armageddon serie.

Praktische info

They Came and Ate Us (1991), 336 bladzijden. Auteur: Robert Rankin. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: niet beschikbaar.

Meer lezen van de Armageddon Trilogy? Klik dan op onderstaande links: