Boek Review: Wyrd Sisters/ De Plaagzusters (Terry Pratchett, 1988)

book review wyrd sisters terry pratchett de plaagzusters

‘(Starring Three Witches, also kings, daggers, crowns, storms, dwarfs, cats, ghosts, specters, apes, bandits, demons, forests, heirs, jesters, tortures, trolls, turntables, general rejoicing and divers alarums.)’

Wyrd Sisters is al weer het zesde boek van de Discworld serie. Dit deel is het resultaat wanneer je de tragiek en dramatiek van Shakespeare mixt met de humor van Terry Prachett. Drie heksen, een onrechtmatige koning, een koning die door het kasteel spookt, een geheime troonopvolger, een fool, het land van het koninkrijk dat in opstand komt en een grote storm.

  “All the world’s a stage, and all the men and women merely players. They have their exists and their entrances and one man in his time plays many parts.”

  Waarop Granny Weatherwax zou zeggen: “Bugger That.”

Het verhaal

In het koninkrijk van Lancre in de Ramtops, waar Granny Waetherwax, Nanny Ogg en Magrat een coven vormen, op suggestie van de jonge heks Magrat, wordt de huidige koning Verence door de Duke Felmet vermoord, waarop deze de nieuwe koning wordt. Maar er is echter een nakomeling van Verence de rechtmatige troonopvolger, die, vlak nadat Verence is vermoord, door een bediende het bos in wordt gebracht waar hij op drie heksen stuit die zich over de baby ontfermen. Ze vinden een goed tehuis voor hem, bij een rondreizend toneelgezelschap en dat was dat.

Er is echter een maar. Want Duke Felmet is een slechte heerser en het land, de dieren, de bomen, het letterlijke land, het idee van het koninkrijk komt in opstand. Maar er is niets wat de heksen kunnen doen, magie heeft een prijs en zou alles alleen maar erger maken. Dat wil zeggen, totdat Felmet het bij Granny erger maakt; hij lacht haar uit!

Dat laat Granny niet op zich zitten en samen met Nanny en Margrat maken ze een spreuk zodat de rechtmatige troonopvolger naar Lancre terugkeert. Dat hij nog een baby is, is maar een kleinigheidje, en tijd is buigzaam. Dus in een seconde is het land vijftien jaar vooruit en keert de troonopvolger Tomjon terug naar Lancre, als acteur. Maar alles gaat niet helemaal netjes volgen het plan van Granny.

Granny, Nanny en Magrat

We zien Granny hier weer op haar best en ze laat nieuwe kanten van zichzelf zien. Dat ondanks haar gebruik van Headology, ook zij op stang te jagen is en dat niet iedereen gevoelig is voor haar manipulaties. Gelukkig krijgt ze hulp van Nanny Ogg, een heks die zich minder aantrekt van wat een heks wel of niet hoort te doen, aangezien zij heel veel zoons en dochters heeft en nog meer kleinkinderen. En dan is er nog Magrat, de jonge heks die nog heel veel moet leren, maar er voornamelijk het hare van denkt, van wat Granny en Nanny zoal bekokstoven.

Het leven van een heks is niet gemakkelijk, zeker niet als je je niet met het lot wil bemoeien, mensen maken immers hun eigen lot. Toch moeten Granny, Nanny en Magrat af en toe een handje helpen. Want alhoewel heksen zich er niet mee mogen bemoeien is dat makkelijk wanneer dat ook niet hoeft. Maar als het dan toch moet, dan doen ze het goed ook. We hadden natuurlijk al kennis gemaakt met Granny in Equal Rites, maar nu leren we haar nog beter kennen alsook haar twee anderen heksenvriendinnen.

Life is a Stage

Het verhaal is een mengelmoes van Hamlet, Macbeth en The Tempest, waaruit de beste elementen zijn gehaald die werken voor een Discworld verhaal. De storm en de magie die ten goede wordt gebruikt uit The Tempest om het koninkrijk te verbeteren. De geest die rondwaart in het kasteel van de oude koning uit Hamlet. En de drie heksen uit Macbeth.

Centraal staat dan ook het theater, het toneelgezelschap waardoor Tomjon is geadopteerd. Hij heeft drie wensen van de heksen meegekregen. Magrat wenst dat hij makkelijk vrienden kan maken. Nanny Ogg wenst dat hij altijd de woorden onthoudt. En Granny wenst dat hij kan zijn wie hij denkt te zijn of wil zijn. De wens van Nanny komt goed van pas op het toneel en hij groeit op tot een uitstekend acteur en een bekwaam spreker. En dat is precies wat hij wil zijn, volgens de wens van Granny.

Datzelfde toneelgezelschap wordt door Duke Felment, zonder dat hij van Tomjon afweet, gebruikt om tegen de heksen in te zetten. Nog altijd schuldig aan het feit dat hij Verence heeft vermoord en dat anderen daarachter zullen komen, besluit hij om het toneel te gebruiken om de waarheid naar buiten te brengen; namelijk dat hij een goede koning is, Verence slecht was en de heksen nog slechter. Want wat er immers op toneel gebeurt heeft een bepaald soort magie, de magie van woorden die mensen laten denken wat ze moeten denken, ongeacht of het waar is of niet. Life imitates Art.

Maar daar is het koninkrijk het niet mee eens dat voor zichzelf opkomt in een enorme storm en daarmee de ware woorden afdwingt van de acteurs. En dan wordt het ineens Art is holding up a mirror to life. Dat is heel erg grappig en slim bedacht. Maar er zitten meer slimme grappen en gebeurtenissen in het verhaal. Weliswaar kleiner dan dit grote thema, maar zeer leuk om te lezen.

Conclusie

Wyrd Sisters is erg een komisch verhaal met markante figuren en leuke plotwendingen waarin Pratchett zelf Granny te slim af is. Dit verhaal is theater ten top en stelt de drie heksen centraal in een verhaal dat ze zelf hebben gecreëerd. Met heel veel humor, Granny als een van mijn favoriete personages, de stoere  feministische en romantische Magrat en de zachtaardige Nanny, een erg leuk en origineel plot, is dit weer een topverhaal van Terry Pratchett.

De Discworld is een serie van Terry Pratchett die uit 41 boeken bestaat. De Discworld is een wereld die ondersteund wordt door vier olifanten, die op hun beurt staan op een enorme ruimteschildpad genaamd, Great A’Tuin, die door het universum zwemt met de Discworld op zijn rug.  De Discworld is een magisch land met mensen, tovenaars, trollen, heksen, feeën, draken en vele andere wezens, in verschillende rijken in de verschillende delen en uithoeken van de Discworld. Het centrum van de Discworld is The Hub, maar het bruisende niet geografische centrum is de stad Ankh-Morpork.

← Lees hier het vorige boek uit de Discworld serie: Sourcery

Praktische info

Wyrd Sisters (1988), 332 bladzijden. Auteur: Terry Pratchett. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlands vertaling: De Plaagzusters.