Boek review: The Sittaford Mystery/ Het Sittaford Mysterie (Agatha Christie, 1931)

book review the sittaford mystery agatha christie

‘“I want,” said Emily, “to feel that I can depend on you.”’

The Sittaford Mystery is een whodunnit van Agatha Christie, zonder de beroemde Hercule Poirot of Miss Marple in de hoofdrol als sleuth. Dit keer is het de beurt aan Emily Trefusis, de verloofde van de moordverdachte die alles in werking stelt om zijn  onschuld te bewijzen. Qua denk- en werkwijze doet zij beslist niet onder voor bovengenoemde sleuths en lost het mysterie dat zich afspeelt in het afgelegen Sittaford op het platteland van Dartmoor vlak voor de Kerst in de sneeuw, geheel op eigen wijze op, met behulp van een ambitieuze journalist.

Het verhaal

Het is hartje winter in Dartmoor. In het afgelegen Sittaford staat een groot landhuis dat toebehoort aan Captain Trevelyan, maar dat hij sinds enige tijd heeft verhuurd aan Mrs Willet en haar dochter Violet. Zelf heeft hij een huisje in het nabijgelegen dorp Exhampton gehuurd. In Sittaford staan ook zes huisjes die de Captain heeft laten bouwen. Major Burnaby, Captain Wyatt met zijn bediende Abdul, Mr Rycroft, Miss Percehouse met haar neef Ronald Garfield, Mr en Mrs Curtis en Mr Duke zijn de bewoners.

De Willets nodigen de andere bewoners regelmatig uit voor thee en als op een dag Major Burnaby, Mr Duke, Mr Rycroft en Ronnie Garfield op Sittaford House zijn, besluiten ze als grapje een seance te houden. Maar dan gebeurt er iets onwaarschijnlijks. De geest die ze hebben opgeroepen vertelt hen dat er iemand dood is: Captain Trevelyan. Alhoewel niemand het echt serieus neemt, besluit Major Burnaby toch een kijkje te gaan nemen. Een barre tocht door de sneeuw van 6 miles staat hem te wachten. Na 2,5 krijgt hij de grote schok dat de Captain inderdaad is vermoord, precies op het tijdstip van de seance…

Emily Trefusis

Inspecteur Narracott wordt op deze vreemde zaak gezet. Captain Trevelyan was rijk, maar had geen vijanden. Wie zou hem willen vermoorden? Zijn onderzoek leidt hem naar  de erfgenamen. Waaronder Major Burnaby die de beste en enige vriend was van de Captain. Zijn familie zag hij nauwelijks. Zijn zus Jennifer Gardner is getrouwd met een oorlogsveteraan Robert. De andere erfgenamen zijn de kinderen van zijn overleden zus. Brian Pearson die in Australië woont. Sylvia die getrouwd is met schrijver Martin Dering. En tenslotte Jim Pearson die verloofd is met Emily Trefusis. Toevalligerwijs was Jim precies die middag in Exhampton en heeft het dorp met spoed verlaten die volgende ochtend. Hij wordt als hoofdverdachte opgepakt, waarop Emily de taak op zich neemt om zijn onschuld te bewijzen. Zij vraagt de hulp van journalist Charles Enderby die toevallig in Exhampton was om een geldprijs van de voetbaltoto aan Major Burnaby te overhandigen.

Alhoewel de speurtocht begint met inspecteur Narracott is het Emily Trefusis die we na zijn kennismaking met haar, gaan volgen op haar eigen speurtocht. En dat doet ze op geheel eigenzinnige wijze. Omdat zij zelf geen connecties heeft, moet ze slim zijn. Ze laat bij zowel Enderby als Narracott doorschemeren hoezeer ze het op prijs stelt dat ze zulke slimme mensen heeft waar ze op kan bouwen. Ze windt hen en dan vooral Charles snel om haar vinger. Emily is geducht, sluw, slim, en gaat door het vuur voor Jim. Het is een erg leuk personage dat voor die tijd, de jaren 30 doet wat ze kan als alleenstaande vrouw. De rol van Enderby is dan ook geheel bijzaak.

Sittaford en zijn inwoners

Ook in dit verhaal worden de personages erg leuk neergezet. Alle aandacht gaat uit naar Emily wiens aanwezigheid allesbehalve onopgemerkt voorbij gaat in Sittaford. Ze weet van de mannen, naast Charles, de invalide Mr Wyatt, Ronnie Garfield en zelfs ook de Major optimaal gebruik te maken. Maar ook de roddeltante van het kleine dorp Mrs Curtis die het huishouden doet bij onder andere de Major, weet ze op subtiele wijze uit te horen, waar ze eigenlijk weinig moeite voor hoeft te doen, bij deze spraakwaterval. Miss Percehouse is een heel ander geval en zit meer op het niveau van Emily zelf en is dan ook de enige waar ze vrijuit tegen kan spreken. Agatha Christie is altijd heel goed in het beschrijven, van zowel de leuke als de negatieve kanten van dorpelingen en dat levert soms wat scherpe teksten op, die erg komisch zijn.

Het Mysterie

Maar het gaat natuurlijk ook om het raadsel van de moord. Was het echt een geest, werd het gemanipuleerd door één van de aanwezigen, en dan wel bewust of onbewust? En dan is er ook nog het geval van de ontsnapte gevangene uit de nabijgelegen gevangenis. En waarom komen twee vrouwen in zo’n eenzaam dorp wonen, midden in de winter, terwijl ze net uit Afrika komen? En waarom huren ze dit specifieke huis? Als Jim het niet gedaan heeft en geen van de aanwezigen bij de seance, wie dan wel? Het is een goed raadsel, dat aan het einde zo’n simpele oplossing heeft, maar die geheel over het hoofd wordt gezien.

Wederom weet Agatha Christie de lezer op het verkeerde been te zetten en in dit geval ook een hele verkeerde hoek in te sturen, alhoewel ze toch een aantal hele belangrijke aanwijzingen geeft in het begin, die cruciaal zijn, maar ze als een goochelaar de lezer weet af te leiden, zodat je aandacht daar totaal niet op ligt. De ontknoping ligt eigenlijk zo voor de hand dat je het over het hoofd ziet. Wederom weer heel knap in elkaar gezet van de koningin van de whodunnits.

Conclusie

The Sittaford Mystery is niet alleen een whodunnit die erg goed in elkaar zit, maar stiekem ook een liefdesverhaal, waarbij ook hier de lezer op het verkeerde been wordt gezet. Emily Trefusis is een super sleuth die een sterke hoofdpersoon is en zowel het onderzoek als het verhaal op haar schouders weet te dragen. Het is een lekkere winterse whodunnit die heerlijk wegleest bij het haardvuur.

→ Nieuwsgierig geworden naar de killer? Klik hier om direct te weten wie de moordenaar is.

Agatha Christie (1890-1976) was een Britse schrijfster die voornamelijk bekend is door haar detectives over Miss Marple en Hercule Poirot. Ze heeft 66 detective’s geschreven, 20 toneelstukken, 6 romans onder het pseudoniem Mary Westmacott en ongeveer 150 korte verhalen. Er zijn bijna 200 verfilmingen van haar werk en The Mousetrap is het langst lopende toneelstuk ooit. Als een van de meest succesvolste auteurs allertijden is haar werk in 108 talen vertaald en zijn er ruim 4 miljard exemplaren van haar boeken verkocht.

Praktische info

The Sittaford Mystery (1931), 348 bladzijden. Auteur: Agatha Christie. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: Het mysterie van Sittaford