Film Review: Dementia 13 (1963)

review film dementia 13 1963
Dementia 13/ American International Pictures

Dementia 13 is een suspense horror met een whodunnit plot, die af en toe best effectief is, maar waarvan het script erg ondermaats is.

Het is altijd bijzonder om films te zien die 50 jaar of langer geleden zijn gemaakt. Sowieso om te zien hoe men vroeger films maakte, hoe de tijdsgeest door de beelden te ontdekken was. Sommige films hebben zelfs zo goed de tand des tijds weten te doorstaan, dat deze nu nog erg spannend of eng of erg mooi en goed zijn gemaakt. Een groot voorbeeld daarvan is Psycho uit 1960, gemaakt door de thriller en suspense regisseur bij uitstek Alfred Hitchcock. Het was dan ook de bedoeling van producer Roger Corman om een soort low budget Psycho te maken met een echte gotische feel.

Dat werd Dementia 13. Als regisseur werd Francis Ford Coppola gevraagd die ook het script schreef. Dat het een low budget film is, is niet per se af te zien aan de beelden, de cinematografie is in orde, soms zelfs met erg sterke beelden en shots, maar aan het verhaal zelf, het hele script daaraan schort het nogal. In de tijd dat de film uitkwam, was daar al kritiek over en nu meer dan 50 jaar later is de film geen klassieker geworden, alhoewel wel bekend bij de horrorliefhebber.

Het verhaal

De film begint als John Haloran samen met zijn vrouw Louise ’s avonds laat op een meertje gaat varen en zij woorden krijgen over zijn erfenis. Moeder Lady Haloran geeft namelijk al haar geld uit aan goede doelen die te maken hebben met de dood van Kathleen een aantal jaar geleden, haar enige dochtertje, waar zij nog altijd om rouwt. Het is overduidelijk dat Louise op het geld uit is van de Haloran’s en John maakt het haar duidelijk dat wanneer zij met hem getrouwd is zij bij de familie hoort en als hij eerder dood gaat dan moeder, zij niets krijgt en als een vreemde is. En laat hij door deze opwinding nu net een hartaanval krijgen.

Louise probeert de boot snel naar de kant te roeien, maar het is te laat. Om nog steeds aanspraak te maken op het geld, besluit Louise om John overboord te gooien en te doen alsof hij voor zaken terug naar Amerika is gegaan. Terwijl zij probeert om moeder ervan te overtuigen haar testament te veranderen. Ze bedenkt zelfs een plannetje om moeder voor zich te winnen door net te doen alsof zij de geest van Kathleen heeft gezien en als zij erachter komt dat Kathleen in de vijver is verdronken, bedenkt ze een sinister plan om te doen alsof haar geest rondwaart. Iets wat niet zo moeilijk is aangezien zowel moeder Haloran, als haar zoons Billy en Richard geloven dat het spookt in Kasteel Haloran, of in ieder geval de metaforische geest van Kathleen als een zware last op hen drukt. Maar er is iemand die haar plannen doorziet en haar uitschakelt met een bijl. Wie is deze geheimzinnige moordenaar en loopt de kersverse verloofde van Richard, Kane die net is aangekomen uit Amerika nu ook gevaar?

review film dementia 13 1963
gothic suspense/ American International Pictures

Gotiek met een warrig script

De film is in zwart-wit wat voor scherpe contrasten zorgt en de gotische feel is zeker aanwezig. Het grote kasteel in Ierland, de kelders en geheime gangen, de vreselijke nachtmerries van de jongste zoon, die er bij was toen Kathleen verdronk. Het mysterie van de moordenaar. Een rouwende moeder die graag gelooft dat de geest van Kathleen nog ronddwaalt. Sommige dreigingen gemaakt met unheimische shots zijn zeer effectief, zoals het rennen voor het kasteel langs in het donker. De onderwater scène geeft een eng claustrofobisch gevoel.  De beginscène met de radio die mee de diepte inzinkt en verstoord de muziek laat horen is inventief. En tenslotte het lijk/wassen beeld van Kathleen dat overal opduikt is een creepy idee en ziet er verontrustend uit, wat tevens ook de moordenaar een duistere en krankzinnige vibe geeft.

Maar ondanks dat sommige uitvoeringen best goed zijn, ontbreekt die overheersende spanning. Er is geen spanningsopbouw, de personages blijven vrij eendimensionaal en het verhaal is een rommeltje. Het begin is interessant, maar het blijft de vraag waarom ze ’s avonds op het meer gingen roeien. En zo zijn er nog een aantal onlogische situaties, scènes die te kort door de bocht zijn of uit het niets opduiken. Het verhaal zit gewoon niet lekker in elkaar, waardoor de spanning geen kans krijgt.

De bedoeling is duidelijk en daarom heeft de film soms meer weg van een eerste draft, een conceptidee, dat nog uitgewerkt moet worden. Ook het idee, de opzet en de omgeving en sommige shots bevatten genoeg gotiek, maar de uitwerking, de unheimische verbeelding van de gangen, of er misschien echt een geest is, de opbouw van het mysterie van zowel Kathleen als de moordenaar, dat is vrijwel niet aanwezig, en daar had zoveel meer gedaan mee kunnen worden. Het einde betreft een kleine twist, die makkelijk te ontraadselen is, en het personage van Dr Caleb is hierin vrij storend en dominant en past niet in het geheel van de film.

Conclusie

Desalniettemin is Dementia 13 een aardige horror whodunnit die vooral erg geschikt is om te analyseren als horror suspense film, hoe het wel en hoe het niet moet om dat enge spannende gevoel op te wekken bij de kijker. Maar om deze film echt als horror vermaak te kijken, schiet de film wel te kort.

Praktische info

  • Dementia 13 (1963) 80 min
  • Directed by: Francis Ford Coppola
  • Produced by: Roger Corman
  • Written by: Francis Ford Coppola, Jack Hill
  • Starring: William Campbell, Luana Anders, Bart Patton, Mary Mitchel, Patrick Magee, Eithne Dunne
  • Music by: Ronald Stein
  • Cinematography: Charles Hannawalt
  • Edited by: Stuart O’Brien, Morton Tubor
  • Production company: Roger Corman Productions
  • Distributed by: American International Pictures