Monster of the Week episode 12: The Babadook (The Babadook, 2014)

the babadook 2014
The Babadook/ Entertainment One, Umbrella Entertainment

Alhoewel het monster The Babadook uit de gelijknamige film een metafoor is, is het ook een echt monster dat je de stuipen op het lijf jaagt. Zo niet ook moeder Amelia en zoontje Samuel.

Als metafoor

De Babadook kan gezien worden als een duidelijke metafoor in de film. Het staat symbool voor het gitzwarte verdriet en pijn dat zich als een trauma in Amelia heeft genesteld, nadat zij haar man Oskar in een auto-ongeluk heeft verloren, terwijl zij naar het ziekenhuis reden omdat zij op het punt stond te bevallen van Samuel. Het verwijt en  schuld, deze twee met elkaar in strijd zijnde emoties naar Samuel toe, maakt haar relatie met hen op zijn zachts gezegd complex.

Daarbij heeft zij het verdriet altijd ontkend, houdt ze zichzelf voor dat ze verder is gegaan met haar leven, maar is eigenlijk nog in de ontkenningsfase is, waarbij ze Oskar nooit noemt of het over hem heeft. Dat diepgewortelde trauma kan niet anders dan naar buiten komen. In de vorm van een monster, woedend, vol frustratie dat van haar eist dat zij Samuel doodt en zichzelf zodat ze samen met Oskar kunnen zijn.

Het is een zwarte dreiging die boven haar eigen hoofd hangt. Op gegeven moment vrij letterlijk wanneer de Babadook zich een weg baant naar haar slaapkamer en vanaf het plafond bezit van haar neemt. Vanaf dat moment neemt haar wanhoop en frustratie en woede de overhand en reageert dat fysiek af op de hond Bugsy en verbaal op Samuel. Ze ziet zwart voor haar ogen, weet werkelijkheid niet meer van fictie te onderscheiden, lijkt te hallucineren door slaapgebrek, terwijl de Babadook hiervan profiteert.

the babadook 2014
Entertainment One, Umbrella Entertainment

Het Pop-Up boekje

Prachtig maar o zo eng vormgegeven door Alex Juhasz is zowel een bedreiging, als een waarschuwing als een voorbode. Veel wat er in het boekje getekend of geschreven staat komt dan ook letterlijk tot leven door Amelia. Het boekje dook plotseling op mysterieuze wijze op, op de boekenplank van Samuel. Of Amelia dit boekje zelf ooit heeft gekocht, zonder zich daar bewust van te zijn geweest, of dat dit op bovennatuurlijke wijze is verschenen, wordt niet duidelijk gemaakt. Samuel wil per se dat zij hem hieruit voorleest en Amelia is zich dan ook niet bewust van de enge inhoud. Dat terwijl Samuel al een sterke angst voor monsters had.

Ondanks dat ze het boek later verscheurt, komt het toch weer terug, voor haar voordeur. Weer aan elkaar geplakt ook nog, nadat er drie keer aan de deur werd geklopt maar er niemand voor de deur stond. Maar dat is nog niet eens het engste, want er zijn een paar echt akelige pagina’s aan toegevoegd, waarin zij eerst hun hond Bugsy de nek om draait en vervolgens Samuel dood steekt en dan haar eigen keel doorsnijdt. En dat allemaal met de Babadook op de achtergrond die dit allemaal organiseert. Ze verbrandt het boek, maar wanneer de Babadook eenmaal binnen is, gaat hij nooit meer weg. Dit boek is een extra dimensie die ook tot leven komt voor de ogen van Amelia. In het echt zijn er 9500 exemplaren van gemaakt en verkocht, wat het extra creepy maakt.

the babadook 2014
Pop-Up book Mr Babadook/ Entertainment One, Umbrella Entertainment

De Babadook

De vormgeving van de Babadook is gebaseerd op een personage uit de film London after Midnight uit 1927. Dat personage was al een eng figuur, maar de Babadook hebben ze nog enger weten te maken. Zijn vormgeving is dus niet origineel maar wel erg creatief en angstaanjagend gemaakt. Een lang figuur met een zwarte hoge hoed, een zwarte cape die aan vleugels doen denken, klauwen en een wit gezicht met een grote zwarte mond en zwart omrande ogen. Het geluid dat hij maakt is een soort raspend hard gekras en de woorden zijn best eng uitgesproken, waar je de rillingen van krijgt.

Zijn verschijningen zijn ook erg goed opgezet. Eerst van kleding die aan de muur hangt, tot zijn kostuum dat Amelia aan de muur ziet hangen, en vervolgens verschijnt hij vanachter de deur zoals in het boek zelf. De scène waarin hij vervolgens over het plafond kruipt is zeer creepy gemaakt, maar ook later in de film wanneer Amelia door hem achterna wordt gezeten en er een zwaar kledingstuk naast haar op de vloer valt, terwijl zij zelf plat op de grond ligt, is om je rot te schrikken en geeft precies die feel van de Babadook als monster weer. Niet alleen hoe hij er uit ziet, hoe hij beweegt, maar ook hoe hij visueel in beeld is gebracht is sterk, uniek en een beetje surrealistisch.

Door niet de horrofcus op de Babadook als hetgeen wat de horror moet brengen in de film en de film eng moet maken, maar meer de focus op Amelia en haar reactie op hem te richten, maakt de Babadook in de verbeelding van de kijker alleen maar enger. Zeker op het laatst wanneer Amelia Samuel beschermt en tegen de Babadook opstaat, is er gekozen om slechts een deel van hem, zijn wijd uitgespreide vleugels en klauwen in een pikzwarte bijna vloeibare achtergrond weer te geven, zonder zijn anders wat monsterlijke voorkomen. Op deze manier verwordt hij weer van eng monster naar een idee, een symbool. Werkelijk prachtig gedaan. Dat visuele beeld is beeldschoon en erg indrukwekkend.

the babadook 2014
redemption/ Entertainment One, Umbrella Entertainment

Het is een gelijkende scène van de short film Monster van Jennifer Kent uit 2005 waarop haar speelfilm is gebaseerd. Ook de slotscène waarin de Babadook, weliswaar verdreven uit Amelia maar waar je nooit meer vanaf komt, nu in de kelder woont is een ode aan deze korte horror. Echter dit keer brengt Amelia geen kommetje melk om het zoet te houden, zoals ook bij Brownies wordt gedaan in de folklore verhalen, maar een bakje wormen. Die kunnen refereren aan het feit dat ze de dood van Oskar heeft geaccepteerd en gaat verwerken, of aan het feit dat ‘het begint te regenen,’  zijn laatste woorden waren. Of gewoon omdat de Babadook, wormen eet. Daar wordt verder niet op ingegaan. Wat het wel betekent is dat Amelia op deze manier haar gevoel in toom houdt om zo te kunnen beginnen aan de lange weg van rouwverwerking en te werken aan een gezonde band met Samuel.

Meer lezen over The Babadook? Klik dan op onderstaande links: