Wie is de moordenaar in Agatha Christie’s The ABC Murders?

review book the abc murders agatha christie

Wie is toch die raadselachtige seriemoordenaar die zich A B C noemt en Hercule Poirot in persoonlijke brieven uitdaagt? In dit artikel kan je lezen hoe Poirot hem weet te ontmaskeren.

De brieven

Als Captain Hastings toevallig in het land is en een bezoekje brengt aan Poirot, blijkt dat Poirot een raadselachtige brief heeft ontvangen van ene A B C die een moord aankondigt die gepleegd zal worden op 21 juni in Andover. Daar begint het mee, want vervolgens krijgt Poirot nog drie brieven. Een brief die aankondigt in Brexhill-on-Sea een moord te plegen op 25 juli. Een derde brief kondigt de moord aan in Churston op 30 augustus en de vierde brief een moord op 11 september in Doncaster.

Alle brieven komen ruim op tijd aan, maar vooralsnog weet Poirot de moorden niet te voorkomen. Alleen de derde brief is verkeerd geadresseerd en komt daarom op de dag dat de moord gepleegd gaat worden pas binnen.

De moorden

Al gauw blijkt na de eerste brief dat het om serieuze bedreigingen gaat. Want op de 21ste wordt in Andover Alice Ascher vermoord. Ze had een eigen tabaksshop, waar ze ook is vermoord, haar hoofd is ingeslagen. Op de toonbank ligt een spoorwegboekje genaamd A B C, opengeslagen op Andover.

Op 25 juli is het weer raak. Dit keer wordt een serveerster van het Ginger Cat cafe, Betty Barnard vermoord op het strand in Brexhill-on-Sea. Ze is gewurgd met haar eigen riem. Naast haar ligt weer een A B C boekje.

De derde moord op 30 augustus is in Churston en het slachtoffer is Sir Carmichael Clarke. Hij was een rijk man die keelarts was en nu gepensioneerd is en Chinees porselein spaart. Ook zijn hoofd is ingeslagen, tijdens een wandeling en ook nu wordt een A B C boekje gevonden.

De vierde moord is op 11 september in Doncaster tijdens de races. In een bioscoop wordt een man aangetroffen die is neergestoken. Echter zijn naam is George Earsfield, maar hij zat vlak naast Roger Emmanuel Downes die van plek is gewisseld. Was het een verkeerde moord?

Special Legion

Poirot heeft geen andere clues dan de brieven en moet uitgaan van de moordenaar in plaats van het slachtoffer. Daarom ondervraagt hij de naaste familieleden om zo een overeenkomst te kunnen vinden. Hij ondervraagt Mary Drower, het nichtje van Alice Ascher. Ook blijkt dat Alice Ascher een dronken man had die wel eens gewelddadig zou kunnen worden. Ook ondervraagt hij de buurvrouw Mrs Fowler.

Bij de tweede moord ondervraagd hij de ouders van Betty, maar ook haar zus, Megan Barnard en de verloofde van Betty, Donald Fraser die vrij jaloers was.

Bij de derde moord ondervraagt hij de broer van Sir Carmichael, Franklin Clarke, zijn secretaresse Thora Grey en tenslotte ook de zieke en stervende vrouw van Sir Carmichael, Lady Clarke.

Pas wanneer de moorden in de krant bekend worden gemaakt en ook Poirot aan sommigen van hen, zoals Megan en Donald, uit de doeken doet dat het om een seriemoordenaar gaat zodat ze meer vrijuit kunnen spreken zonder zelf verdacht te worden, besluiten Mary, Megan, Donald, Franklin en Thora om hun krachten te bundelen en Poirot te helpen. Door al hun informatie te bundelen, zich die dagen ervoor en de dag zelf te herinneren komen er interessante dingen naar boven.

De Clues

Zoals het feit dat Mrs Ascher nieuwe panty’s had gekocht. Dat de moeder van Betty net nieuwe panty’s voor haar had gekocht en dat Lady Clarke, Thora zag praten met iemand die een panty verkoper bleek te zijn.

Ook vond Poirot het vreemd dat zowel de man van Alice Ascher als Donald gemakkelijk als de verdachten gekenmerkt konden worden, ware het niet voor de brieven van de  seriemoordenaar. Het was de killer er om te doen de nadruk op zichzelf te leggen, terwijl de moorden gemakkelijk in de schoenen van een ander geschoven konden worden.

Een andere belangrijke clue die Lizzy de dochter van de huisbazin van ene Mr Alexander Bonaparte Cust, samen met haar vriendje Tom ontdekt is dat Mr Cust al die dagen van de moorden weg was en loog over waar hij heen ging. Nadat Tom dit aan de politie heeft verteld, waarschuwt Lizzy Cust, want ze heeft toch haar twijfels.

En tenslotte ontdekt een kamermeisje in het hotel in Doncaster waar Mr Cust verblijft dat hij bloed aan zijn mouw heeft.

Mr Alexander Bonaparte Cust

Wie is deze geheimzinnige man die in al die plaatsen naar de bioscoop is geweest naar Not A Sparrow? We volgen hem af en toe al vanaf het begin van het boek. Steeds hij is nabij de crime scenes en hij gedraagt zich ook verdacht en zijn initialen kloppen. Pas bij de vierde moord, zijn ze hem op het spoor. En hij weet het. Gewaarschuwd door Lizzy vlucht hij en keert terug naar de eerste crime scene, maar door een tijd niet te hebben geslapen en gegeten, strompelt hij verzwakt het politiebureau aldaar binnen. De moordenaar is gepakt. Althans zo lijkt het. Hij is de pantyverkoper, in zijn kamer worden de A B C boekjes aangetroffen en de typemachine. Toch blijft hij ontkennen. Ook bijkt hij een alibi te hebben voor het tijdstip van de tweede moord. De laatste twee clues in bovenstaande stukje, zijn dus de welbekende red herrings.

Weer staat Poirot voor een raadsel. En als hij de man ziet weet hij gewoon dat dit de verkeerde is. De man is namelijk niet al te snugger, beetje wereldvreemd, zeker niet het type berekenend seriemoorndenaar. Hij lijdt aan epilepsie en heeft hoofdpijnen en heeft soms blackouts. Hierdoor is Cust zelf gaan geloven dat hij de moordenaar is. Maar wanneer Poirot met hem gaat praten, zegt zijn naam hem niets en zo weet Poirot zeker dat hij de moordenaar niet is.

Wie is dan wel de moordenaar?

Op een hele sluwe wijze is de echte moordenaar te werk gegaan en heeft Cust er in geluisd. Hij heeft hem ooit ontmoet en schreef onder zijn naam een brief naar het pantybedrijf en liet hem verkoper worden. De echte moordenaar liet Cust vervolgens naar de moordplekken gaan om de panty’s te verkopen. Ook gaf hij hem de typemachine waarop de moordbrieven werden geschreven. De brieven werden expliciet naar Poirot gestuurd omdat het een privé adres was dat gemakkelijk “per ongeluk” verkeerd geadresseerd kon worden zodat de brief te laat kwam. Tenslotte stapelde hij allemaal A B C’s in zijn kamer. En de val was gezet. Zelfs Cust geloofde in zijn  eigen schuld. Arme man.

Wie was deze echte wrede killer? De oplossing zit ‘m in het feit dat we helemaal niet te maken hebben met een psychopaat, maar met een hele sluwe moord met voorbedachte rade. Een simpele doodgewone moord met een alledaags motief: geld.

De ontmaskering

De echte moordenaar is Franklin Clarke. Hij wilde zijn broer vermoorden om zijn geld. Nadat Lady Clarke zou overlijden, zou al het geld in de familie blijven. Tenzij  Sir Carmichael zou trouwen met Thora Grey, waarmee hij een innige hetzij vader-dochter achtige relatie had. Maar Franklin wilde het risico niet nemen. Met Carmichael dood, Lady Clarke bijna dood, zou hij zelf al het geld erven. Dat zijn initialen C.C zijn en in Churston woont gaf hem het idee van ABC moorden en zocht hij een naïef simpel man met de initialen ABC om de moord in de schoenen te schuiven. Dat werd de arme Cust. Ook was het Franklins idee om de Special Legion te vormen, zodat hij nog meer controle had. De derde brief moest natuurlijk expres te laat komen, omdat hij geen enkel risico wilde nemen, want om deze moord ging het echt. De vierde en laatste moord was een schijnvertoning om niet het accent te leggen op de derde moord.

Het bleek dus toch allemaal om een ordinaire moord te gaan, waarbij drie andere onschuldige slachtoffers zijn gevallen. En waarvoor? Geld. Gelukkig liet Poirot zich niet gek maken, hield zijn verstand erbij en liet zich niet door leden van de Special Legion inpalmen.

En die arme Cust? Die is gevraagd om voor 100 pond zijn verhaal aan de krant te verkopen. Maar op aanraden van Poirot vraagt hij er 500 pond voor. En kan hij na dit hele gedoe een huwelijks cadeau geven aan Lizzy en zelf lekker op vakantie, mét een nieuwe bril, waar volgens Poirot zijn hoofdpijnen vandaan komen.

Om met de woorden van Poirot zelf te besluiten: “So Hastings – we went hunting once more, did we not? Vive le sport.”

← Lees ook het review van het boek The ABC Murders