Boek Review: The ABC Murders/ Het ABC Mysterie (Agatha Christie, 1936)

review book the abc murders agatha christie

‘“I admit,” I said, ‘“that a second murder in a book often cheers things up. If the murder happens in the first chapter, and you have to follow up everybody’s alibi until the last page but one – well, it does get a bit tedious.”’

Gelukkig geldt dat niet voor The ABC Murders. Samen met zijn vriend Captain Hastings, staat Hercule Poirot dit keer voor een raadsel. En moet hij nu de moorden van de andere kant benaderen, niet vanuit het slachtoffers, maar vanuit de dader. Dat levert een spannend kat en muis spel op, waarbij natuurlijk Poirot met al zijn sluwheid het raadsel weet op te lossen en de moordenaar in de kraag weet te vatten. Maar niet voordat er vier mysterieuze en brute moorden zijn gepleegd.

Het verhaal

Captain Hasting keert eventjes terug vanuit Zuid-Amerika naar Engeland en brengt natuurlijk een bezoekje aan zijn oude vriend Poirot. Stiekem hoopt hij op wat actie en halen ze eerst samen nog wat herinneringen op. Maar dan krijgt Hastings waar hij om heeft gevraagd en in tegenstelling tot Poirot die het wel als een spel en test ziet, vallen de moorden Hastings toch wel zwaar.

Het begint allemaal met een brief gericht aan Poirot. Daarin wordt hij op zijn intelligentie aangesproken en uitgedaagd om een moord op te lossen die 21 juni gepleegd gaat worden in Andover. De afzender is ene A B C. De politie ziet het als een grap, maar iets aan de brief zegt Poirot dat het menens is. Dat blijkt ook als op die datum een vrouw genaamd Alice Ascher in Andover wordt vermoord. Ze had een tabaksshop waar haar hoofd werd ingeslagen en op de toonbank ligt een spoorwegboekje A B C, opengeslagen bij Andover.

Dan ontvangt Poirot een tweede brief waarin  A B C de volgende moord aankondigt in Brexhill-on-Sea op 25 juli. Dit keer wordt er een jonge vrouw genaamd Elizabeth, Betty, Barnard vermoord. Ook hier wordt het A B C boekje aangetroffen. Het wordt Poirot langzaam duidelijk dat er een patroon van het ABC inzit. Dat wordt bevestigd wanneer een derde brief arriveert die een moord op 30 augustus in Churston aankondigt. Het derde slachtoffer is Sir Carmichael Clarke.

Elke maand worden mensen volgens het alfabet vermoord, door een seriemoordenaar, een psychopaat die weliswaar slim is, maar niet te slim voor Poirot. Weet Poirot echter een vierde moord te voorkomen in Doncaster?

Een kijk vanuit Hastings

Het verhaal is verteld vanuit het perspectief van Hastings. Dat levert een uniek perspectief op, zowel de kijk op de moorden en de moordenaar, de familieleden van de slachtoffers die Poirot ondervraagt, maar ook op Poirot zelf. We zien op een erg amusante manier het personage Poirot door de ogen van Hastings. Het is duidelijk dat beide mannen erg goede vrienden zijn en dat zorgt ervoor dat we een klein kijkje krijgen achter de schermen van het visage van Poirot. Hasting heeft respect voor Poirot om zijn kunde en als mens, maar ook zien we de eigenaardige trekjes van Poirot. Hasting beschrijft die met liefdevolle humor en hun samenzijn is erg speels en leuk om te lezen en helemaal vanuit het gezichtspunt van Hastings die zowel de goede als minder goede trekjes van Poirot in beeld brengt. Hierdoor komt Poirot zelf nog meer als een echt mens tot leven. Dat maakt het erg leuk om te lezen.

Special Legion

Ook bijzonder dit keer is dat Poirot zich moet gaan verplaatsen in de moordenaar zelf. Hij kan dit keer niet uitgaan van de slachtoffers want die zijn willekeurig, zij het op naam, vermoord, maar meer heeft hij niet om mee te werken. Toch weet hij door middel van de familieleden, degenen die het dichts bij het slachtoffer stonden, ook meer te weten te komen, gedetailleerd over de omstandigheden en zo een overeenkomst te vinden, wat hem een grote clue geeft. Die familieleden van de drie slachtoffers verenigen zich om Poirot te helpen en noemen zich de Special Legion. Ook deze personages krijgen een goede vorm zonder karikaturen te worden, maar ook zonder erg lang over hen uit te wijden. Agatha Christie weet met een aantal kleine kenmerken en details die zowel Poirot als Hastings aan hen opvallen, die personages te definiëren. Dit is een extra dimensie die dit verhaal nog leuker maakt.

Een seriemoordenaar

Interessant is ook dat Poirot opmerkt in tegenstelling tot Hastings, dat deze moorden niet erger zijn dan een crime passionel of moord uit jaloezie of geld door een bekende. Terwijl Hastings dit veel beangstigender vindt. Hastings bekijkt het vanuit het oogpunt van een eventueel slachtoffer en het onbegrip van de nabestaanden, of de wreedheid en waanzin van een krankzinnige moordenaar. Maar Poirot blijkt het puur vanuit het punt van het slachtoffer, dood is dood en het maakt het slachtoffer niet uit op welke manier. Dagelijks zijn er meerderde verkeersslachtoffers dan doden door een seriemoordenaar. Het punt dat Hastings wil maken is het totale gebrek aan controle wat hem beangstigd. Maar Poirot ziet in deze situatie juist een extra uitdaging. Wanneer ook Scotland Yard besluit om het kenbaar te maken, ontstaat er natuurlijk paniek. Want iedereen kan zomaar het volgende slachtoffer zijn. Dit zorgt ook voor een andere benadering, niet alleen vanuit Poirot maar ook met zijn samenwerking met Scotland Yard en de lokale Inspecteurs en een alienist Dr Thompson. Dit alles zorgt ervoor dat dit een verrassend en anders dan anders verhaal wordt.

Conclusie

The ABC Murders is een erg leuke detective van Agatha Christie waarin we een uniek kijkje krijgen op Poirot vanuit het gezichtspunt van Hastings, maar ook te maken hebben met een hele ander soort moord, namelijk die van een seriemoordenaar. En zoals gewoonlijk weet Christie het plot op een verrassende wijze een bizarre wending te laten nemen. Maar wie goed leest en let op datgene wat Hastings van Poirot observeert en vertelt, kan de kleine clues al opvangen en samen met Poirot de killer ontmaskeren.

Nieuwsgierig geworden naar de moordenaar?

→ Lees hier de ontmaskering van de killer in The ABC Murders

Agatha Christie (1890-1976) was een Britse schrijfster die voornamelijk bekend is door haar detectives over Miss Marple en Hercule Poirot. Ze heeft 66 detective’s geschreven, 20 toneelstukken, 6 romans onder het pseudoniem Mary Westmacott en ongeveer 150 korte verhalen. Er zijn bijna 200 verfilmingen van haar werk en The Mousetrap is het langst lopende toneelstuk ooit. Als een van de meest succesvolste auteurs allertijden is haar werk in 108 talen vertaald en zijn er ruim 4 miljard exemplaren van haar boeken verkocht.

Praktische info

The ABC Murders (1936), 266 bladzijden. Auteur: Agatha Christie. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: Het ABC Mysterie.