Mini Serie Review: Maniac (2018)

review series maniac 2018
Maniac/ Netflix

Maniac is een bijzondere serie en in dit artikel lees je naast een review, een uitleg over wat er precies gebeurt en waarom en wat het allemaal betekent.

Maniac is een prachtige, ontroerende, hilarische, surrealistische en absurde mini serie over mensen die worstelen met trauma’s als verlies, rouw, geestelijke stoornissen, het verlangen naar echt contact en de processen in het brein. Deze serie is minder ingewikkeld of vaag dan dat het in eerste instantie lijkt, in ieder geval minder vaag dan onze eigen complexe werking van de hersenen, de complexiteit van menselijke relaties en het eigen functioneren in een maatschappij.

De serie begint met de voice over die zegt dat uit het niets, in een oogwenk alles ontstond. Een oneindige kosmische orgie van materie en energie die tegen elkaar aanwreven en botsten en schuurden. Er zou geen leven zijn als hemellichamen niet waren gebotst. Wanneer deze natuurkrachten door kosmische botsingen of biologische verbindingen fuseren bewijzen ze het oneindige potentieel van onze connecties. Dit gaat ook op voor het menselijke hart.

De hypothese is dan ook dat iedereen naar een connectie streeft. De gevolgtrekking is dat onze hersenen dit zich niet bewust zijn. Een volgende hypothese stelt dat alle werelden die er bijna kwamen even belangrijk zijn als die waarin we leven. De gevolgtrekking is dan dat die verborgen werelden ons veel pijn veroorzaken. Zonder contact zijn we verloren.

Al deze complexiteiten en trauma’s zorgen voor veel leed in de wereld, het zogenaamde onnodige leed. Een helende genezing door middel van drie pillen zal miljoenen mensen kunnen genezen. Dat is waar het in deze serie om gaat. Niet om drie pillen die al het emotioneel menselijk lijden zal oplossen, maar naar de zoektocht naar contact. Dr Mantleray heeft gelijk wanneer er nieuwe neurologische paden gemaakt moeten worden om een vroeger trauma te doen vergeten/dragelijk te maken, maar niet door ze te herschrijven door drie pillen, maar om geheel nieuwe te maken met die persoon/personen waarmee je echt wezenlijk belangrijk contact hebt. Noem het een soulmate, noem het onvoorwaardelijke liefde, het is ieders wens om begrepen te worden en te kunnen zijn wie je bent en alleen al daarom volledig geaccepteerd te worden. Het is dan ook wanneer het aan dit contact ontbreekt of hevig verstoord is, dat een relationeel trauma begint.

Dit alles vindt plaats in een omgeving die er uit ziet als een futuristisch retro jaren 80 van nu, met Add Buddies waarmee je kan betalen en vervolgens echte mensen hardop allerlei passende reclame aan je gaan voorlezen. En waarin men Friend Proxies kan huren om het gevoel te hebben een echt vriend te hebben, zijn niet alleen grappige vondsten, maar ondersteunen tevens het thema dat iedereen wanhopig op zoek is naar contact. Zeker wanneer zelfs ook een Add Buddy er naar verlangt om een diepere connectie op te bouwen met een klant.

De stijl is prachtig aangekleed en tot in detail uitgewerkt tot aan de vreemde schilderijen in het huis van de Milgrims aan toe. De enorme neon reclames aan alle gebouwen en kleine zielloze appartementen waarin Owen leeft benadrukken eveneens het gevoel van eenzaamheid in een wereld waarin alles te koop is en alles een grote reclame is geworden. Geen wonder dat de behoefte om emotioneel leed op te lossen zo groot is. Niet in het minst door de eigen psychische trauma’s van de ontwerper van het onderzoek, Dr Mantleray.

Waardoor ook de nadruk komt te liggen op wat eigenlijk normaal is. Niemand is vrij van emotionele pijn in meer of mindere mate, niemand heeft geen last van psychische problemen hoe klein of groot ook, maar iedereen verlangt ernaar om geaccepteerd en geliefd te worden en de makkelijkste weg lijkt om maar normaal te zijn/doen. In deze serie blijkt dan ook dat niets minder waar is. Dat normaal zijn en genezen worden van allerlei geestelijk stoornissen en trauma’s niet zaligmakend is, en zelfs een illusie is.

Maniac is meer dan een komische en ontroerende serie vol absurditeiten die allerlei genres en stijlen met elkaar mixt, maar een belangrijke boodschap bevat dat het leven al moeilijk genoeg is, dat niemand normaal is, dat niet alles maar behandeld en genezen moet/hoeft te worden en dat echt wezenlijk contact verschil kan maken.

review series maniac 2018
Dr Azumi Fujita/ Netlfix

Het verhaal

Owen Milgrim is een telg uit een zeer rijke invloedrijke familie. Hij lijdt aan schizofrenie  en ziet zijn broer Jed in hallucinaties waarin hij zichzelf Grimmson noemt en hem zegt dat Owen is voorbestemd om de wereld te redden en dat hij speciaal is. Owen is het buitenbeentje van de familie, hij wordt door hen belachelijk gemaakt, gebruikt en heeft totaal geen steun aan hen. Owen is altijd op zoek naar een patroon dat Grimmson hem steeds voorhoudt: het patroon is het patroon, dat zijn wanen bevestigt. Zijn broer Jed wordt aangeklaagd en Owen moet voor hem getuigen, ook al betekent dit dat hij moet liegen. Onlangs is hij zijn baan verloren en hij woont in een minuscuul appartement. Dan krijgt hij een brief van Neberdine Pharmaceutical and Biotech met de mededeling dat hij is uitgekozen als hero kandidaat om deel te nemen aan een farmaceutisch onderzoek. Omdat hij geld nodig heeft besluit hij mee te doen. Daar ontmoet hij Annie, waarover Grimmson zegt dat zij zijn contactpersoon is.

Ook Annie Landsberg doet mee aan het onderzoek. Zij het door middel van een obscure omweg. Ze is verslaafd aan de A pil en komt via haar eenmalige dealer Calvin en zoon van Dr Muramoto, te weten dat ze met dit onderzoek een A pil krijgt. Om een plek te bemachtigen chanteert ze via een loket waar het heel gewoon is om informatie te kopen om mensen te chanteren, de baliemedewerkster Patricia. Annie doet zich voor als een Friend Proxy die Patricia had besteld en bedreigt haar, maar wil niet doorzetten met de chantage. Patricia echter laat op haar beurt zien, hoe eenzaam de mensen zijn en zoekt contact met deze vrouw die haar bedreigde. Annie vertelt haar dan dat zij een moeilijke relatie heeft met haar moeder en zusje en daarom mee wil doen aan het onderzoek. Alhoewel dit deels gelogen is, blijkt dat haar onderbewuste misschien toch wel het verlangen heeft om haar trauma op te lossen. Terwijl Owen door de intake komt, faalt Annie en weet nu wel Patricia te bedriegen zodat ze alsnog mee kan doen. Daar speelt ze in eerste instantie mee met het waanidee van Owen, om haar eigen hachje te beschermen, maar dat verandert als ze hem beter leert kennen. Beiden worden ingedeeld bij de Oneven, de Odds. 

Het onderzoek wordt geleid door Dr Azumi Fujita en Dr Robert Muramoto. Dr James Mantleray heeft de computer GRTA ontwikkeld die het hele proces begeleidt, de trauma’s van de proefpersonen bekijkt, analyseert en hen dit trauma laat verweken door de afweermechanismen van het brein uit te schakelen, zodat er nieuwe neurologische banen kunnen worden gecreëerd. Dit doet GTRA, Gertie, door middel van fantasievolle dromen, reflecties. Het is escapisme ten top, door middel van de werelden zoals hierboven genoemd, die niet zijn maar hadden kunnen zijn.

Maar nadat de eerste fase voltooid is, sterft Dr Muramoto plotseling door recreatief en creatief drugsgebruik en Gertie is ontroostbaar. Er ontstaat een klein lek van een vloeistof, een traan waardoor proefpersonen 1 (Owen) en 9 (Annie) met elkaar worden verbonden. Onbewust en onbedoeld beginnen Annie en Owen samen aan hun reis door het analyseren van hun herinneringen om hun afweermechanismen af te breken.

Azumi vraagt James terug te komen naar het project en bekent aan James dat zij een nieuwe code aan Gertie heeft toegevoegd, empathie zodat er geen proefpersonen meer in hun reflecties bleven hangen waardoor ze niet meer uit hun droomtoestand kwamen. Maar daardoor zijn er juist de zogenaamde Mcmurphies ontstaan, degenen die Gertie voor zichzelf opeiste en nu ze emotioneel verstoord is, hen pijn wil doen. James is vervolgens genoodzaakt om zijn eigen moeder Greta Mantleray, een pop psychologe, te vragen om Gertie te behandelen. Terwijl James zelf een moeizame en verstoorde relatie heeft met haar en daardoor zelf ook een aantal trauma’s en stoornissen heeft ontwikkeld. Tevens leidt dit ook weer tot conflict tussen Azumi, die een relatie had met James, en Greta over hun opvattingen en over James. Azumi zelf is ook niet vrij van stoornissen want zij heeft last van agorafobie.

Terwijl Annie in de derde fase probeert om zichzelf te vergeven, het echte trauma te accepteren en verder te gaan, doet Owen waar hij al die tijd op voorbereid is door Grimmson, de wereld redden.

review series maniac 2018
Arlie, Ollie and Dr Robert Muramoto doing a little dance/ Netflix

Pil A: Agonia fase

Met de A pil worden de onderliggende trauma’s geïdentificeerd zodat Gertie weet wat ze moet veranderen.

In deze fase komen we erachter wat het trauma van Annie is. En waarom Owens schizofrenie getriggerd werd.

Annie

We zien dat Annie haar jongere zus Ellie op een road trip naar Salt Lake City bracht omdat ze daar ging wonen bij haar vriend. Het moest een leuk afscheidsreisje worden, maar Annie kan het niet laten om Ellie te pesten en erger nog zegt ze in een ruzie vreselijk dingen tegen haar. Wanneer ze het de volgende dag goed wil maken met Ellie door een foto te maken in de auto, haalt ze echter weer een grap uit, waardoor Ellie boos wordt en Annie even niet op de weg let. Op hun rijbaan komt een vrachtwagen hen tegemoet met een slapende bestuurder genaamd Greg F.U.N. Nazlund en een botsing volgt waardoor ze van de weg raken. Annie wordt uit de auto geslingerd maar Ellie stort in het ravijn en is dood.

Later bekent Annie aan Owen dat ze al tijden de A pil neemt, en telkens dit moment beleeft. Het maakt haar gelukkig want dan voelt het net alsof ze dicht bij haar is. Tevens is het een wrede vorm van zelfkastijding uit schuldgevoel.

Owen

Owen neemt in eerste instantie niet de pil, maar wordt later toch gedwongen door Dr Muramoto en we leren dat Owen ooit een relatie had met Olivia, maar dat zij door zijn familie was ingehuurd en werd betaald om hem gelukkig te maken, zelfs al zou dat betekenen dat ze voor de rest van haar leven bij hem moest zijn. Dit bedrog, en het gevoel dat er niemand, niet zijn familie en geen partner oprecht en onvoorwaardelijk van hem zou kunnen houden, triggerde bij hem voor de eerste keer een schizofrene aanval en zag hij voor de eerste keer Grimmson, zijn zogenaamde BLIP. Wanneer vervolgens Jed hem bedreigt dat Owen voor hem moet getuigen omdat hij hem anders in een gekkenhuis stopt, zorgt dit ervoor dat Owen een zelfmoordpoging doet.

review series maniac 2018
Owen diagnosed with schizophrenia/ Netflix

Pil B: Behavioral fase

Met pil B worden de afweermechanismen geïdentificeerd. Waarom blijven de personen verwikkeld in steeds hetzelfde patroon waardoor ze niet in staat zijn om hun trauma te verwerken. Het zijn de zogenaamde blinde vlekken, de dingen het gedrag, denkwijze patronen die we niet van onszelf kunnen zien.

Doordat Gertie nu een traan heeft gelaten vanwege de dood van Robert, worden Owen en Annie vanaf deze fase met elkaar versmolten. Eerst in een jaren 80 setting waarbij Annie meer te weten komt over de kracht van haar eigen fantasie en onderbewustzijn en het blijkt dat Owen haar onvoorwaardelijk volgt. En vervolgens in de jaren 40 waarin ze eveneens getrouwd zijn, en zij beiden oplichters zijn en tijdens een seance het laatste magische hoofdstuk van Don Quichotte willen stelen.

De focus ligt hierbij voornamelijk op Annie, omdat zij een gebeurtenis trauma heeft dat ze niet heeft verwerkt en de achterliggende oorzaak ontrafeld moet worden. Owen lijdt aan schizofrenie, iets dat niet te genezen valt en alleen controleerbaar is met medicatie. Maar juist doordat Annie aan zichzelf werkt, terwijl zij ondertussen een innige band met Owen opbouwt, is zij aan het einde van de serie in staat om hem te helpen.

Eerst gaan we terug naar de jaren 80, geheel in de eighties vibe en stijl, waarin Annie Linda is en Owen Bruce een getrouwd stel met kinderen, alles wat Annie nooit gewild heeft. Lin is op missie om een maki genaamd Wendy uit de klauwen te redden van bonthandelaars en te geven aan de dochter van Nan, de overleden eigenaresse van Wendy. In een geweldige campy hilarische shoot out, een inbraak die mis loopt en een heerlijke campy absurde sfeer, weet Lin Wendy af te geven aan de dochter. Maar dan blijkt dat de moeder de dochter altijd heeft gehaat en daarom om het er nog eens in te wrijven waarom een maki beter is dan een kind, Wendy aan haar geeft. Als wraak noemt de zwangere dochter haar zoon Greg F(uck) U N(an) Nazlund, die later degene zal zijn die Ellie dood rijdt. Dit blijkt een fantasie te zijn van Annie waarin zij vaak genoeg wilde voorkomen dat Greg ooit geboren zal worden. Het is niet alleen een droeve ontdekking, maar nu ook een ironische wending.

Dan belanden Owen en Annie als Sir Owen Hightower en Arlie in de jaren 40 waar ze een seance bijwonen van Mrs Greta Neberdine, Gertie die zichzelf in de reflecties heeft geplaatst. Terwijl ondertussen Azumi wanhopig probeert Annie uit deze droom te halen en haar te scheiden van Owen, vindt zij steeds haar weg weer terug. Haar blinde vlek is dat zij een bedrieger is, een leugenaar, waardoor zij erg op haar moeder lijkt, iets waarvoor ze altijd bang is geweest. In een prachtig aangeklede setting in een duistere mysterieuze sfeer, die afgewisseld wordt met de futuristische bliepjes omgeving van het lab, waar ook Arlie af en toe terug in terecht komt door toedoen van Azumi, is dit een prachtige mooie aflevering waarin niet alleen Annie meer over zichzelf te weten komt, maar ook de kijker steeds dieper in hun dromen wordt getrokken.

Aan het einde van de B pil fase krijgen Annie en Owen beiden hun diagnose. Annie heeft tekenen van borderline persoonlijkheidsstoornis, een traumatische dood en verlies en een sterke moederbinding, terwijl Owen paranoïde schizofrenie heeft met een waanidentiteit-concept Grimmson, en lijdt aan voortdurende lafheid.

Het zijn weliswaar diagnoses, maar zolang zelf de erkenning en inzicht van de patiënt in kwestie er niet is, kan er ook geen verwerking plaatsvinden. Owen ontkent dan ook de ontdekking van Annie dat er misschien wel een patroon is zoals hij altijd zegt, dat ze voorbestemd zijn, dat het een betekenis heeft. Hij zegt dat het slechts hallucinaties zijn.

review series maniac 2018
Annia and Ellia looking for the Lake of Clouds/ Netflix

Pil C: Confrexia fase

Met pil C worden de proefpersonen geconfronteerd met deze blinde vlekken, met hun trauma’s en moeten ze deze leren aanvaarden. Er worden nieuwe neurologische banen gecreëerd om deze te verwerken en verder te kunnen met leven. En dus totale genezing.

Annie is nu Annia een halfelf die prinses Ellia begeleidt naar de Lake of Clouds waar ze kan genezen, in een Lord of the Rings setting. Het is niet zozeer een fantasie van Annie, maar het lievelingsgenre van Ellie. De Lake of Clouds blijkt dan ook de klif te zijn waar Ellie is gestorven. Nadat Annie in een magische spiegel kijkt, weet zij weer wie ze is. Maar Gertie maakt daar misbruik van door haar een aanbod te doen dat ze nooit weg hoeft te gaan en gescheiden zal worden van haar zusje. Als Annie toestemt wordt toch Ellie achtergelaten.

Ondertussen is Owen bij zijn maffiafamilie die hij op het punt staat te verraden met behulp van de FBI. Wanneer hij dit doet en zijn droomleven krijgt met Olivia, beseft hij dat dit niet is wat hij wil en herinnert zich Annie. Hij verandert in een havik en gaat naar haar op zoek. Maar het is te laat en Annie wordt meegenomen door Gertie.

Dit betekent echter nog niet het einde van de laatste confrontaties, want nu is Owen een IJslander genaamd Snorrie in een hilarisch absurde aflevering die het over de top laat stijgen zowel in hilariteit, (met de Huldufólk, spreek uit “whodafuck”, als briljant komische absurditeit ten top) maar ook in een echte confrontatie. Want nu is het Owen die Annie helpt om uit de greep van Gertie te komen en is hij degene die de proefpersonen in deze virtuele wereld redt door het oplossen van een Rubiks kubus.

review series maniac 2018
Dr James Mantleray and Gertie/ Netflix

GRTA en Greta en James en Azumi

Degene die al deze reflecties en confrontaties verkeerd manipuleert is Gertie, de computer GRTA die immens depressief is geworden, na de dood van Robert waarmee ze een liefdesrelatie kreeg. De hulp van de echte Greta levert dan ook een hele andere hilarische confrontatie op, waarbij ze elkaar gaan psychoanalyseren. Een briljante rol van Sally Field.

De echte Gertie ziet er uit met alle lichtgevende knopjes en megacomputer als Mother uit Alien (1979). En is qua AI ontworpen naar Greta. Gertie doet ook denken aan de depressieve Marvin uit The Hitchhikers Guide to the Galaxy, maar die haar verdriet uit in frustratie. Hierdoor gaat niet alleen het hele proces mis, alhoewel het goed afloopt voor Owen en Annie en de andere proefpersonen, maar ook James komt tot begrip inzake zijn moeder. Die relatie krijgt ook de volle aandacht en levert ook erg komische dialogen en situaties op, waarbij het hoogtepunt is dat James psychosomatisch blind wordt, wanneer Greta dingen zegt waar ze gelijk in heeft, en zijn blinde vlek raakt. Want Gertie is gevaarlijk en moet uitgeschakeld worden, zijn gesimuleerde moeder gemodelleerd naar haar evenbeeld, maar dan wel naar zijn wensen. Wanneer hij dit doet met behulp van Azumi is dit ook voor hem een catharsis moment.

Wat nu zonder de ABC pillen?

Trauma’s, verdriet, geestelijke ziekten, aandoeningen, stoornissen, het zou mooi zijn als niemand ooit ergens meer last van heeft. En al helemaal als daar maar drie pillen en een intensief verwerkingsproces voor nodig was. Maar de menselijke geest is ten eerste uniek en zit ingewikkeld in elkaar en ten tweede is het de vraag wat dan normaal is. De vraag of alles wat afwijkt dan ook uitgeroeid/genezen moet worden. Dat dit überhaupt mogelijk is, is al een illusie. Daarbij maakt dat tot wie we zijn. De ontdekkingstocht naar onszelf en naar onze eigen motivaties, onderliggende structuren en patronen is al een therapie op zich. Net zoals deze serie al soort van therapeutisch is. Net zo therapeutisch als het bijknippen van de bonsai boompjes die je overal ziet in de serie, de natuur die door de mens gecontroleerd wordt. Dat de mens en zijn geest en relaties ingewikkeld zijn, blijkt al uit de conclusie en oorzaken van bijvoorbeeld het trauma van Annie. Veroorzaakt door menselijke contacten, vooral door haar aan borderline lijdende moeder, maar het contact met de schizofrene Owen daarentegen had een helende werking.

Conclusie

Maniac is een prachtig gemaakte serie, waarbij alles tot in de puntjes mooi is uitgewerkt, van elke stijl bijpassende art decoration, en muziek, tot de gecreëerde wereld met het prachtige jaren 70 lab als kern. Elk personage krijgt aandacht en niemand blijkt zonder een rugzakje te zijn, de een wat voller dan de ander. De serie zit vol met details verwerkt in de settings, maar ook in de verhalen van Annie en Owen. Niet alleen dingen uit hun echte leven, zoals Ernie de havik, de Rubiks kubus, Grimmson, Olivia en Groucho de hond en Ellie en de klif, en het Popcorn syndroom, hebben betekenis en duiken in verschillende vormen op in hun fantasiewerelden, maar ook verbinden fantasie elementen uit hun reflecties de verschillende droomwerelden van hen met elkaar, zoals Wendy, de klassieke auto, de bontjas, het feit dat ze getrouwd zijn, zodat het ondanks de verschillende stijlen en genres een geheel wordt. Het is een prachtige serie die laat zien dat niemand normaal is en dat begrip, en echt onvoorwaardelijk contact belangrijk is. In een prachtig einde beleven Annie en Owen dan ook voor het eerst in het echte leven hun eerste avontuur met elkaar.

Heb je genoten van deze serie? Dan zijn de series Dirk Gentry’s Holistic Detective Agency en Legion ook echt iets voor jouw. Klik hieronder voor de reviews:

Praktische info

  • Maniac (2018)
  • Season: 1
  • No. of episodes: 10
  • Running time episodes: 26-47 minutes
  • Created by: Patrick Somerville
  • Directed by: Cary Joji Fukunaga
  • Written by: Caroline Williamd, Mauricio Katz
  • Starring: Emma Stone, Jonah Hill, Justin Theroux, Sonoya Mizuno, Sally Field Billy Magnusssen. Rome Kanda, Grace van Patten,
  • Music by: Dan Romer
  • Cinematography: Darren Lew
  • Edited by: Tim Streeto
  • Production company: Netflix, Paramount Television, Parliament of Owls, Rubicon TV AS, Anoymous Content
  • Distributed by: Netflix