Boek Review: The Small Hand/ De kleine hand (Susan Hill, 2010)

book review the small hand susan hill

‘And as I stood I felt a small hand creep into my right one, as if a child had come up beside me in the dimness and taken hold of it.’

The Small Hand is wederom een sfeervolle ghost story in de gothic stijl van Susan Hill. Het is een korte roman, een novelle die zich enkel richt op de hoofdpersoon, zijn spookachtige ervaringen en de sfeer die Susan Hill met de omgeving creëert. Wie van de klassieke ghost stories houdt, die toegankelijker en moderner zijn dan die van de oude meesters, zoals M.R. James of Algernon Blackwood, moet beslist een van Susan Hill’s spookverhalen lezen. Alhoewel The Woman in Black haar bekendste en ook meerdere malen verfilmde verhaal is, is ook zeker The Small Hand een prachtig spookverhaal.

Het verhaal

Hoofdpersoon Adam Snow is een handelaar in antieke boeken en reist voor zijn clientèle de hele wereld over. Een van zijn betere en bijna vriendschappelijke klanten is Sir Edgar Merriman en zijn vrouw Lady Alice Merriman. Sir Edgar vraagt hem langs te komen en te overnachten op hun landgoed, want hij heeft de wens om een First Folio van Shakespeare in handen te krijgen.

Maar op de terugweg, verdwaalt hij en komt uit bij een landgoed waarop een Edwardiaans huis staat, vervallen en onbewoond, met een grote tuin, overwoekerd en wild. Terwijl hij door een onverklaarbare reden uit zijn auto stapt en de tuin bekijkt, voelt hij een kleine hand in de zijne glijden. Maar er is helemaal niemand. Deze sensatie laat hem echter niet los. De kleine hand verdwijnt niet uit zijn gedachten, maar ook begint de hand hem naar verschillende gevaarlijke plekken te leiden, alsof hij zich in een afgrond of in een vijver wil storten.

Adam gaat op onderzoek uit. Hij krijgt niet alleen hulp van Lady Merriman die het een en ander weet over de White House en zijn vroegere bewoners, van een monnik in een Frans klooster waar hij de First Folio op de kop tikt, maar ook van zijn broer Hugo die iets soortgelijks heeft meegemaakt. Wat is er aan hand en waarom heeft de kleine hand het op zijn leven voorzien?

Sfeervol, spooky en een mysterie

Het korte verhaal is niet alleen een spookverhaal, maar ook een mysterie dat de hoofdpersoon Adam probeert te ontrafelen. Alhoewel de gebeurtenissen met de kleine hand hem overkomen, biedt hij daar niet alleen weerstand aan, maar gaat ook actief op zoek naar wat het kan zijn. Daarmee is het gelijk een mysterie dat ontrafeld moet worden, wat aan het einde van het verhaal ook gebeurt. Sommige kortere verhalen van Susan Hill laten je in het duister tasten wat er precies is gebeurd en waarom, maar in dit verhaal wordt het aan het einde duidelijk.

Dat neemt echter niet weg dat het een echt spookverhaal is. Ook nu weer weet Susan Hill een enge sfeer te scheppen vooral door het gebruik van de prachtige omschrijvingen van de omgeving, waaraan zij een onheilspellende draai aan weet te geven. Zelfs het meest idyllische plekje of heilzame omgeving, wordt door haar omgetoverd tot een plek waar naargeestige dingen kunnen gebeuren.

Ritme en tempo en schrijfstijl

Het ritme wat zij daarbij gebruikt is langzaam, maar trefzeker. Geen woord of zin is te veel of overbodig, maar leidt zowel de lezer als de hoofdpersoon naar een onherroepelijk einde, tenminste dat gevoel weet zij erg goed op te wekken. Dit zorgt er wel voor dat het boek op een even rustig tempo gelezen moet worden. Haar schrijfstijl dwingt de lezer om in het verhaal te gaan hangen, waardoor je als lezer wel de rust moet hebben om het verhaal te gaan lezen. Het tempo, ritme en toon blijven nagenoeg het hele verhaal hetzelfde, wat prima is voor een kort verhaal. Maar de kleine afwisseling van een paar brieven en emails, zijn wel erg welkom in het boek. Dat trekt net even weer je aandacht erbij.

Adam Snow

De hoofdpersoon is een vrij neutraal persoon, en de enige kennis over hem is wat zijn werk inhoudt, dat hij geen vrouw en kinderen heeft, maar wel een paar vrienden uit dezelfde kringen heeft en een broer met zijn vrouw en dochter. Deze gegevens zijn ook functioneel in het verhaal en wederom is het geen uitleg over zijn karakter, maar ondersteunt het verhaal en het mysterie. Wat de tekst dichterbij de hoofdpersoon brengt is de vertelvorm vanuit zijn perspectief, de eerste persoonsvorm.

Wat ik persoonlijk jammer vind, is dat de hoofdpersoon ook een vrouw had kunnen zijn, in plaats van een man en het daarmee een nog modernere versie van een klassiek ghost story zou zijn. Niet alleen omdat de schrijfster een vrouw is, Daphne  du Maurier een van de klassieke grote ghost story schrijfsters was en Susan Hill zelfs een vervolg op haar Rebecca (1938) heeft geschreven, Mrs de Winter, maar ook omdat vroeger de echte ghost stories geschreven werden door en over mannen in de Victoriaanse tijd. Of je dit nu wil zien vanuit een feministisch oogpunt of niet, het zal wel de nodige variatie kunnen brengen. Dit doet Susan Hill wel in een aantal korte verhalen uit The Traveling Bag and Other Ghostly Stories, waarin ook vrouwen de hoofdrol spelen in een spooky ghost story. Want juist die afwisseling is erg leuk.

Conclusie

The Small Hand is weer een prachtig geschreven boek door Susan Hill, met haar welbekende stijl. Een ghost story met de klassiek feel, maar dan in een modern jasje gestoken, wat een mooie combinatie oplevert en zij laat zien dat dit heel goed kan. Voornamelijk het scheppen van sfeer en het idee van wat de hoofdpersoon allemaal overkomt, maakt dit een echt spookverhaal waarbij de geest op de achtergrond blijft en vooral aanwezig is in het hoofd van de hoofdpersoon als die van de lezer.

Praktische info

The Small Hand (2010), 204 bladzijden. Auteur: Susan Hill. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: De kleine hand.