Favorite Episode: The Body (Buffy the Vampire Slayer S5, ep16)

buffy the vampire slayer season 5 the body
The WB

‘The Body’ is misschien wel de beste en zeker de indrukwekkendste aflevering van de hele serie van Buffy the Vampire Slayer.

Favoriete aflevering is misschien niet het best gekozen woord, eerder indrukwekkend, heftig, zielig en rauw en realistisch. Het is de aflevering waarin Buffy voor het eerst direct te maken krijgt met de twee grootste thema’s die dit hele seizoen overheersen: familie en de dood.

Vanaf de vijfde aflevering van dit seizoen ‘No Place Like Home’ werd voor Buffy niet alleen duidelijk dat Dawn – het (voor de kijker) plotselinge verschijnen van Dawn, het 14 jarige zusje van Buffy – eigenlijk niet haar zusje is, maar een Key, een klomp energie gevormd in een mens. Ook werd pijnlijk duidelijk dat wat haar moeder Joyce mankeerde niks bovennatuurlijks was of te doen had met magie of Glory. Vanaf dat moment gaat de familie Summers een traject in van de ontdekking van een hersentumor, een operatie en het herstel, waarbij Buffy een grote taak op zich neemt om voor Joyce te zorgen. Na de geslaagde operatie en verwijdering van de tumor, herstelt Joyce goed en gaat zelfs op date met ene Brian in de vijftiende aflevering ‘I Was Made to Love You’. Daarom komt zowel voor de kijker als voor Buffy de aflevering die daarop volgt ‘The Body’ keihard aan.

In 4 aktes, gescheiden door een zwart scherm, wordt via Buffy en Dawn en de Scoobies een zeer pijnlijk, heftig rauw en realistisch maar indrukwekkend verslag gedaan van de gebeurtenissen van de vondst van het lichaam van Joyce, hun reactie en uiteindelijk de gang naar het mortuarium.

buffy the vampire slayer season 5 the body
The WB

Akte 1: De vondst

Gefilmd met felle en harde kleuren, fel en hard licht en overbelichting is zowel de cinematografie als de sfeer net zo rauw en hard als de realistische gebeurtenis. Geheel zonder muziek is deze hele aflevering ontdaan van verzachtende omstandigheden. Er is geen sentimentele uitbuiting noch wordt er een poging gedaan om op enige wijze de omstandigheden te verzachten.

De beweeglijke camera die Buffy volgt, geeft het chaotische, bijna ingetogen paniekerige gevoel goed weer. De timing is perfect gedoseerd en creëert een stil en integer beeld. De camera shots zijn soms overbelicht, soms uit focus, en filmen soms aan de periferie van het eigenlijke beeld. Deze benadering doet denken aan een droom,  en verbeeldt op een mooie manier de waas waarin Buffy verkeert.

Als Buffy thuiskomt na een lange dag van haar avontuur met Warren en het robotmeisje April, vindt ze een bos bloemen met een kaartje van Brian. Achter haar, onscherp ligt een lichaam op de bank. De ontdekking is er eerder dan het besef. De schok eerder dan een reactie. Het koude lichaam pas voelbaar na een reeks handelingen. Het rechttrekken van de rok van Joyce voordat het ambulance personeel komt lijkt op dat moment rationeler en een bedankje meer op zijn plaats dan het toelaten van het besef.

Nadat Giles is gekomen na een telefoontje is het duidelijk dat hij hier niet op is voorbereid en pas als hij er is, is er voor Buffy ruimte om het besef toe te laten.

Akte 2: Het vertellen

Terwijl Giles met het lichaam van Joyce mee gaat naar het ziekenhuis, gaat Buffy naar school om het nieuws aan Dawn te vertellen. Maar niet voordat we Dawn zien met haar vriendin en haar gewone ‘heftige’ puberproblemen met haar bespreekt. Dawn wordt door Buffy overrompeld, terwijl we een shot krijgen van het bezorgde gezicht van de lerares. De worsteling van Buffy om het Dawn te vertellen is pijnlijk, maar het eigenlijke nieuws wordt getoond vanachter een raam waar de rest van de klas het tafereel gade slaat. Het is een hartverscheurend moment en juist die inbeelding waardoor iedereen vrij is om een eigen invulling van de gekozen woorden van Buffy te geven, is erg krachtig en een moedige keuze.

Akte 3: Het reageren

Het nieuws is ook aangekomen bij Willow en Tara en bij Xander en Anya, die naar Willow en Tara toe rijden. Terwijl Willow niet weet wat ze aan moet trekken, reageert Anya op een zeer directe wijze. Beiden laten zien dat het niet alleen onmogelijk is om ‘juist’ te reageren, maar dat eigenlijk niemand weet hoe je ‘moet’ reageren, wat je moet zeggen, hoe je je moet gedragen, wat er van je verwacht wordt. De ‘ongepaste’ vragen van Anya zijn daarom de vragen die meerdere mensen zich stellen maar nooit hardop. Omdat je dat niet hoort te zeggen. Het zijn vragen van ongeloof en die uitdrukken dat we het niet begrijpen, dat de dood hoe normaal ook, altijd iets onbegrijpelijks zal zijn en iets dat niet te accepteren of te verteren valt.

Xander uit zijn verdriet in woede, op de artsen en vervolgens op de muur van de studentenkamer. De comic relief is op dit moment meer dan welkom en wordt enkel via de Scoobies verbeeld op een subtiele en integere manier. De blauwe trui die Willow kwijt is maar per se aan wil omdat Joyce deze zo mooi vond en waar Tara naar blijft zoeken en waar Anya ongemerkt op gaat zitten en terug in de lade propt, tot de uiteindelijke parkeerbon omdat Xander dubbel geparkeerd staat.

Akte 4: Het mortuarium

In de laatste akte komen alle Scoobies bij elkaar. We volgen de arts die Joyce al die tijd heeft behandelt en nu een korte sectie heeft verricht, op zijn lange en moeilijke wandeling van het mortuarium naar Buffy. Joyce blijkt een aneurysma gehad te hebben en een ader is geknapt, waardoor ze praktisch op slag dood was en niet eens te tijd heeft gehad om het alarmnummer te bellen. Het is een schrale troost voor Buffy dat het niks had uitgemaakt of zij erbij was geweest, al zien we in haar hoofd toch even een glimp van een goede afloop. ‘I lie to maken you feel better’ zegt de arts in haar gedachten tegen haar.

Terwijl Giles de zakelijke dingen voor zijn rekening neemt, geven de wijze woorden van Tara steun door haar te zeggen dat haar moeder stierf toen ze 17 was, maar dat het voor iedereen anders is. Als ‘de buitenstaander’ weet Tara zich beter een houding te geven en geeft ze Buffy een gevoel van rust.

De rest van de Scoobies halen te veel eten en drinken om de pijn te verdrijven, terwijl Dawn wegglipt naar het gedeelte waar de lichamen liggen. Zij heeft haar moeder niet meer gezien. Maar voordat ze het laken op kan lichten verrijst een vampier die haar aanvalt. Buffy komt net op tijd om haar te redden, maar alle kracht lijkt uit haar te zijn verdwenen. Machteloos en krachteloos van verdriet kan Buffy de vampier nauwelijks aan en vecht als een gewone jonge vrouw. Dit maakt pijnlijk duidelijk dat in deze aflevering er geen Slayer is, geen bovennatuurlijk machtig jonge vrouw die de wereld kan redden. Hier zien we een jonge vrouw, een dochter en een zus, gestript van al haar krachten. De dood is het enige waar Buffy geen macht over heeft. Het laastste shot laat ons met angst in het hart achter, een heel sterk beeld dat je nog lang zal bijblijven. De keuze om op deze manier de aflevering te laten eindigen is het perfecte symbool voor het gevoel dat het achterlaat.

Familie en de Dood

Ondanks dat deze aflevering afwijkt van de geijkte afleveringen van Buffy the Vampire Slayer en een  geheel andere stijl en sfeer heeft, schemert de vibe van de serie goed door, door op goed gekozen momenten de komische momenten en de horror op een integere manier toe te voegen.

Voor iedereen die dichtbij met de dood te maken heeft gehad zal deze aflevering zeer (gevoelsmatig) herkenbare momenten hebben. Maar ook voor degenen die dit nog nooit van dichtbij hebben meegemaakt zal deze aflevering een grote indruk maken. Ik zelf kan deze aflevering nooit kijken zonder een hoop tranen te laten, ook al heb ik het al tig keer gezien. Het blijft heftig en indrukwekkend en de manier waarop er integer mee om is gegaan, zonder de serie en de personages uit het oog te verliezen, maar er volledig in te integreren, is heel mooi gedaan.

‘The Body’ is een aflevering die niet in je koude kleren gaat zitten en niet alleen een voorbode is voor wat komen gaat, aan het einde van dit seizoen waarin de thema’s familie en de dood een climax bereiken, maar ook grote consequenties gaat hebben voor het volgende seizoen. De onbezorgde tijd en haar ‘kindertijd’ van Buffy zijn definitief en abrupt tot een einde gekomen.

Meer lezen van Buffy the Vampire Slayer? Klik dan op onderstaande links:

Favorite episodes:

Monster of the Week episodes: