Serie Review: Buffy the Vampire Slayer Seizoen 5

serie review buffy the vampire slayer season 5
the gift/ The WB

In het vijfde seizoen van Buffy the Vampire Slayer bereikt de serie een epische climax, met een heftig einde. 

In het vierde seizoen moest iedereen van de Scooby Gang zijn eigen weg weer zien te vinden. Buffy en Willow gingen studeren, terwijl Xander in de kelder van zijn ouders achterbleef. Giles, ontslagen zowel als Watcher als bibliothecaris van de High School, zit werkeloos thuis. En Spike heeft een chip in zijn hoofd gekregen waardoor hij geen mens meer kwaad kan doen en enkel nog demons kan bevechten. Willow werd verliefd op Tara en Xander en Anya kregen een relatie. Buffy en Riley werden een stel en Giles had nu meer tijd voor zijn vriendin Olivia. En Spike werd door Harmony aan de haak geslagen.

Het was een seizoen waarin iedereen zich aan moest passen aan nieuwe omstandigheden, wat soms wat onenigheid en onzekerheid veroorzaakte. In het vijfde seizoen heeft iedereen zijn draai gevonden, maar nu krijgen ze niet alleen te maken met de sterkste vijand ooit, maar is er plotseling een heleboel veranderd.

Het verhaal

Het seizoen trapt af met een aflevering waarin de Scooby Gang de echte Dracula ontmoet, waardoor Xander in een Renfield verandert en Buffy best wel gecharmeerd is van Dracula, evenals Anya en Willow. Maar belangrijker nog, Dracula confronteert Buffy met de vraag of zij weet waar haar krachten vandaan komen en hij zegt dat het voortkomt uit duisternis. Hij zegt haar dat ze haar ware natuur moet vinden en dat ze nog maar net begonnen is. Die laatste zin werd ook al door Tara geuit in de droom die Buffy had na het verslaan van Adam in ‘Restless’. Dit thema zal door het hele seizoen na blijven galmen.

Als Buffy na het verslaan van Dracula thuiskomt, worden we getrakteerd op een wel hele vreemde verrassing: Buffy heeft een veertienjarig zusje Dawn en dat lijkt iedereen maar heel normaal te vinden. De komst van Dawn heeft alles te maken met de grote nieuwe vijand van dit seizoen: Glorificus, oftewel Glory, een helgodin uit een heldimensie.

Naast deze nieuwe vijand, krijgt Buffy ook hele nare aardse zaken te verduren. Joyce haar moeder wordt ziek, wat voor een hoop kopzorgen zorgt voor Buffy en het haar duidelijk laat zien dat de Slayer ook maar een mens is.

review series buffy the vampire slayer season 5
the whole Scooby Gang/ The WB

Thema: Familie

Het thema familie komt op verschillende manieren voor in dit seizoen, net zoals er veel verschillende vormen van families zijn. Families kun je niet altijd kiezen, maar je kan wel kiezen bij welke familie je wilt horen. Familie is waar je geaccepteerd wordt om wie je bent en die je nooit de rug toekeren. Familie is complex en niet altijd even gemakkelijk en in dit seizoen heeft iedere Scooby hier op een andere manier mee te maken.

Buffy, Dawn en Joyce

In het begin van dit seizoen wordt Buffy gewaarschuwd dat ze haar dit keer willen aanvallen via haar familie. Dit zorgt ervoor dat Buffy bang is dat de ziekte van Joyce veroorzaakt wordt door iets bovennatuurlijks en door middel van een spell zoekt zij uit of iemand haar heeft behekst. In haar trance vindt ze echter niks bij Joyce, maar komt er wel achter dat Dawn niet haar echte zusje is (‘No Place Like Home’).

Dawn is een klomp energie, door Monniken van de Orde van Dagon omgevormd in een onschuldig mens, gemaakt uit een deel van Buffy en naar haar gestuurd zodat zij beschermd zou worden door Buffy. Want Dawn is een Key die een portaal opent van niet alleen de heldimensie waar Glory vandaan komt, maar de grenzen van alle dimensies tijdelijk opheft. De Monniken hebben niet alleen Dawn veranderd, maar ook de realiteit en herinneringen, zodat het net lijkt alsof Dawn echt Buffy’s zusje is en de jongste dochter van Joyce.

Hierdoor verandert de gezinsdynamiek behoorlijk in het huis van Buffy. Buffy is niet alleen meer enig kind, maar de oudste en wordt Dawn als jongste flink verwend. Dit zorgt ervoor dat Buffy wel eens verlangt om ook verwend te worden en een sterke band met Joyce te hebben. Deze nieuwe dynamiek zorgt er ook voor dat we een andere Slayer zien, in een nieuwe andere rol.

Wanneer Dawn hier zelf achter komt, is dat voor haar een verschrikkelijke ontdekking. Het voelt alsof ze niet echt is, waardoor ze zich rebels gaat gedragen (‘Blood Ties’). Ook de rest van de Scooby Gang moet er erg aan wennen. Spike is de enige die gewoon normaal tegen haar blijft doen, waardoor Dawn een kleine crush heeft op hem. De ontdekking dat Dawn niet echt bij het gezin Summers hoort, kan gezien worden als een metafoor voor adoptie, maar dan in een extremere vorm. Het wordt goed en heftig, maar integer in beeld gebracht. Dawn zelf is nu meer dan de Key, maar een echte puber, die vrij irritant is voor Buffy.

Buffy heeft niet alleen meer verantwoordelijkheid gekregen door de komst van Dawn en dat ze haar moet beschermen, maar ook omdat er bij Joyce een hersentumor geconstateerd is (‘Shadow’). Buffy gaat weer thuis wonen en neemt de zorg van haar moeder op zich, en na de operatie lijkt het goed met haar te gaan en ze gaat zelfs weer op een date. Maar die avond wanneer Buffy thuiskomt, treft ze haar roerloos aan op de bank. Het levert de beste en heftigste aflevering op uit de geschiedenis van Buffy in ‘The Body’.

Dit alles duwt Riley een beetje naar de achtergrond, niet alleen in het leven van Buffy, maar ook voor de kijker. Riley kan maar moeilijk omgaan dat Buffy sterker is, zowel fysiek als emotioneel en laat zich bijten door vampiers die van zijn bloed drinken en die hem naar zijn idee wel nodig hebben (‘Into the Woods’). Alhoewel hij haar beschuldigt niet van hem te houden, is hij zelf ook schuldig niet van Buffy te houden om wie en wat zij is. Dat Riley er nadat Joyce genezen is, er voor kiest om weer het leger in te gaan, zorgt bij Buffy eerst nog wat verdriet, maar meer dan dat wordt het niet.

review series buffy the vampire slayer season 5
research in the Magic Box/ The WB

Willow en Tara

Niet alleen het gezin van Buffy heeft uitbreiding gekregen, ook Tara hoort er nu officieel bij. Ook al voelt dat voor haar nog niet zo. Een aflevering waarin zij jarig is en haar echte familie haar komt halen omdat ze eigelijk een demon is, brengt daar voorgoed verandering in (‘Family’). Niet alleen is ze geen demon, wat Spike bewijst door haar te slaan en er zelf koppijn van het krijgen, maar ook was het een truc van haar familie om hun vrouwen die veelal wel heksen zijn onder de duim te houden.

Tara is zowel een welkome, lieve en wijze aanwinst voor de Scooby Gang, maar geeft ook goed tegenwicht aan Willow. Want we zien dat Willow een steeds sterkere heks wordt, zelfs de enige is die Glory pijn heeft weten te doen, maar dat zij ook minder scrupules heeft wat betreft de natuurlijke wetten van hekserij en magie.

Terwijl Willow en Tara hier ruzie over maken, is Glory te weten gekomen dat de Key nu een mens is, en is van mening dat Tara, de nieuweling van de groep dus, de Key is. Wanneer ze erachter komt dat Tara een gewoon mens is, eet ze haar hersenenergie en laat Tara als een verward persoon achter (‘Tough Love’). Tara blijkt de trigger te zijn voor Willow om compleet bad ass witch te worden, iets dat we nog heftiger gaan zien in het zesde seizoen.

Xander en Anya

Dit is wel het vreemdste stel van de Scooby Gang. Anya is nu wel volledig geaccepteerd door de Scoobies, maar toch krijgen Willow en Anya ruzie om Xander. Anya is bang dat Willow hem nog steeds van haar af wil pakken en Willow is bang dat Anya Xander pijn gaat doen. Dit levert een mislukte spell op waardoor er een Trol wordt opgeroepen, nota bene Olaf de ex van Anya (‘Triangle’). Anya blijft een komische noot in de serie, maar is ook het personage dat zegt wat veel mensen denken maar niet durven zeggen uit angst, beleefdheid of ongemakkelijkheid, waardoor zij ook de kritische noot is. Xander is de eerste van de Scooby Gang die zijn relatie met Anya officieel wil maken en doet in de laatste aflevering een aanzoek.

Giles

Giles was eigenlijk van plan om aan het begin van het seizoen terug te gaan naar Engeland omdat Buffy hem niet meer nodig had en hij zich nutteloos voelde. Maar na haar ontmoeting met Dracula wil zij graag de herkomst van de Slayer weten en waar haar krachten vandaan komen en vraagt aan Giles of hij haar Watcher weer wil zijn. Natuurlijk stemt hij toe (‘Buffy vs Dracula’).

Wanneer de eigenaar van de Magic Box vermoord wordt (de zoveelste) en de Scoobies de moord onderzoeken, ziet Giles hoe hoog de omzet is en besluit de Magic Box te kopen (‘Real Me’). Samen met Xander die nu een geslaagde bouwvakker is geworden, toveren ze de ruimte erachter om in een Dojo voor Buffy waar zij kan trainen. Met heel veel boeken en allerlei inventaris en zakenconnecties, heeft de Scooby Gang weer veel verschillende soorten arsenaal om het kwaad te bestrijden. En bovendien hoeft niet iedereen zich meer bij Giles thuis te verzamelen, waar ze al dan niet gewenst binnen kwam en wandelen. De Magic Box is nu hun hub. En Anya kan haar nieuwe hobby, geld, ten volle uiten wanneer zij door Giles wordt aangenomen als medewerker van de Magic Box.

review series buffy the vampire slayer season 5
Joyce and Spike watching Passion/ The WB

Spike

Nu Spike met Harmony is en zelfs Drusilla weer langskomt om hem terug te halen naar LA, waar zij en Darla proberen Angel weer slecht te maken(‘Crush’), omdat ze met z’n vieren weer een gezinnetje willen vormen, zet niet alleen het thema familie zich verder voort, maar komt Spike er tot zijn grote schrik achter dat hij verliefd is op Buffy. Wanneer Buffy hier achter komt, op een stakeout/date, bant ze hem uit haar huis. Dat terwijl hij weliswaar een beetje obsessief is, maar Spike is nu eenmaal passievol in alles wat hij doet, meent hij het wel en zijn zijn gevoelens voor haar oprecht. Niet alleen paste hij op Joyce en Dawn terwijl zij in zijn crypte moesten schuilen, en hij samen met Joyce ‘Passions’ kijkt, maar ook verraadt hij Dawn niet wanneer Glory hem gevangen heeft genomen.

Op de achtergrond speelt Spike een belangrijke rol, hij heeft niet alleen en zwak voor Buffy, maar ook voor Joyce en Dawn, waar hij erg op is gesteld. Voor Dawn gedraagt hij zich als een foute oom die om haar geeft en beschermt, maar wel helpt om slechte dingen te doen. Hij is van mening dat ze het anders toch wel doet en dan kan er maar beter iemand op haar passen. Zelfs wanneer Dawn haar moeder weer uit de dood wil opwekken, wat een erg emotionele en spannende aflevering oplevert (‘Forever’). Ergens heeft hij wel gelijk, want hierin is Dawn wel een echte Summers, koppig, moedig, vastberaden en niet te stoppen.

Ook leren we meer over de achtergrond van Spike, wanneer Buffy bijna door een vampier wordt verslagen, maar net op tijd wordt gered door Riley. Buffy vraagt aan Spike, die twee Slayers heeft gedood in het verleden, een in China tijdens de Boksers Opstand en een in New York in de jaren 70, haar te vertellen hoe hij hen heeft verslagen (‘Fool for Love’). Ondertussen komen wij te weten waarom hij William the Bloody werd genoemd en waarom hij zichzelf Spike noemt. Als mens was hij een dichter een bloody awful one, waarbij je oren beter doorstoken konden worden door spikes… Arme Spike/William. Dit geeft een heel ander beeld van Spike en laat zijn passievolle en zachte kant zien. Zijn conclusie is verassend wanneer hij haar vertelt dat iedere Slayer de wens heeft om dood te gaan, dat ze er naar verlangen. Wanneer Buffy huiswaarts keert, zit ze er doorheen en als Spike komt om haar te doden, omdat ze gezegd heeft dat hij beneath haar is, gaat hij in plaats daarvan naast haar zitten en troost haar op een integere respectvol manier, wat een prachtig moment oplevert.

Wanneer Spike weet dat hij nooit een kans zal maken bij Buffy laat hij door Warren, een nerd die we straks in het zesde seizoen veelvuldig terug gaan zien als de nemesis van het seizoen, een Buffybot maken. Dit is niet alleen een beetje ziek en zielig tegelijk, maar levert ook een aantal hilarische momenten op als hij en de Buffybot worden gezien door Anya en Xander in wel heel sexy posities. En de Buffybot zich wel erg vreemd gedraagt en Kiles zegt in plaats van Giles, terwijl niemand het door heeft dat het een robot is. Het is de aflevering (‘Intervention’) waarin Buffy met Giles een ritueel uitvoert in de woestijn om haar spirit guide op te roepen en zo meer te weten te komen over de Slayer.

Thema: De dood

In de woestijn ontmoet ze de eerste Slayer, die ze ook al in ‘Restless’ in haar droom heeft gezien. Zij is haar spirit guide en vertelt haar dat Buffy juist vol liefde is en dat de dood haar geschenk is. Aan de ene kant gerustgesteld, omdat Buffy bang was dat ze niet in staat was om echt lief te hebben, wordt haar andere angst bevestigd. De dood is geen geschenk en zij denkt dat een Slayer dus niets anders is dan een ordinaire killer en dat zij alleen kan doden. Maar in de laatste aflevering komt ze er achter wat die woorden werkelijk betekenden.

De combinatie van deze twee overheersende thema’s is op twee cruciale momenten in het leven van Buffy aanwezig. Eerst verliest ze haar moeder en kondigt dit het einde aan van haar kindertijd. Nu niet alleen een tijdje officieel voor de wet volwassen, maar ook met de verantwoordelijk om een kind van veertien op te voeden, wat niet zo gemakkelijk blijkt, terwijl ze haar ook tegen een god moet beschermen. Een zware periode volgt, waarbij Buffy het ook emotioneel zwaar krijgt. Dit is ook het moment waarop Riley beseft dat zij hem niet nodig heeft en niet van hem houdt zoals hij van haar houdt. Dat hij het mis heeft, komt voort uit zijn eigen onzekerheden, maar zorgt wel voor de uiteindelijke breuk van de twee. Buffy met nog meer verdriet achterlatend. Het is dan dat ze begint te twijfelen aan zichzelf, of zij in staat is lief te hebben omdat iedereen haar verlaat. Het tweede moment waarin de dood en familie samen komen is aan het einde, waardoor ze ook beseft wat de woorden van de eerste Slayer betekenen.

review series buffy the vampire slayer season 5
Glory/ The WB

Glory

Glory is de eerste echte nemesis, die echt puur evil is, maar ook ruim de aandacht krijgt. Het is een interessant personage en doet inderdaad zoals Buffy al zei erg sterk denken aan een blonde en ubersterke Cordelia. In tegenstelling tot de Master in het eerste seizoen verschuilt zij zich niet in grotten, maar woont in een grote villa. Wel is zij net als de Master gevangen, maar dan in het lichaam van een ander.

Als helgodin die heerste met twee andere goden in een heldimensie, werd zij zo machtig, dat de andere twee besloten om haar te verbannen. Ze stuurden haar naar de aarde in het lichaam van een pasgeboren jongetje, Ben. Dat lichaam deelt ze nu al 25 jaar met hem, maar nu komt zij steeds vaker tevoorschijn. Wanneer de één in de ander verandert, en iemand daar getuige van is, vergeet deze persoon het direct, wat niet alleen een bescherming is voor Glory, maar ook een paar leuke scènes oplevert wanneer Spike aan de Scoobies probeert uit te leggen dat Ben Glory is.

Op aarde wordt ze bestreden door de Monniken van de Order of Dagon, degenen die Dawn hebben gemaakt en een Middeleeuwse ridderorde, de Knights of Byzantium die niet alleen Glory willen bestrijden, maar ook de Key willen vernietigen.

Glory omringt zich met weelde en haar demon minions, terwijl Ben een kleine simpele kamer heeft in het huis en in het ziekenhuis als verpleger werkt omdat hij arts wil worden. Zo ontmoet hij ook Buffy en Dawn wanneer Joyce naar het ziekenhuis moet. Terwijl de kijker al weet dat Ben Glory is, zijn de Scoobies zich nog nergens van bewust.

Terwijl Glory een bimbo god is die wil pijnigen, martelen, dood en verderf zaaien en hersenenergie eet om zelf niet gek te worden en de Key alleen wil gebruiken om naar huis te gaan, laat Ben zien dat het helemaal niet zo makkelijk is als de serie tot nu toe misschien heeft doen laten denken, om het goede te doen. Ben is ook maar een mens die wil leven, maar ook juist mensen wil helpen als arts en een ander mens niet wil doden. Maar die keuze is minder rechtlijnig als puntje bij paaltje komt, wat goed verbeeld is in de één na laatste aflevering.

Monster of the week afleveringen

Ondanks dat dit seizoen een grote rode draad heeft, waarin Glory, Dawn en Joyce de grootste rol spelen en met duidelijke thema’s, is er ook ruimte voor de monsters of the week, die dit keer wel mooi in de rode draad of thema’s passen. Zo zijn we eerst al Dracula tegen gekomen, de enige echte. Maar ook duikt Toth op, die met zijn staf Buffy in tweeën wil splitsen, Buffy de mens en Buffy de Slayer, maar splitst in plaats daarvan Xander op in zijn goede en slechte punten, wat een komische aflevering is, maar waarin Xander meer over zichzelf te weten komt en minder een Zeppo is, dan hij altijd had gedacht (‘The Replacement’).

Ook krijgt de Scooby Gang te maken met een buitenaards monster de Queller die geestelijk zieke mensen opeet. Opgeroepen door Ben om de zogenaamde troep van Glory op te ruimen, van alle mensen wier hersenenergie zij eet en geestelijk niet in orde achter laat (‘Listening to Fear’).

Olaf de Trol zorgt voor en hele komische aflevering, en ook de Watchers uit Engeland komen om Buffy informatie te geven over Glory, waarvoor Buffy en de Scoobies eerst een aantal tetst moeten ondergaan, maar waarbij Buffy hen uiteindelijk op hun plek zet (‘Checkpoint’). De Scoobies krijgen ook nog te maken met de robot die Warren heeft gemaakt als vriendin, maar wat uit de hand is gelopen (‘I Was Made to Love you’).

review series buffy the vampire slayer season 5
be brave, live/ The WB

Het epische einde

Nadat Glory erachter is gekomen dat Dawn de Key is, besluit Buffy te vluchten. Met Spike regelt zij een RV en met de hele Scooby Gang vluchten zij uit Sunnydale, waarna ze al snel worden ingehaald door de Knights of Byzantium en moeten ze noodgedwongen na een crash van de RV schuilen in een verlaten benzine station. Giles is zwaar gewond geraakt en de Scoobies worden door de Knights belegerd, maar Willow weet een bescherming op te trekken. Ze bellen Ben, niet wetende dat hij Glory is, om Giles te helpen. Dit doet hij ook, maar daarna verandert hij in Glory en neemt Dawn mee. Hierdoor Buffy in een katatonische staat achterlatend (‘Spiral’).

Terwijl Willow de leiding overneemt en iedereen opdracht geeft, gaat zij in de geest van Buffy en komt erachter dat er een moment was waarop Buffy wenste dat Glory Dawn zou  vinden, zodat het voorbij was. Dit geeft haar het gevoel dat zij degene is die Dawn heeft gedood. Willow sleurt Buffy uit dit schuldgevoel en terug in de Magic Box bedenken ze een plan om te voorkomen dat Glory het portaal opent. Wanneer het eenmaal open is, kan het alleen gestopt worden als het bloed, de energie niet meer vloeit, als Dawn dood is. Giles heeft gezworen om de wereld te beschermen, terwijl Buffy Dawn wil beschermen, wat hen lijnrecht tegenover elkaar doet staan (‘The Weight of the World’).

Wanneer ze in de laatste aflevering ‘The Gift’ vlak voordat het ritueel begint naar Glory gaan, heeft Willow een spell waardoor ze niet alleen Tara weer terug kan krijgen, maar ook Glory kan verzwakken. Ze gebruiken de Buffybot als afleiding en Buffy gebruikt de trolhamer. Ze gebruiken alles wat ze tot hun beschikking hebben, van de Dagon Sphere tot een sloopbal van Xander. Buffy weet Glory te verslaan, terwijl Giles doet wat Buffy als echte held nooit zou kunnen; hij doodt Ben zodat Glory nooit terug kan keren om wraak te nemen.

Maar het is al te laat. Boven op de toren waar Dawn gevangen wordt gehouden, staat Doc, een demon professor en aanhanger van Glory. Hij laat Dawn bloeden en het portaal is geopend en dimensies stromen in elkaar over. Dit is het moment waarop Buffy beseft dat dood haar geschenk is. Het is haar geschenk aan Dawn die kan blijven leven en aan de rest van de wereld. Terwijl ze in het portaal springt om het met haar bloed en leven te sluiten horen we wat ze tegen Dawn zei: “The hardest thing in this world is to live in it. Be brave, live. For me”.

Kapot van verdriet verzamelen de Scoobies zich om het dode lichaam van Buffy. De vrijheid van de wereld heeft zojuist een hoge prijs betaald.

Buffy Anne Summers

1981-2001

Beloved Sister

Devoted Friend

She Saved the World

A Lot

Conclusie

Het vijfde seizoen van Buffy the Vampire Slayer heeft een sterke vijand, een episch einde en mooie thema’s. Het thema familie, dat je er soms niet voor kan kiezen, dat je soms je familie zelf uitkiest, waar je bij wil horen en dat familie betekent dat je altijd wordt geaccepteerd wie of wat je bent en dat familie elkaar nooit de rug toekeert, maar soms ingewikkeld en complex is en niet altijd vanzelfsprekend leuk is, is een hele mooie boodschap. Dit seizoen is vrij vol, er gebeurt veel, en de personages worden steeds meer uitgediept. Onderlinge relaties, op liefdes, familie en vriendschappelijk gebied worden complexer en interessanter. Alhoewel Buffy zich heeft opgeofferd is dit niet het einde van de serie. We vingen al een glimp op van de kracht van Willow, maar zal in het volgende seizoen tot een hoogtepunt komen, en niet alleen wanneer ze Buffy uit de dood heeft opgewekt…

Meer lezen over Buffy the Vampire Slayer? Klik dan op onderstaande links:

Favorite episodes:

Monster of the Week episodes:

Praktische info

  • Buffy the Vampire Slayer (2000,2001)
  • Season: 1
  • No. of episodes: 22
  • Running time episodes: 42 minutes
  • Created by: Joss Whedon
  • Starring: Sarah Michelle Gellar, Nicholas Brendon, Alyson Hannigan, Anthony Head, James Marsters, Emma Caulfield, Michelle Trachtenberg, Amber Benson, Kristine Sutherland, Marc Blucas, Charlie Weber, Clare Kramer
  • Theme music composer: Nerf Herder
  • Music by: Christophe Beck, Thomas Wanker
  • Cinematography: Michael Gershman, Raymond Stella
  • Production company: Mutant Enemy, Kuzui Enterprises, Sandollar Television. 20th Century Fox Television
  • Original network: The WB