Monster of the Week episode 11: Gachnar (Buffy the Vampire Slayer S4, ep4)

Buffy the vampire slayer season episode 4 fear itself
Gachnar/ The WB

In de Halloween aflevering van het vierde seizoen van Buffy the Vampire Slayer ‘Fear Itself’ probeert de demon van angst Gachnar zich te manifesteren.

In het vierde seizoen van Buffy the Vampire Slayer verandert er veel voor de Scooby Gang. Buffy en Willow gaan studeren op de universiteit van Sunnydale. Xander woont in de kelder van zijn ouders en probeert het ene baantje na het andere uit. Giles is geen Watcher meer en geen bibliothecaris van de oude High School die ze aan het einde van het derde seizoen hebben opgeblazen. Iedereen begint aan een ander leven, wat niet altijd even makkelijk is. Het vierde seizoen drijft de Scoobies dan ook meerderde malen uiteen omdat ieder zijn eigen weg probeert te vinden, terwijl ze allemaal worstelen met hun angsten en onzekerheden.

In dit vierde seizoen is angst en onzekerheid het grootste thema die als een rode draad door het seizoen heen loopt en waar de Scoobies meerdere malen tegenaan lopen. In ‘Fear Itself’ steekt dit voor de eerste keer echt de kop op, wanneer de Scoobies voor het eerst Halloween gaan vieren op de campus. Want wat is een beter moment om het thema van het vierde seizoen van Buffy the Vampire Slayer, angst zich te laten manifesten dan Halloween?

De angsten en onzekerheden van de Scoobies

Buffy heeft nog steeds moeite met het feit dat Parker haar heeft laten vallen. De eikel! Ze voelt zich onzeker over haar rol als Slayer en heeft moeite met meekomen op de universiteit. Na het debacle met Parker durft ze helemaal niemand meer te vertrouwen en toe te laten, iets dat haar al parten speelde, toen haar vader en moeder gingen scheiden. Uit een gesprek met haar moeder Joyce blijkt dat ook zij te kampen had met angsten na de scheiding, en durfde het eerste jaar in Sunnydale geen nieuwe vrienden te maken uit angst gekwetst te worden. Dat heeft robot boyfriend Ted het er allemaal niet makkelijker op gemaakt (‘Ted’ S2, ep11).

Maar ook Willow heeft haar angsten en onzekerheden. Zij is zich meer bezig gaan houden met magie, maar dat lukt nog niet heel erg goed en Oz is vooral bang dat ze zich inlaat met krachten waar ze geen controle over heeft, iets waar hij zelf over mee kan praten. Ook is Willow bang dat de rest van de Scooby Gang haar magie niet serieus neemt.

Xander heeft problemen van een hele andere orde. Hij voelt zich buitengesloten en wanneer Anya aanklopt omdat ze een relatie met hem wil en zich hardop afvraagt waarom hij nog met de andere Scoobies om wil gaan terwijl ze niets meer gemeen hebben, wordt dat gevoel versterkt.

Zelfs Giles weet niet zo goed wat hij met zichzelf aanmoet en besluit dan ook om geheel tegen zijn gewone doen en laten, zich onder te dompelen in Halloween. Met een versierd huis, een grote bak snoep en verkleed als Mexicaan compleet met enorme sombrero.

buffy the vampire slayer season 4 episode 4 fear itself
Giles in Halloween spirit/ The WB

Haunted House feestje

Buffy heeft eigenlijk geen zin om Halloween te vieren en wil patrouilleren, maar wordt overgehaald door Willow om mee te gaan naar een Halloween Haunted House feestje van Alpha Delta. OZ helpt mee met de voorbereidingen. En ook Xander gaat mee die op zijn beurt Anya meevraagt, die een eng kostuum moet gaan uitkiezen.

De bedoeling van het feest is dat je door het huis, dat vol staat met allerlei griezeligheden, je weg naar boven moet zien te vinden waar het feest is. Compleet met gepelde druiven die op oogballen lijken, een nep skelet, een nep hoofd, nep vleermuizen, enge muziek en een symbool op de vloer nagetekend uit een boek.

Wanneer Oz wordt gevraagd om een betere geluidsinstallatie te komen brengen en hij Xander meeneemt, zijn zij eigenlijk degenen die de hele ellende veroorzaken. Want wanneer een van de studenten gaat uitleggen waar het symbool dat hij heeft getekend vandaan komt, wordt hij onderbroken door een afgeleide Xander. En als Oz aan de slag gaat met de installatie en zichzelf snijdt, is hij degene die op het symbool bloedt en het daardoor activeert. En het had zo’n rustige leuke Halloween kunnen worden…

buffy the vampire slayer season 4 episode 4 fear itself
Anya’s scary bunny costume/ The WB

Verkleedpartijtje

Maar goed, Buffy verkleedt zich als Roodkapje met haar mandje vol met wapens, voor het geval dat. Willow is verkleed als Jeanne D’Arc die net zoals zij op de brandstapel belandde (‘Gingerbread’ S3, ep11) en van God houdt. Oz is God. En Xander is verkleed als James Bond, met de chaotische Halloween van Ethan Rayne nog in zijn achterhoofd, is hij dit keer voorbereid (‘Halloween’ S2, ep6). Of klaar om je van drankjes te voorzien als ober, zoals Buffy opmerkt. Anya ontmoeten ze laten en terwijl ze naar het huis lopen, komen ze voor het eerst dit seizoen de militairen van The Initiative tegen, maar denken dat ook zij verkleed zijn.

Het huis zelf, doet misschien bekend voor en dat kan kloppen, want het is hetzelfde huis als het huis in American Horror Story seizoen 1. Dit is het beruchte Murder House.

Ondertussen is in het huis de complete chaos losgebroken. Wat is een Halloween zonder chaos? Maar als de Scoobies aankomen lijkt het uitgestorven. Wanneer ze een rondje hebben gelopen en in plaats van plastic spinnen en vleermuizen zijn belaagd door echte, wordt het tijd om te vertrekken. Alleen, waar is de deur gebleven?

buffy the vampire slayer season 4 episode 4 fear itself
The Scoobies come prepared/ The WB

De manifestaties van hun angsten

Terwijl Anya in haar superenge konijnenpak (‘Once more, with feeling’ S6, ep7) voor een huis zonder deur staat en direct besluit om Giles te gaan halen, krijgen de Scoobies hun eerste onenigheid.

Buffy en Willow krijgen ruzie omdat Buffy gelijk de leiding neemt, tegen Willow zegt dat haar spreuken vaal mis gaan en dat ze tijdens haar werk niet op hen kan passen. En Willow neemt het haar kwalijk dat ze haar magie niet serieus neemt en zegt dat ze niet haar sidekick is en dat Buffy net zo verdwaald is als hen allemaal. Ook zegt Willow dat het Slayer zijn Buffy niet automatisch tot leider maakt, iets dat een hele grote wig tussen hen drijft op een cruciaal moment in het zevende seizoen (‘Empty Places’ S7, ep19).

Xander is degene die alles wil sussen en Buffy bij wil staan, maar niemand hoort of ziet hem. Wanneer Buffy dan ook Xander roept terwijl hij een hele steunde toespraak staat te vertellen, schudt Buffy haar hoofd om de verdwenen Xander; “Zo typisch, Xander..”

Ze zoeken ieder hun eigen weg. Willow wil een spreuk voor verdwaalde reiziger zeggen. Buffy wil de andere mensen zoeken die misschien nog ergens opgesloten zitten. En Xander rotzooit maar wat aan in z’n eentje.

Tenslotte worden ook Willow en Oz van elkaar gescheiden als hij plotseling begint te veranderen in een weerwolf. Terwijl de spreuk van Willow finaal mis gaat en zij om hulp roept, komt Buffy op haar geschreeuw af om vervolgens in de kelder te belanden. Waar een ghoul haar confronteert met haar eenzaamheid.

Anya vraagt ondertussen Giles om hulp want Xander is in gevaar. Gewapend met boeken trekken Giles en Anya naar het huis waar Giles zegt dat hij een deur kan creëren. Hoe cool is magic Giles? Nog cooler! Ash cool. Want hij pakt er superdroog zijn kettingzaag bij.

buffy the vampire slayer season 4 episode 4 fear itself
actual size/ The WB

Gachnar

Ze treffen de Scoobies op zolder aan, waar ze allemaal terecht zijn gekomen. Geleid door de demon Gachnar, die maar “Release Me” blijft roepen. Nu iedereen weer samen is, zijn hun angsten verdwenen en wordt het tijd om uit te zoeken wie deze nachtmerries en hun angsten laat manifesteren en hoe ze het kunnen verslaan.

Xander vindt het boek waaruit het symbool was getekend en Willow begint te vertalen dat het dus om Gachnar gaat, de demon van angst. Er is zelfs een plaatje bij getekend, jakkes.

Giles begint voor te lezen hoe ze Gachnar kunnen verslaan. Het symbool is namelijk datgene wat hem oproept en Gachnar voedt zich met hun angsten om uiteindelijk zelf te kunnen manifesteren. ‘Het symbool kapot maken..’, zegt Giles, −actie-Buffy slaat het stuk− ‘is niet de oplossing,’ maakt hij af.. Helaas.

Dit betekent dat Gachnar zich begint te manifesteren. Met een hoop toeters en bellen verschijnt hij en begint hen dreigende teksten toe te schreeuwen. Waarop het onderschrift leest: Ware grootte. De kleine smurfachtige Gachnar mag er dan wel eng uitzien, met zijn rode ogen, touwen strak om zijn wit met rode gezicht getrokken, vlijmscherpe tanden, hoorns, met een leren pakje aan met spikes erop, maar is niet groter dan twintig centimeter en zijn piepstemmetje is nauwelijks te horen.

Terwijl Buffy hem doodtrapt als een mier, zijn al hun angsten met de noorderzon vervolgen. Beseften ze ze maar hoe symbolisch deze kleine niet enge angst demon Gachnar was, dan had het hen een hoop ellende bespaard dit seizoen. Want al zien ze in dat Gachnar maar klein is, hun angsten en onzekerheden zijn nog altijd even groot. Terwijl vaak achteraf al deze angsten en onzekerheden ook nietig zijn geworden.

Symboliek

Niet alleen in deze aflevering worden ze uit elkaar gedreven, maar dat zal dit seizoen veel vaker gebeuren, omdat ze ieder hun eigen pad moeten vinden in deze nieuwe levensfase, maar ook omdat Spike dit tegen hen gebruikt (‘The Yoko Factor’ S4, ep20). Zelfs de allerlaatste aflevering (‘Restless’ S4, ep22), nadat de vier Scoobies zich met elkaar hebben samengesmolten om de grote vijand Adam te verslaan (‘Primeval’ S4, ep 21), steken hun bekende angsten weer de kop op in hun dromen.    

Niet alleen is ‘Fear Itself’ een hele leuke losse Halloween aflevering, maar is het een introductie zowel letterlijk als symbolisch voor het thema van het hele vierde seizoen en zorgt deze gebeurtenis voor de eerste zichtbare breukjes van de Scooby Gang. Gachnar zelf staat als demon smurf symbool voor hun eigen angsten, misschien klein maar  zolang je het niet (her)kent, niet te onderschatten.

← Lees ook de vorige Monster of the Week episode 10: Alle monsters van The Cabin in the Woods (2012)

Meer lezen van Buffy the Vampire Slayer? Klik dan op onderstaande links:

Favorite episodes: