Film Review: The Nightmare Before Christmas (1993)

review film the nightmare before christmas 1993
Jack Skellington in Halloween Town/ Buena Vista Pictures

Het is weer tijd voor HET SPOOKT HIER, de rubriek met de  spannendste, engste, fantasievolste en sprookjesachtige films, series en boeken speciaal voor onder de 16 jaar. En verder voor iedereen die het leuk vindt. Het is bijna Halloween het griezelfeest voor jong en oud. Net zoals deze film The Nightmare Before Christmas.

Volgens IMDb is deze film geschikt voor 9 jaar en ouder. De stop-motion animatie film is een dark musical fantasy en komt uit het brein van Tim Burton. Het is zowel een mooi verhaal over de griezeligheden van Halloween en het wonderlijke van Kerst en hoe mooi het is dat we beide feesten kunnen vieren. De vormgeving, de muziek en liedjes, de personages en het kleine liefdesverhaal dat op de achtergrond speelt doet deze wonderbaarlijke werelden van zowel Halloween als Kerst heel mooi tot leven komen.

Het verhaal

Jack Skellington is de Pumpkin King van Halloween Town, het stadje waar het niet alleen altijd Halloween is, waar alle monsters wonen, maar dat ook verantwoordelijk zijn voor het slagen van Halloween elk jaar. Maar Jack wordt het allemaal een beetje zat. Ieder jaar is het hetzelfde liedje. Totdat hij in het bos allemaal bomen ontdekt met toegangspoorten tot verschillende feestdagen waaronder Kerst. Als hij de deur met de kerstboom erop open doet, wordt hij naar Christmas Town gezogen en weet hij niet wat hij ziet. Alles is mooi gekleurd en vrolijk, er worden liedjes gezongen en cadeautjes ingepakt, sneeuwballen gemaakt en sneeuwpoppen. Dit is wat Jack ook wil.

Dus neemt hij een hele lading mee van Christmas Town en wil het raadsel ervan ontdekken. Iedereen loopt weg met Jack, maar Sally, de gemaakte slavin en lappenpop, van Doctor Finklestein, is de enige die denkt dat dit allemaal verkeerd af gaat lopen. In het geheim is ze verliefd op Jack en bang dat door dit idee hem iets vreselijks zal overkomen. Omdat Jack maar niet het geheim van Christmas kan ontdekken, neemt hij een drastisch besluit, ze nemen Kerst over. Hij laat de Kerstman die hij Sandy Claws noemt, ontvoeren en gaat zelf als Kerstman op pad. Dat loopt natuurlijk helemaal mis en is Sally de enige die hem te hulp staat.

review film the nightmare before christmas 1993
de kerstman ontvoerd/ Buena Vista Pictures

Vormgeving en personages

De film is prachtig gemaakt. De vormgeving is zo gedetailleerd, er valt zoveel te zien. De omgevingen de bewegingen zijn rijk aan fantasie en creativiteit. Maar ook aan alle personages is veel aandacht besteed en komen echt tot leven. De hoofdrol is weggelegd voor Jack Skellington, die zowel erg aimabel is, maar toch ook af en toe zijn enge kant laat zien. Zijn ontwerp is erg mooi en eigen. Zijn spookhondje Zero met zijn rode gloeiende neus is  een erg leuke aanvulling en een erg schattig spookje. Maar vooral ook Sally, die telkens aan Doctor Finklestein probeert te ontsnappen, en wiens ledematen aan elkaar genaaid zijn en die ze af kan doen en ze onafhankelijk van elkaar kan gebruiken, is een beetje griezelig maar wel erg goed bedacht. Zij is niet alleen een heldin van het verhaal, maar ook de love interest.

Maar ook de andere personages, de Mayor met zijn twee gezichten een boos/verdrietig gezicht en een blij gezicht die hij rond kan draaien al naar gelang zijn bui is erg leuk bedacht. Maar we zien ook vampieren met hun Transsylvaanse accent, een weerwolf, een enge clown, heksen, monstertjes en andere vreemde bewoners van Halloween Town die ieder erg mooi zijn vormgegeven. Ook zijn er drie kinderen met maskers op, Lock, Shock en Barrel de trick or treaters van Halloween Town en echte boefjes.

Al deze figuren zijn niet alleen een beetje griezelig vormgegeven, maar hun gedrag is vaak wel komisch. De humor is subtiel zwart en grauwig en is vooral ook erg leuk voor volwassenen, maar ook kinderen zullen door deze vorm van humor de personages minder eng vinden. Deze balans zorgt ervoor dat de karakters echt tot leven komen.

Alhoewel je zou denken dat het in Halloween Town stikt van de slechteriken, is er ook een hele grote slechterik die zelfs het gezag van Jack niet erkent. En dat is Mr Oogie Boogie. De boeman, de grote schrik van ieder kind. Zijn vormgeving lijkt in eerste instantie een jutezak, maar wanneer hij aan het eind door Jack wordt verslagen komt zijn ware aard en uiterlijk naar voren. Zijn scènes en zijn schuilplaats zijn anders vormgegeven en met andere cinematografie gevat dat de rest van de film. Met blacklight en zijn legertje van speelgoed soldaten en een roulette geven een geheel andere sfeer aan de film, die wat verontrustender en enger kan zijn voor kinderen. Maar ook dit is wederom prachtig gemaakt.

review film the nightmare before christmas 1993
Sally/ Buena Vista Pictures

Muziek en liedjes

Niet alleen door de prachtige omgeving en wonderlijk figuren wordt je als kijker in de film gezogen, maar zeker ook door de liedjes die gezongen worden. Dat brengt echt de sfeer in het verhaal en zorgen ervoor dat het zeker niet te eng of somber en grauw wordt, hoe Halloween Town zelf is vormgegeven. Vaak genoeg halen liedjes juist het tempo uit een verhaal, maar nu is het zo kunstig in elkaar gezet, dat de beelden, alles wat je aan visuele beelden voorbij ziet komen, versterkt worden door de liedjes, door de muziek maar zeker ook de teksten. Daardoor wordt het een volle film met veel body en verveel je je geen moment. Wees gewaarschuwd: de liedjes blijven de hele dag in je hoofd zitten.

Voor jong en oud

Deze film is zowel een film voor Halloween als voor Kerst. Spannend en wonderlijk voor de kinderen en vermakelijk genoeg voor volwassenen die niet alleen het verhaal ook leuk zullen vinden, maar zich ook kunnen verwonderen hoe prachtig dit gemaakt is. De film biedt niet alleen veel voor het oog, en oor maar als verhaal heeft het zowel spanning, als plezier, verwondering, nieuwe dingen proberen, maar ook beseffen dat niet alles voor iedereen bedoeld is, en ook nog een romance. Deze film is daarom een mooie beleving voor degenen die iets anders met juist Kerst of Halloween willen zien.

Parental Guidance

Op IMDb staat de film aangemerkt als PG wat betekent dat het geschikt is voor kinderen vanaf 9 jaar en dat meekijken voor jongere kinderen gewenst is. Omdat er zoveel gebeurt en zoveel te zien is, en te beluisteren valt, zal veel aan jongere kinderen voorbijgaan, maar niet de ervaring en het gevoel dat de film opwekt. Alhoewel het zich afspeelt in Halloween Town, vol met monsters, zijn zij de hoofdpersonages en wel degenen die ervoor moeten zorgen dat wij een griezelige Halloween hebben, maar worden zij als ‘gewone’ wezens neergezet, al gedragen ze zich net iets vreemder dan wij.

In contrast hiermee staat Christmas Town, waar alles leuk en vrolijk en kleurrijk is. Dat Jack de Kerstman door drie trick or treaters laat ontvoeren, Lock, Shock en Barrel, kan natuurlijk wat eng zijn. Want wie ontvoert nu de Kerstman? Dat de Kerstman en Sally ook nog gevangen worden genomen door Oogie Boogie en hen in vuur wil gooien is natuurlijk nog enger, helemaal hoe het gefilmd is. Maar alles komt goed natuurlijk. Zelfs Kerst dat eerst verpest wordt door Jack en de kinderen allemaal enge cadeaus krijgen die hen aanvallen, wordt alsnog gered door de Kerstman. En op de koop toe wordt Halloween Town door de Kerstman getrakteerd op sneeuw en kunnen zij ook sneeuwpoppen en sneeuwengeltjes maken en schaatsen en sneeuwballen gooien. Tenslotte komt het ook helemaal goed tussen Jack en Sally en wordt deze bijzonder enge Kerst afgesloten met een kus.

Kijk info

  • Eng 2/5 Halloween Town is vol met monsters en ook Jack kan soms een eng gezicht opzetten. De Kerstman ontvoeren kan wat eng zijn, maar vooral Oogie Boogie en de manier waarop hij in beeld is gebracht kan best eng zijn.
  • Geweld 1/5 De ontvoering van de Kerstman en Oogie Boogie die hem en Sally kwaad wil doen. De kinderen worden aangevallen door hun enge kerstcadeaus. Vanaf de aarde wordt er op Jack en zijn vliegende rendieren geschoten en hij wordt ook geraakt en valt naar de aarde.
  • Gevloek/gescheld 0/5 Niet
  • Alcohol/drugs 0/5 Niet
  • Seks/bloot 0/5 Jack en Sally kussen. Sally wil Oogie Boogie afleiden/verleiden met haar  blote been.

Praktische info

  • The Nightmare Before Christmas (1993) 74 min
  • Directed by: Henry Selick
  • Produced by: Tim Burton, Denise Di Novi
  • Screenplay by: Caroline Thompson
  • Story by: Michael McDowell
  • Based on: story and characters by Tim Burton
  • Starring: Danny Elfman, Chris Sarandon, Catherine O’Hare, William Hickey, Glenn Shadix, Paul Reubens, Ken Page, Ed Ivory
  • Music by: Danny Elfman
  • Cinematography: Pete Kozachik
  • Edited by: Stan Webb
  • Production company: Touchstone Pictures, Skellington Productions
  • Distributed by: Buena Vista Pictures Distribution