Film Review: Errementari/The Blacksmith and the Devil (2017)

review film errementari teh blacksmith and the devil 2017
The Blacksmith and the Devil/ Netflix

Errementari oftewel The Blacksmith and the Devil is een duister sprookje met evenzo duistere humor.

Dit volksverhaal zou wel eens een van de oudste volksverhalen uit Europa kunnen zijn. Het werd door de Gebroeders Grimm opgetekend in één van hun sprookjesboeken, Children’s and Household Tales, voor het eerst gepubliceerd in 1812 en telkens herzien.

The Blacksmith and the Devil gaat over het sluiten van een pact met de Duivel, waarbij de smidse zelf een Middeleeuwse voorstelling van de hel is. In tijden waarin bijgeloof, bakerpraatjes en religieuze angst gewoon waren, is dit een vertelling met een religieuze achtergrond waarbij kerk recht tegenover de regering staat, wat ook mooi symbolisch wordt verbeeld. Dit duistere sprookje is een prachtige vertelling, duister maar vol met humor, campy, met een mooie vormgeving en een religieuze knipoog.

Het verhaal

In 1835 deserteert een man genaamd Fransisco Patxi uit het leger in de Carlistenoorlog in Baskenland. In ruil voor zijn ziel vraagt hij veilig terug te keren naar zijn vrouw. Alhoewel hij nu onkwetsbaar is en veilig huiswaarts weet te komen, is zijn welkom anders dan verwacht. Acht jaar laten woont hij in zijn smidse die hij omgebouwd heeft tot een fort. Hij leeft teruggetrokken en de mensen noemen hem de Hamer en horen vreselijke duivels geluiden uit de smidse in het bos komen.

Op een dag speelt Usue in het bos en spijbelt van de mis. Want Don Mateo zegt dat haar moeder die zelfmoord heeft gepleegd in de hel is, wat zij niet wil geloven. Als twee jongens van het dorp haar moeten ophalen, pesten ze haar en gooien haar pop over de poort van de smid.

Ondertussen is er een man van de regering naar het dorp gekomen met een geheime missie. Hij zoekt het goud dat in de Carlistenoorlog door de Tsaar naar Kapitein Zunmalacárregui is gestuurd, maar nooit is aangekomen en vermoedt dat het in de smidse is. Samen met drie man trekt hij naar de smidse, alwaar de smid zich verdedigt en één van de mannen nogal ongelukkig (lees: dodelijk) ten val komt in één van de vele berenklemmen die in de overgroeide tuin van de smid liggen. Ze vluchten, maar de poort is nu open waardoor Usue glipt om haar pop te vinden. Maar in plaats van haar pop vindt ze een jongetje gevangen in een kooi die haar smeekt om hem te bevrijden van de kwade smid. Wanneer ze dat doet breekt de hel los, letterlijk en is het aan de smid om de Duivel weer terug te stoppen.

review film errementari teh blacksmith and the devil 2017
and Usue/ Netflix

Duister sprookje

Het verhaal wordt niet alleen verteld zoals een echt sprookje, maar ook de vormgeving is sprookjesachtig, niet in het minst door de prachtige omgeving van het bos. Het hutje van de smid ziet er van de buitenkant uit als een hut die regelrecht uit een sprookje is geplukt. De smidse zelf ziet er uit als een middeleeuws voorportaal van de hel. Prachtig donker en op de achtergrond het vlammende vuur en het gele gesmolten ijzer, geven het een sterke sfeer die doet vermoeden dat de smid inderdaad een slecht mens is.

Maar de smid blijkt gewoon een mens van vlees en bloed. Een pact met de Duivel gesmeed uit goede bedoelingen. En ligt het pad naar de hel niet vol met plavuizen van goede bedoelingen? Een bedrogen man, een verbolgen man en uiteindelijk een man met een missie.

Degene die dit alles in werking zet, zowel het kwaad bevrijdt als er voor zorgt dat het goede overwint, is Usue. Eerst nog verbeeld in het bos met een slang als vriend en een appel op haar kleedje en drinkend van de gestolen miswijn, lijkt het alsof Usue net zoals Eva het kwaad over de wereld en in dit geval het dorp over hen afroept. Maar niets is minder waar. Usue is de naïeve onschuld en tevens de reden waarom de smid ten strijde trekt tegen het kwaad en zelfs een duivel de hel de rug toekeert.

Het kwaad is het dorp zelf met hun bijgeloof en bakerpraatjes. Hun religieuze angst voor de hel en hun veroordelingen naar anderen. Hun rigide kijk op het leven en de beschuldiging dat de liberale regering de duivel zelf is met hun commercie en hun minachting voor de dorpse manier van leven. Terwijl zij zelf niets liever willen dat de schat van goud vinden en de smid trotseren door hun eigen hebzucht. Tot op gegeven moment Don Mateo zelf recht tegen over de Duivel komt te staan, de kerk tegenover de staat. Dit is erg leuk in beeld gebracht. Het is een maatschappelijke knipoog, die hoort bij zo’n volksvertelling, maar er verder niet diep op ingaat, maar het slechts goed gebruikt.

De Duivel

De Duivel in het verhaal is de demon Sartaël. Prachtig klassiek vormgegeven met hoorns, soort vinnen als oren, helemaal rood van kleur en natuurlijk de staart met puntig einde. Alhoewel het een demon is, is hij niet heel machtig en heeft hij een aantal zwakheden. Zo kan hij niet tegen kruizen, en het laten luiden van een gezegende klok doet hem pijn. Maar het leukste is wel dat als je kikkererwten of iets anders op de grond gooit, hij dat moet tellen. De Duivel met OCD dus. Dat levert een aantal komische situaties op. Maar ook het feit dat hij niet onkwetsbaar is levert een paar, twee keer zelfs, aanvaringen op met een berenklem. Het gevloek en getier van Saratël is erg komisch en campy en zijn manier van bewegen is nerveus en komisch. De twist in het verhaal zorgt ervoor dat we ook een andere kant krijgen te zien van Sartaël, wat de film in zijn geheel tot een mooi compleet verhaal maakt.

Want alhoewel campy is het nooit plat. De menselijkheid komt vooral naar voren door Usue en de smid en zelfs ook door Sartaël die precies de vinger op de gevoelige plek weet te leggen waar het gaat om zwakheden van de mens. Gelukkig heeft hij zelf ook een zwakte, behalve de kikkererwten en de neurotische dwang om ze te tellen.

Vormgeving, cinematografie en muziek

De omgeving en art decoration  van de smidse zien er prachtig uit. De beelden en shots zijn mooi en sprookjesachtig, maar altijd scherp van kleur. Maar ook krijgen we een glimp te zien van de hel, althans het voorportaal en meerdere grote en kleine duiveltjes, allemaal anders maar creatief en tegelijkertijd klassiek vormgegeven. Hierdoor wordt nog eens extra de nadruk gelegd op een sprookjesvibe. De cinematografie ziet er goed uit en de muziek die soms kerkelijk is, past mooi bij de beelden.

Conclusie

Errementari/The Blacksmith and the Devil is een prachtig vormgegeven en verteld sprookje met campy humor. Met een kleine moraal en boodschap is dit vooral een erg vermakelijke film geworden die er goed uitziet en ook veel lol uitstraalt en een leuke twist in petto heeft. De zwarte humor is soms lekker op dreef en leveren wat lachsalvo’s op. Maar de relatie tussen uiteindelijk de smid en Usue en ook een beetje Sartaël is ontroerend mooi en laat zien dat inkeer, vergeving en het juiste doen nooit te laat is.

Praktische info

  • Errementari/The Blacksmith and the Devil (2017) 98 min
  • Language: Basque
  • Directed by: Paul Urkijo Alijo
  • Produced by: Paul Urkijo Alijo, Kiok Martínez, Carolina Bang, Miguel Ángel Jiminénez
  • Written by: Paul Urkijo Alijo, Asier Guerricaechevarría
  • Starring: Kandido Uranga, Uma Bracaglia, Eneko Sargardoy
  • Music by: Pascal Gaigne
  • Cinematography: Gorka Gómez Andreu
  • Edited by: Paul Urkijo Alijo
  • Production company: Kinoskopik s.I., Pokeepsie Films, Ikusgarri Films, Gariza pordukzioak, the Project, Nadie es Perecto, Platanoboligrafo
  • Distributed by: Netflix, Filmax