Favorite Episode: Hush (Buffy the Vampire Slayer S4, ep10)

buffy the vampire slayer season 4 hush
The Gentlemen/ The WB

Deze hele aflevering van Buffy the Vampire Slayer is geheel gewijd aan taal, communicatie of het gebrek daaraan. Dus Hush en kijk en lees mee.

Deze tiende aflevering van het vierde seizoen ‘Hush’ begint wanneer professor Walsh tijdens college uitlegt dat taal niet hetzelfde is als communicatie. Soms is er inspiratie voor een idee dat nog niet bloei is gekomen. Gedachten en ervaringen waar nog geen woorden voor zijn. Dit concept legt gelijk uit waar het in deze aflevering om gaat. Ieder personage in deze aflevering is niet in staat om hun gedachten en gevoelens en ontwikkelingen die ze door maken onder woorden te brengen. Doordat ze niet weten hoe, niet kunnen, geheimen hebben voor elkaar of zelfs hun gevoelens nog niet beseffen. Het is daarom soms duidelijker om het te zien en te ervaren dan om het met woorden uit te leggen.

Sterke aflevering

Deze aflevering laat ook zien dat alhoewel Buffy the Vampire Slayer veelvuldig gebruik maakt van sterke teksten, snappy dialogen, komische teksten en snelle oneliners, dat de serie dit niet per se nodig heeft om de personages tot leven te laten komen en om de komische situaties en hun komische gedrag te behouden. Dat we al meer dan drie seizoenen deze personages hebben leren kennen, helpt natuurlijk wel mee om hun gedrag zonder woorden te begrijpen. De personages zelf, hebben hier iets meer moeite mee.

Maar liefst 25 minuten is deze aflevering verstomd van woorden en tekst. Hierdoor vallen de gewone geluiden des te meer op en heeft de muziek een belangrijke rol, alhoewel deze zich nooit op de voorgrond dringt. Met sterke editing blijft de spanning erin gehouden, zorgt het voor verassingen, maar weet ook de komische toon goed naar voren te brengen, terwijl het tegelijkertijd alle Scoobies in hun ervaringen en onthullingen met elkaar blijft verbinden. Editing vertelt mede het verhaal, en neemt hiermee de rol van de teksten over. 

Taal en communicatie zijn niet hetzelfde

Dat taal en communicatie twee afzonderlijke dingen zijn en dat we ons verstaanbaar en begrijpelijk kunnen maken met taal, wil niet zeggen dat onze gesproken woorden ook duidelijk zijn. Met taal kunnen we misleiden, zowel opzettelijk als onbedoeld. We kunnen liegen, verzwijgen, brabbelen, onzin uitkramen, ergens omheen draaien, dingen zeggen die we niet menen, maar bovenal is taal subjectief. Al hebben de woorden een collectieve betekenis, de context, lichaamstaal en toon en woordkeuze spelen ook een belangrijke rol. Wanneer dat wegvalt, valt de sociale orde weg, maar geeft ook ruimte aan daden die soms meer spreken dan woorden.

buffy the vampire slayer season 4 hush
Scooby meeting/ The WB

Buffy’s visioen

Tijdens het college van professor Walsh is Buffy in slaap gevallen en droomt zij dat zij proefpersoon is samen met Riley en dat hij haar moet zoenen. Hij zegt haar dat als hij haar zoent, de zon ondergaat, waarop het gelijk donker wordt. Dit kan betekenen dat zij bang is, na de gedoemde relatie met Angel en de verschrikkelijke Parker, dat ze bang is om weer een relatie aan te gaan, die onherroepelijk slecht zal eindigen. Dan hoort ze een meisje dat een houten kistje vasthoudt een kinderversje zingen:

“Can’t even shout, can’t even cry. The Gentlemen are coming by. Looking in windows, knocking on doors. They need to take seven, and they might take yours. Can’t call to mom, can’t say a word. You’re gonna die screaming but you won’t be heard.”

Praten zonder iets te zeggen

Na het einde van het college komen Buffy en Riley nauwelijks uit hun woorden. Ze zijn niet in staat om uit te spreken dat ze elkaar leuk vinden, noch kunnen ze vertellen wie ze eigelijk zijn. Waardoor ze merendeels een hoop onzin uitkramen.

Dit ervaart Willow ook wanneer ze naar de Wicca groep op de universiteit gaat, die meer lijkt op een padvindster/huisvrouwenclubje dat taarten bakt voor het goede doel, dan dat ze met magie bezig zijn. De enige die haar opvalt is Tara. Tara wil graag Willow ondersteunen die een voorstel doet om echte magie te beoefenen, maar komt niet uit haar woorden. Als de leidster van de groep iedereen tot stilte maant om Tara te laten spreken, durft zij niets meer te zeggen. Willow vertelt haar ervaring over het Wicca groepje aan Buffy en noemt het alleen maar suf geklets, bla bla bla.

Ook Anya Xander hebben ruzie over hun communicatie. Anya wil graag dat Xander uitspreekt hoe hij over hun relatie denkt en wat hij voor haar voelt. Dit doet zij op haar eigen botte en ongenuanceerde wijze, terwijl Xander niet eens weet wat hij moet zeggen.

Het zijn allemaal voorbeelden, waarin veel gepraat wordt, maar niets concreets wordt gezegd. Het is ruis,waar niemand iets aan heeft.

De vriendin van Giles, Olivia komt logeren en daarom moet Spike bij Xander overnachten, waar zowel Anya, als Xander als Spike zelf niet blij mee zijn. Giles is echter wel blij met de stilte en alleen de kalme Olivia om hem heen.

De Gentlemen

Die nacht komen de Gentlemen met hun enge hulpjes. De Gentlemen zijn sierlijk, en elegant en hebben aan simpele en zeer beleefde gebaren genoeg om met elkaar te communiceren. Ze verplaatsen zich ook zonder geluid, en zweven over de grond. Het enige geluid dat we hen horen maken is een zacht en bescheiden applausje wanneer ze een aantal harten bij elkaar hebben gehaald. Ze zijn heel creepy weergeven, lang, slank, met grote enge ogen en een enge constante joker smile met ontblote tanden. Hun hulpjes echter zijn gekleed in een dwangbuis, waarbij de mouwen niet op hun rug zijn vastgebonden, maar los over de grond slepen. Hun hoofden zijn omzwachteld met verband. Dit alles belet hen om te communiceren, zowel met hun gezichtsmimiek als met gebaren.

buffy the vampire slayer season 4 hush
Buffy the fairy prinsess/ The WB

De mens zonder taal

De volgende ochtend komt de Scooby Gang erachter dat ze niet kunnen praten. De camera focust zich op hun gezichten zodat we kunnen liplezen wat ze in paniek tegen elkaar zeggen zonder te kunnen spreken. Willow is bang dat ze doof is geworden en Xander denkt gelijk dat Spike hem iets heeft aangedaan. Buffy beseft dat ze geen stem meer hebben en Spike reageert als zijn droge zelf.

Wanneer Buffy en Willow over straat lopen is er chaos ontstaan. Mensen voelen zich geïsoleerd en angstig nu ze niet kunnen communiceren. De drankwinkel is open. Op straat wordt een religieuze bijeenkomst gehouden waarbij Openbaringen 15:1 wordt aangehaald: “Ik zag in de hemel opnieuw een indrukwekkend, wonderbaarlijk teken: het waren zeven engelen met de zeven laatste plagen, waarmee aan Gods woede een einde komt.” De nadruk ligt op het getal zeven. Op straat verkoopt een man veel te dure schrijfbordjes. Zowel op zelfdestructie, religie als op afzetterij wordt de nadruk gelegd. Wanhoop, angst en misbruik, een tegenhanger van hoop, geloof en liefde.

Eenmaal thuis bij Giles, waar iedereen zich verzameld heeft zien ze op het nieuws dat heel Sunnydale is getroffen door een onwaarschijnlijk virus en onder quarantaine is gesteld, maar dat sommigen denken dat het een hoax is.

Miscommunicatie

De manier waarop de Scooby Gang nu met elkaar moet communiceren verloopt gemakkelijker met hun schrijfbordjes, waarmee ook Willow zich van haar schattige kant laat zien, door “Hi Giles” erop te schrijven. Hun gebaren en mimiek kunnen op dat moment goed verbeelden wat er in hen omgaat, omdat ze allemaal hetzelfde voelen. Maar wanneer ze gezamenlijk naar de collegezaal gaan waar Giles hen via projectiebeelden kan laten zien wat hij heeft uitgevonden, levert dit alsnog een aantal grappige miscommunicaties op.

Onder begeleiding van de muziek van Camille Saint-Saëns: Danse Macabre, laat hij zijn tekeningen en teksten zien. Zowel de tekeningen als de teksten zijn erg komisch, maar het onbegrip van de toeschouwende Scoobies is nog grappiger. Anya gaat er alvast lekker voor zitten met een zak popcorn. Wanneer Willow antwoordt op de vraag wat ze willen en ze naar haar hart wijst, denkt Xander gelijk aan borsten. En als Buffy uitbeeldt dat ze hen wil neersteken met een staak, lijkt dat verdacht veel op iets anders, waar waarschijnlijk Xander veel mee bezig is. Deze seksuele getinte grappen, zijn niet alleen vrij komisch, maar duiden ook op het altijd aanwezige impliciet seksuele in sprookjes.

Want waar Giles deze informatie van de Gentlemen uit heeft, is uit een sprookjesboek. Zij komen naar een stad, nemen iedereen de stem af zodat ze niet hun schreeuwen en halen zeven harten op. Met welk doel blijft onbekend. Alleen de schreeuw van een prinses kan hen verslaan. De vraag is alleen hoe Buffy haar stem met terugkrijgen. Want waar in een normaal sprookje de prinses altijd gered moet worden, is de prinses uit dit sprookje tevens de heldin.

buffy the vampire slayer season 4 hush
Tara and Willow/ The WB

Onthullingen en ontdekkingen

Die avond gaat Buffy patrouilleren evenals Riley om de orde te bewaren. Riley ontdekt iets in de klokkentoren en ook Buffy komt daar al vechtend terecht. En Riley is best onder de indruk.

Willow en Tara

Ondertussen is Tara alleen in haar studentenhuis en middels een post-it waar op staat ‘Willow #214 Stevenson’ dat ze meeneemt, wordt er subtiel aan de kijker gecommuniceerd dat Tara naar Willow toe gaat. Maar niet alleen dat want het laat ook zien dat Tara al voordat dit begon met Willow bezig was in haar gedachten en zelfs haar naam en adres heeft opgeschreven.

Maar eenmaal buiten wordt ze achterna gezeten door de Gentlemen en hun hulpjes. Ze vlucht naar het studentenhuis van Willow en valt letterlijk in haar armen. Samen rennen ze voor hun leven en verstoppen zich. Willow weet hun schuilplaats te barricaderen, maar niet goed genoeg. Mentaal weet ze de frisdrankautomaat in beweging te brengen, en wanneer Tara haar hand doelbewust vastgrijpt, vliegt de automaat voor de deur. Maar er vliegt ook een vonk tussen hen beiden over en tevens het besef wat ze zijn.

Hun aantrekking, zowel op persoonlijk gebied als op magische gebied heeft geen woorden nodig. Dat terwijl Tara waarschijnlijk anders nooit Willow zomaar had aangesproken, omdat ze een beetje stottert, moeilijk uit haar woorden komt en schuchter is. Nu had ze en een goede reden, omdat ze dacht dat ze samen met Willow een spreuk kan maken om dit alles te doen stoppen en ze hoefde haar woorden niet te gebruiken. Het interessante is dat Tara in de laatste aflevering van dit seizoen ‘Restless’ als stem fungeert voor de First Slayer om tegen Buffy te spreken. En zij degene is in die aflevering die voorspellende uitingen doet aan Buffy.

Xander en Anya

Thuis bij Giles neemt Spike een beker bloed uit de koelkast en als hij het drinkt verandert zijn gezicht automatisch op vampierenstand. Als hij even bukt bij Anya die op de bank ligt te slapen en weer omhoogkomt, lijkt het net alsof hij van haar heeft gedronken. Als Xander dit ziet wordt hij woedend en valt Spike aan, waardoor Anya hem in de armen valt en beseft hoeveel hij om haar geeft. Terwijl Xander aan Spike gebaart: ‘sorry man.’ Als iedereen vertedert kijkt, kijken ze gelijk weer weg wanneer Anya na een innige kus met Xander gebaart dat ze seks met hem wil nu. Hilarisch ongepast.

Buffy en Riley

Ondertussen vechten Buffy en Riley samen tegen de Gentlemen en hun hulpjes, totdat Buffy het houten kistje ziet staan en naar Riley gebaart dat hij dat moet kapotslaan. In een episch in beeld genomen moment ziet Riley zijn kans en slaat datgene wat er naast ligt stuk, vol trots. Wederom is er sprake van miscommunicatie. Maar wanneer hij dan wel het kistje stuk slaat en Buffy haar stem terug heeft, schreeuwt ze het uit. Waarop plop, plop, plop alle hoofden van de Gentlemen uiteen spatten. Er is geen woord of spreuk nodig om hen te verslaan, slechts een uiting van verbale communicatie, hoe betekenisloos verder ook. Je zou bijna zeggen dat deze schreeuw de oerkreet van het begin van taal is. Maar wanneer zowel Buffy als Riley hun stem terug hebben, hebben ze nog steeds geen woorden om hun ontdekking over elkaar te uiten. Ze zwijgen.

Daden spreken meer dan woorden

Het kwaad is verslagen. Omdat de Gentlemen geen duidelijk doel hadden althans dat overduidelijk niet wordt gemeld, verbeelden ze des te meer het algemene kwaad. Normaliter heeft elk monster in Buffy the Vampire Slayer een duidelijk doel wanneer het kwaad aanricht. Die reden is ook meestal de sleutel om hen te verslaan. Nu is dat echter niet het geval. Nu ligt de nadruk dat het kwaad zich stilletjes verspreidt, zonder obstakels.

Iedereen heeft wat geleerd en is wijzer geworden. Anya weet nu eindelijk wat Xander voor haar voelt. En de gelukkige Xander heeft het alsnog niet hoeven uitspreken. Willow en Tara hebben elkaar gevonden en Tara vertelt haar dat Willow een sterke heks is. Olivia heeft nu met eigen ogen gezien waar Giles het altijd over had, terwijl zij altijd dacht dat het opschepperij was. Buffy en Riley zijn achter elkaars ware identiteit gekomen en nu is er misschien ruimte voor het uiten van hun gevoelens voor elkaar. Wanneer Riley bij Buffy langsgaat en ze moeten praten, volgt er opnieuw een stilzwijgen. De ontdekking over elkaar is pas het begin, het echte communiceren begint nu pas.

Meer lezen van Buffy the Vampire Slayer? Klik dan op onderstaande links:

Favorite episodes:

Monster of the Week episodes: