Serie Review: Carnivàle Seizoen 2

review series carnivale season 2
The End begins at Trinity/ HBO

Het tweede seizoen van Carnivàle is gelijk het laatste seizoen van een fantastische serie met een epische mythologie die helaas veel te vroeg beëindigd is.

Het eerste seizoen van Carnivàle eindigde met een paar heftige gebeurtenissen in het Carnivàle waarbij Ben Lodz doodde om Ruthie weer tot leven te wekken, stak Appolonia de trailer met haar en Sofie erin in brand, terwijl Jonesy naar binnen rende om hen te redden. In het kamp van Brother Justin beginnen de plannen om een eigen parochie te stichten vorm te krijgen.

Zowel Ben als Brother Justin komen achter hun ware aard, maar beiden waren terughoudend om dat te accepteren. Terwijl Ben liever zichzelf wilde doden om Ruthie weer tot leven te wekken dan een ander en Brother Justin Norman smeekte om hem te doden, nadat hij erachter kwam dat hij geen man van god was, maar van de “duivel”, beseften beiden dat ze niet aan hun lot konden ontsnappen en hebben ze aan het einde beiden hun lot geaccepteerd. Ben als een Avatar van het Licht en Justin als een Avatar van de Duisternis.

“Na het slagveld dat men naïef ‘de oorlog om de oorlogen te beëindigen’ noemde, probeerde de dark one om aan zijn lot te ontkomen door als sterveling te moeten leven. Daarom vluchtte hij over de oceaan naar een rijk dat Amerika heette. Door zijn aanwezigheid werd het land bedorven door een woekerend kwaad. Mensen werden met stomheid geslagen door de loze woorden van dwazen. Onderdrukking en lafheid beschouwden zij als deugden. En vrijheid… als een obsceniteit. In dit verdorven land besloop de profeet zijn vijand. Tot hij verzwakt door zijn wonden zich wendde tot de volgende in de eeuwenoude lichtlijn. Zo kwam het lot van de mensheid te rusten op de bevende schouders van een verlosser tegen wil en dank.”

Het verhaal

Terwijl Ben nu kennis heeft gemaakt met het Management die zich voorstelt als Lucius Belyakov, heeft Brother Justin een deal gesloten met journalist Tommy Dolan om via de radio nog meer mensen te bereiken. Brother Justin heeft een visioen van een boom en de man met de boom tattoo op zijn bovenlijf “de Usher of Destruction.” Hij heeft de plek met de boom uit zijn visioen gezien en daar bouwt hij zijn nieuwe kamp, de Temple of Jericho waar al snel gelovigen in grote getale naar toe komen. Een geleerde, Wilfred Talbot Smith komt ook naar Justin toe om hem te helpen en legt hem het visioen uit. ‘Door de prins sterft de profeet. Dan verrijst de prins als profeet. Dan zal Justin de Usher, de bode worden.’ Ook laat Justin de boom uit zijn visioen op zijn bovenlijf tatoeëren.

Ben krijgt van Belyakov een ander visioen over een atoombom die zal ontploffen en met daarin Justin, de vijand die Ben moet doden om die ontploffing en Armageddon te voorkomen. Om erachter te komen wie deze vijand is, geeft Belyakov Ben de opdracht om Henry Scudder te vinden, want hij als de profeet en Avatar van de Duisternis weet de naam van de prins van de Duisternis.

Maar ook Justin is op zoek naar Scudder om hem te doden en zo de nieuwe profeet te worden. Hiervoor schakelt hij Varlyn Stroud in, een gevangene die ontsnapt en geheel in dienst staat van Justin en die het spoor volgt van Scudder.

De zoektocht van Ben brengt hem via de tempeliers in Loving naar een priester in een psychiatrisch ziekenhuis en uiteindelijk naar zijn oma Emma Krohn, de moeder van Scudder. Zo krijgt hij steeds iets meer informatie over Scudder, totdat uiteindelijk hij door Sofie zijn kaarten laat lezen en hij tot de conclusie komt dat Scudder zich in Damascus bevindt. Ondertussen reist het Carnivàle in opdracht van Belyakov en Samson met hem mee, waar niet iedereen het mee eens is. Want de Carnies hebben zo ook hun eigen relationele, financiële en individuele problemen. Maar terwijl Ben steeds dichter bij Scudder komt, is ook Varlyn hem op het spoor.

review series carnivale season 2
Ben Hawkins/ HBO

Ben Hawkins en Brother Justin Crowe

Dit tweede seizoen laat al meer zien van de achterliggende mythologie van de serie, alhoewel nog veel onduidelijk blijft. Ben blijkt de Avatar van het Licht te zijn en een prins en Justin de Avatar van de Duisternis en eveneens de prins. Lucius Belyakov is de Avatar van het Licht en de profeet en Henry Scudder is de Avatar van de Duisternis en eveneens een profeet.

Om van een prins een profeet te worden, moet de profeet eerst sterven, sterft hij aan de hand van de prins, dan erft deze prins de Boon, de speciale gaven en kennis die bij de profeet horen. Deze profeet echter moet deze Boon, wel vrijwillig en bij zijn volle verstand overdragen.

Dit doet Beyakov bij Ben op een slinkse wijze. Hij weet dat Ben hem nooit zelf zal doden, dus bedenkt hij eerst het plan om hem Lodz te laten doden om Ruthie weer tot leven te wekken. Nu Ben dit heeft gedaan weet hij dat Ben in staat is om te doden voor iemand waar hij om geeft. Zijn opdracht aan Ben om Scudder te zoeken voor de naam van de prins van de duisternis is dan ook de halve waarheid. Want wanneer Ben Scudder bij Belyakov brengt, valt deze hem aan en om Scudder te redden, steekt Ben Belyakov neer. Vlak voor zijn dood draagt Beljakov al zijn kennis en kracht over een Ben zodat Ben de prins wordt. Om dit fysiek aan te duiden, is zijn bloed nu blauw van kleur, koninklijk.

Voor Justin is dit een ander verhaal. Want alhoewel Scudder wel de Avatar van de Duisternis is en niet aan zijn lot kan ontkomen en geneigd is om slechte dingen te doen, probeert hij dit zoveel mogelijk te onderdrukken. Hij kan zijn lot niet opzij zetten, maar kan zichzelf wel buiten spel zetten. Dit heeft hij een tijdje gedaan door met Flora Hawkins, de moeder van Ben te trouwen omdat hij niets liever wilde dan een gewoon rustig leven te leiden. Maar Belyakov zat hem altijd achteraan en Scudder moest wederom noodgedwongen vluchten. Hij brandde zelfs zijn gezicht met zoutzuur om zichzelf onherkenbaar te maken.

Dus alhoewel in de mythologie een zekere lotsbestemming van kracht is, is deze niet zonder dat de Avatars een vrije wil hebben, ook al kost het moeite. Schudder zal dus nooit zijn Boone vrijwillig geven aan Justin en hij zal liever sterven. Maar zelfmoord plegen om zichzelf op te offeren, dat wordt belet door zijn slechte natuur. Toch weet Justin hem te verrassen en ook Justin verrijst als profeet met de Boon en wordt hierbij ook de Usher. Zo is hij al een stap dichterbij Armageddon.

review series carnivale season 2
Brother Justin takes his Boon/ HBO

Sofie, de Omega en de Pitch Document

Maar Ben en Justin blijken niet de enige spelers. Want we komen te weten dat Sofie de Omega is. Dit schrijft Ruthie, bezeten door Lodz op de spiegel. Wat dit precies inhoudt blijft vrij onduidelijk. Wel wordt duidelijk dat het niet Appolonia was die de echte helderziende was, maar dat dit altijd Sofie is geweest en dat Appolonia haar best deed om dit voor haar verborgen te houden. Appolonia wilde met de brand in de trailer niet voorkomen dat Sofie het Carnivàle of haar zou verlaten, maar dat ze de Omega zou worden.

De reden dat Sofie de Omega is wordt duidelijk na haar visioen dat haar moeder ooit verkracht is door een man met een tattoo van een boom op zijn bovenlijf. Dat blijkt niemand minder dat Justin te zijn geweest en Sofie is dus zijn dochter.

Uit het Pitch Document van Daniel Knauf, de maker van de serie, blijkt dat de hele mythologie begon bij een Alpha, een vrouw die de twee ‘Huizen’  creëerde, een huis van het goede en een huis van het kwade. Twee familie, twee stambomen. Binnen een ‘Huis’ werd er elke generatie een Avatar geboren. Dit zijn altijd mannen. In deze dynastie is de oudste man de Profeet met bauw bloed (Vitae Divina) en zijn eerstgeboren zoon de Prins.

Nadat de Prins is geboren, is de moeder niet alleen onvruchtbaar geworden maar ook krankzinnig. Voor de geboorte van de Prins kunnen er wel zussen worden geboren, die Vectori heten, zoals Iris (Vectorus), die wel kleine krachten kunnen hebben en lichtelijk gestoord kunnen zijn.

De Prins kan zowel een Avatar van het Licht zijn of de Duisternis onafhankelijk in welk ‘Huis’ hij geboren is, dit is willekeurig tot op zekere hoogte, want de prins die als eerste volgende generatie wordt geboren in een ‘Huis’ wordt of goed of slecht wat het ook van de prins van het andere ‘Huis’ bepaalt.

Aangezien Justin de Usher of Destruction is geworden, waar er maar een van kan zijn, en hij de aankondiger is van het einde der tijden, is het zijn dochter die de Omega is, de tegenhanger van de Aplha. De Omega is de de Destroyer, oftewel de Antichrist en waarschijnlijk de laatste Avatar.

Wanneer Sofie besluit weg te gaan bij het Carnivàle, komt ze terecht bij Justin en Iris en wordt hun nieuwe dienstmeid. Sofie is al snel gecharmeerd van Justin en zijn mooie woorden en wanneer Ben achter de identiteit van Justin is gekomen en aankomt in kamp Jericho, New Canaan, waarschuwt hij Sofie voor Justin, maar zij wil niets van hem weten. Maar wanneer Justin haar confronteert om te kiezen tussen hem of het Carnivàle/Ben wijst ze hem af. Dit laat in het midden of Sofie ondanks dat zij de Antichrist is, goed is of slecht of zelfs beide componenten in zich heeft. Daniel Knauf liet weten dat het derde seizoen zich meer had gefocust op de Sofie en haar worstelingen hiermee. Maar hoe dit verder zou ontwikkelen zullen we dus helaas nooit weten.

review series carnivale season 2
Jonesy and Libby/ HBO

De Carnies

Ondertussen gaat het echte leven onder de Carnies gewoon verder. Nadat Sofie wraak had genomen op Jonesy (voor het seks hebben met Rita Sue) en op Libby (voor het verzwijgen daarvan), trekken Jonesy en Libby steeds meer naar elkaar toe en worden verliefd en trouwen.

Ondertussen hebben Stumpy en Rita Sue financiële problemen mede door de gokschulden van Stumpy.

Nadat Ben Ruthie weer tot leven had gewekt, ziet zij doden mensen, waaronder Appolonia en Lodz. Maar Lodz weet ook bezit van haar te nemen en komt zo weer in contact met Lila en heeft op deze manier zelfs weer seks met haar zonder dat Ruthie hier weet van heeft.

Lila zelf begint steeds achterdochtiger te worden naar Samson en Management toe en zet een aantal Carnies tegen hen en Ben op. Wanneer ze erachter komen dat het Management dood is, of zelfs niet bestaat, komt er een opstand.

Deze opstand en het blinde geloof in het Management dat niemand van hen ooit heeft gezien, heeft een sterke religieuze toon. Het is het vertrouwen op een god(heid) die je nooit ziet, maar waar je op moet vertrouwen en naar moet luisteren. De hele situatie waarin de Carnies en het Carnivàle zich bevinden, doet sterk denken aan de Israëlieten die door de woestijn trokken, met weinig eten en werden geleid door Mozes, de enige die met god communiceerde. Met Samson in de rol van Mozes. Pas wanneer Jonesy laat zien dat Ben hem heeft genezen, dat hij bijna dood was door toedoen van een boze menigte, krijgen de Carnies hun geloof terug, wat Ben in de rol det kruipen van Jezus en het verrichten van wonderen. Door dit wonder besluiten de Carnies Ben te helpen in de strijd tegen Justin, zonder dat ze precies weten wat er aan de hand is, maar hun geloof is hersteld.

review series carnivale season 2
Iris and Brother Justin trapped/ HBO

De eindstrijd

Nu zowel Ben als Justin niet alleen Profeten zijn geworden, maar ook beiden hun Boon hebben gekregen, zal dit uitmonden op een strijd. Achter Ben staan de Carnies, die hem vertrouwen, hem geloven en weten dat hij een goed mens is. Justin daarentegen heeft een schare mensen om zich heen vergaard met mooie woorden, leugens en valse beloften. Terwijl Ben eerlijk is en niets vraagt van de Carnies en hun leven niet op het spel zou willen zetten, heeft Justin zelfs een klein legertje opgezet, de Knights of Jericho om hem te beschermen.

Het Carnivàle trekt naar New Canaan en Samson sluit een deal met Iris om daar hun tenten op te zetten. Ze hebben een plan bedacht om Justin in het reuzenrad op te sluiten, terwijl Ben mensen geneest en hiervoor de levenskracht van Justin gebruikt om hem leeg te zuigen en hem daarna te kunnen doden. Maar Justin is zich bewust van de val en hun confrontatie speelt zich uit hoe het eerste seizoen begon.

Het visioen van Ben dat hij achterna werd gezeten in het maisveld door de man met de tattoo van een boom wordt werkelijkheid. Alhoewel Justin Ben zwaar weet te verwonden, steekt Ben met zijn gezegende mes Justin op de plek va zijn tattoo waar de takken van de boom elkaar  ontmoeten. De echte boom op de achtergrond vat vlam en Justin is dood. De volgende ochtend gaan de Carnies naar Ben op zoek en vinden hem en dragen hem het maisveld uit. Met zijn armen wijd en in zijn zij gestoken door de sikkel van Justin, geeft dit wederom een beeld van Christus die van de paal af werd gehaald. Dat die nacht tijdens het gevecht Ben zich op een paal als vogelverschrikker verstopte, is een extra christelijke hint.

Ondertussen is Jonesy Sofie gaan zoeken die door Justin in een schuurtje was opgesloten en zij visioenen kreeg over haar lotsbestemming als Omega. Wanneer Jonesy haar bevrijdt, schiet zij hem neer…

De Carnies vertrekken met Ben op de plek waar Belyakov zich ophield, achter het rode gordijn. En we zien dat Sofie bij Justin neerknielt in het maisveld en dat al het koren om hen heen dood gaat…

review series carnivale season 2
what role is Iris going to play/ HBO

Hoe nu verder?

Het was nooit het plan geweest om de serie na twee seizoenen al te beëindigen. Waarschijnlijk zouden het uiteindelijk zes seizoen geworden zijn, maar helaas werd de serie vroegtijdig beëindigd en zullen we nooit weten hoe het verder gaat met de personages en ook hoe de aankomende Apocalypse voorkomen zou moeten worden, de profetie van de atoombom en hoe dit qua mythologie verband houdt met de echte wereld.

Alhoewel de rol van religie, het christendom wel vrij duidelijk naar voren komt, blijft de rol van de tempeliers onduidelijk en ook de rol van de tarotkaarten blijft op de achtergrond. De verwijzing naar Trinity, de naam de van eerste test met een nucleair wapen, zou volgens Knauf de inleiding zijn tot de “Tijd van de Rede” en het einde van de “Tijd van verwondering” zoals Samson dat als mythologie aan ons vertelt aan het begin van het eerste seizoen. De verwijzingen naar het christendom, de tattoo van de boom (de Boom van kennis van goed en kwaad), zelfs het rondzwerven in de woestijn, tijdens de Grote Depressie in een enorme zandbak, doet denken aan de Israëlieten. Maar ook de kleine verwijzingen van Ben als een Christus en het gedrag van goed en kwaad, eerlijk versus vals, en natuurlijk de bijbelse plaatsnamen van Babylon, Damascus, New Canaan, geven een duidelijke religieuze ondertoon.

Maar bovenal willen we natuurlijk weten hoe het afloopt met de personages. Of in ieder geval of ze het overleefd hebben. Na alle waarschijnlijkheid was het plan om het derde seizoen af te laten spelen, vijf jaar na het gevecht in New Canaan. Jonesy en Libby zijn nog steeds getrouwd en bij speelt weer honkbal. Ben is in een zelfde soort toestand geraakt als Belyakov en Sofie staat bij Justin en Iris met een kind in hun midden. Justin is verzwakt en Iris en Sofie strijden om de macht, waarbij Sofie de gevaarlijkste is. De rol van Iris werd al dubieus in het tweede seizoen waarbij zij Justin wilde ontmaskeren, maar met welke motieven bleek onduidelijk. Vond zij Justin slecht of kreeg hij te veel macht?

De strijd tussen goed en kwaad is nog lang niet voorbij en de ‘Tijd van de Rede’ is nog niet aangebroken. Hoe het verder allemaal zou aflopen en zich zou ontwikkelingen qua gebeurtenissen met de personages kunnen we helaas alleen maar naar gissen. Het is wel eeuwig zonde dat zo’n goede serie als deze te snel is gecancelled. 

Conclusie

Het tweede seizoen van Carnivàle breidt de mythologie nog meer uit, terwijl het verhaal eromheen en over de personages steeds meer vorm krijgt. Met nog steeds die prachtige sfeer, trage maar poëtische vertellingen in het rauwe stoffige Amerika in de jaren 30, met bijzondere muziek is dit een unieke serie om naar te kijken. Niet in het minst door de tijdsgeest, de periode, de keuze van de niet alledaagse personages, de mythologie vermengd met echte gebeurtenissen. Ook de cinematografie is surrealistischer in het tonen van de visioenen, terwijl de harde rauwe werkelijkheid daar in schril contrast mee staat.

Het is duidelijk dat dit tweede seizoen meer prijsgaf en tegelijkertijd toewenkte naar een grotere epische strijd tussen goed en kwaad die nog lang niet is beslecht. Nogmaals, het is eeuwig zonde dat unieke en goed gemaakte series het niet redden, waardoor we maar al te vaak hele goede series te kort kunnen bekijken en we nooit zullen weten hoe het echt afliep. Je zou kunnen zeggen dat in dit geval de slechte kant heeft gewonnen en inderdaad de rede het de verwondering heeft verslagen.

← Lees ook het review van het eerste seizoen van Carnivàle

Praktische info

  • Carnivàle (2005)
  • Season: 2
  • No. of episodes: 12
  • Running time episodes: 45-56 minutes
  • Created by: Daniel Knauf
  • Starring: Michael J. Anderson, Clancy Brown, Nick Stahl, Clea DuVall, Amy Madigan, Tim DeKay, Carla Gallo, Cynthia Ettinger, Toby Huss, Adrienne Barbeau, Cebra Christofferson, Ralph Waite, Brian Turk, Patrick Bauchau, John Savage, Robert Knepper, John Carroll Lynch
  • Theme music composer: Wendy Melvoin, Lisa Coleman
  • Music by: Jeff Beal
  • Cinematography: Jeffrey Jur, Jim Denault
  • Edited by: Leo Trombetta, Monty DeGraff, David Siegel
  • Production company: 3 Arts Entertainment
  • Original network: HBO