Scare of the Week episode 3: The Conjuring (2013)

the conjuring 2013
Warner Bros. Entertainment

The Conjuring is de eerste film uit een reeks van nu 5 films, maar is nog steeds de engste uit de Conjuring franchise.

Er zijn een heleboel manieren om een goede horror te maken. Hereditary (2018) beriep zich vooral op de opbouw, de timing en dat wat er wel niet in beeld werd getoond en hoe lang. Dit zorgde ervoor dat gedurende de hele film een nare onheilspellende sfeer aanwezig was, waarbij met lef gekozen werd om sommige scènes expliciet en tergend lang in beeld te brengen. Daarnaast maakten ze gebruik van het schrijnende thema rouw(verwerking) en trauma’s.

Maar ook zonder een traumatische achtergrond kan een gezin geteisterd worden, zo bewijst The Conjuring. In deze film worden bekende horror tropes nieuw en verrassend gebruikt, waarbij clichés worden gemixt met heftige scènes en originele jumpscares.

De basis vormt het gezin Perron. Moeder Carolyn, vader Roger en dochters Andrea, Nancy, Christine, Cindy en April. Door hen als een leuk gezin neer te zetten, dat het goed heeft met elkaar, de nodige meidenprobleempjes onderling, maar wel een goede band hebben samen, geeft dat een contrast tegen de mysterieuze en vervolgens enge gebeurtenissen die uitmonden in gevaarlijke hauntings.

Onschuldige dingen worden horror: de clichés in een nieuw jasje

De film maakt gebruik van de dagelijkse onschuldige en ook leuke positieve dingen, om deze om te zetten in ware horrorscènes. De basis hierin is het verstop en klap spelletje dat de meiden met elkaar spelen. Iemand wordt geblinddoekt terwijl de anderen zich verstoppen. De geblinddoekte mag drie keer klappen vragen, om op het geluid af te kunnen gaan en hen te vinden. Dit spelletje spelen ze gelijk bij aankomst in hun nieuwe huis.

Maar al gauw zet de film dit spelletje om in spooky scènes wanneer de meiden naar school zijn en Carolyn alleen thuis blijft met April en ze samen verstoppertje gaan doen. Carolyn wordt door April naar de slaapkamer van Andrea geleid, althans dat denkt ze, maar wat er in de kast zit verstopt en klapt, krijgen wij een glimp van de te zien, terwijl Carolyn in het duister tast.

De volgende keer meent Carolyn haar dochter te horen die het spelletje spelen, terwijl het allang bedtijd is geweest. Weer volgt ze de klappen, en komt ze in de kelder terecht waar ze wordt opgesloten en we een originele jumpscare te zien krijgen van twee handen die naast haar gezicht klappen. Dit spelletje zorgt er ook voor dat het een breder zintuigelijke ervaring met horror wordt dat enkel visueel.

Maar ook worden onschuldige situaties van cliché tropes, irrationele angsten van kinderen, omgezet in verrassende horror scènes, zoals wanneer Christine in bed in de nacht aan haar benen wordt getrokken en ze vervolgens iemand achter de deur ziet staan, in plaats van onder het bed of in de kast. Een scène die geheel rust op suggestie en sfeer en de angst van Christine zelf.

Ook de kast zelf, de oude kast die al in het huis stond in de slaapkamer van Andrea speelt niet alleen een rol tijdens het verstopspelletje van Carolyn met April, maar ook slaapwandelt Cindy weer en bonkt met haar hoofd midden in de nacht tegen de kast. De tweede keer echter dat ze dit doet, houdt het bonken niet op wanneer Andrea Cindy bij de kast heeft weggehaald en zit een entiteit boven op de kast die Andrea bespringt en aanvalt.

Zo krijgen de klassieke enge clichés een nieuw jasje, waardoor het op een verrassend moment je toch weet te laten schrikken. Dat dit effectief is, komt mede doordat er niet alleen gebruik is gemaakt van onschuldige en normale dingen, maar dat het gezin ook op deze manier wordt neergezet. Liefdevol en gelukkig. Maar ook door de juiste spanningsboog te gebruiken bij een enge scène en het langzaam, vaak stil in beeld te brengen, zodat je je adem inhoudt.

De film maakt echter ook gebruik van de echte clichés, waar verder niets speciaals mee is gedaan. Het opengaan van de kelderdeur, de klokken die om 3:07 blijven stilstaan, een rottende stank, fotolijstjes die van de muur worden gesmeten, vreemde geluiden, de dood van hond Sadie, de blauwe plekken bij Carolyn en de vogels die tegen het huis opvliegen. Het zijn extra effecten die de horror bij het gezin opvoeren, maar niet per se angst aanjagen bij de kijker.

the conjuring 2013
Warner Bros. Entertainment

Bezetenheid: rauwe horror

De film volgt de opbouw van de drie fasen van Possession die voorafgegaan wordt door Infestation en Oppression. Die opbouw begint klein en manifesteert zich steeds erger tot de climax waarin Carolyn bezeten is en Ed een exorcisme moet uitvoeren. Waar de film zich eerst als haunting film liet zien met spookverschijningen, enge gebeurtenissen en suggestie, wordt het nu indringend gefilmd, rauw en akelig, zonder muziek, minimale geluidseffecten, en gaat het hier puur om de horror waarin iedereen zich plotseling bevindt. De bezeten Carolyn, Ed die zelf een exorcisme moet uitvoeren, Lorraine die nare ervaringen had tijdens hun vorige exorcisme, de wanhopige Roger en de doodsbange Christine en April. Ook deze scène wordt kunstig opgebouwd, waar het witte laken dat over het hoofd wordt gedaan een angstig effect geeft, zeker wanneer ze het vol bloed spuugt en haar bezeten gezicht door een scheur zichtbaar wordt. De exorcisme van Ed en de liefdevolle hulp van Lorraine weten haar te redden.

Onderliggend thema: ouders en kinderen

Dit gedeelte focust zich op het onderliggende thema dat door de film verweven zit. Want de grootste angst van een ouder is dat je kind iets overkomt. Nog erger is wanneer jij degene bent die dat kind iets aandoet. Carolyn door haar bezetenheid, maar ook Lorraine heeft angst voor haar dochter Judy, door het werk wat zij doen. Dat dit waarheid wordt komt door de creepy pop Annabelle, de zaak waar de film mee begon en zich af en toe laat zien in het huis van de Warrens. Dit thema geeft hart aan de film, mede door de manier waarop alles weer goed komt. Het draait om twee liefdevolle gezinnen die door middel van hoop, geloof in elkaar en liefde, worden gered. Misschien sentimenteel voor een horror, maar juist dat zorgt ervoor dat de horror scènes des te enger zijn omdat je als kijker met hen mee kan leven en ze een normaal en herkenbaar gezin zijn.

Dit zorgt er ook voor dat de scène met Lorraine in de kelder en de enge dingen zie zij daar ziet goed binnenkomen. Zij is dan wel helderziend, maar ook gevoelig en zelf een moeder.

Dit thema komt ook weer terug in de hauntings zelf. Het huis is in 1863 gebouwd door Jedson  Sherman die trouwde met ene Bathsheba die familie was van Mary Towne Estye, die in Salem op de brandstapel belandde voor hekserij. Nadat Bathsheba een baby had gekregen, zag Jedson dat zij het zeven dagen oude kind aan Satan offerde, waarna zij haar liefde voor Satan verklaarde, iedereen vervloekte die haar land zou innemen en zich ophing aan de boom. In de jaren 30 woonde er ene Mrs Walker in het huis, en haar zoontje Rory verdween in het bos, waarna zij zelfmoord pleegde. De waarheid is echter dat Bathsheba bezit neemt van de moeders en hun kinderen laat doden.

Originele horror

Het thema, de originele bewerkingen van horror tropes, een goede opbouw, het gewone en onschuldige ombuigen in iets engs en een aantal geesten in huis en spooky activiteiten zorgen ervoor dat de film genoeg horror bevat, zowel qua sfeer als qua jumpscares, die goed zijn afgewisseld. De muziek van Joseph Bishara, die erg goed is, zwaar maar scherp en unheimisch, maar sporadisch op goed gekozen momenten wordt ingezet is een sterk horror element in de film. Verschillende horror elementen die elkaar afwisselen, waarbij ook gebruik wordt gemaakt van afwisselende cinematografie, houden de film in balans. Ook de leuke momenten samen worden afgewisseld met enge scènes wanneer Ed en Lorraine bij het gezin zijn. De ontdekking in de kelder van Lorraine geeft een paar goede en scary momenten, maar ook het onderzoek zelf met behulp van hun assistent Drew en sceptische agent Brad, zorgen ervoor dat het zowel luchtig, maar ook verontrustend blijft.

The Conjuring is hiermee een traditionele haunting/possession film die op een originele wijze gebruik maakt van horror tropes, waarbij opbouw, camerawerk, timing, suggestie, afwisseling van sfeer en goede jumpscares en muziek belangrijke en goed geslaagde elementen zijn, waardoor het zowel onheilspellend, spooky, verrassend, scary, indringend en heftig is. 

Fear Factor: 9

← Lees ook het review van The Conjuring

← Lees ook de vorige Scare of the Week episode 2: Hereditary