Film Review: 13 Ghosts (1960)

review film 13 ghosts 1960
ghostly lion in Illusion O/ Columbia Pictures

13 Ghosts is een gezellige ouderwetse griezelhorror met zeer originele cinematografie en een leuke twist.

13 Ghosts is een film die niet alleen erg goed bewaard is gebleven en er nog steeds heel erg goed uitziet, maar de film heeft ook een extraatje, bedacht door de producer/regisseur William Castle om de film nog interessanter voor het publiek te maken. Wat dat betreft liep hij de tijd ver vooruit, want een film “interactief” maken voor de kijker in 1960 is best bijzonder. En een goed marketingtruc. Maar afgezien daarvan is de film een erg vermakelijke horror die misschien niet echt eng is, maar zelfs geschikt is voor jongere kijkers.

Het verhaal

Cyrus Zorba een paleontoloog bij een museum heeft het niet breed. Terwijl hij aan het werk is belt zijn vrouw Hilda hem op dat al het meubilair wordt meegenomen, zelfs de stoel waarop ze zit wordt onder haar vandaan getrokken. Diezelfde avond is het ook nog eens de verjaardag van hun zoontje Buck. En als zijn oudere zus Medea hem aanspoort om een wens te doen, wenst hij dat ze een huis hadden met meubilair.

Dan wordt er aan de deur geklopt en een brief wordt afgeleverd met de opdracht dat Cyrus op een advocatenkantoor moet komen bij ene Benjamin Rush. Daar krijgt hij te horen dat zijn excentrieke oom Plato Zorba is overleden en hem zijn huis heeft nagelaten én een aantal geesten aangezien hij een occultist was en geesten verzamelde. Het andere addertje onder het gras is dat ze in het huis moeten wonen wil het van hem zijn, anders wordt het overgedragen aan de staat.

In het huis aangekomen ontmoeten ze niet alleen Elaine, de huishoudster, maar ontmoet Buck ook een aantal geesten en met sommigen raakt hij bekend en bevriend. Cyrus heeft ook een speciale bril gekregen om de geesten te kunnen zien en hij vindt een boek met beschrijvingen over de geesten, dertien in totaal. Het blijkt dat Plato de twaalfde geest was en de dertiende is vooralsnog onbekend. Maar dat is niet het enige mysterie van oom Plato, want de man was schatrijk en nam voor zijn dood al zijn geld op, maar gaf er niks van uit. Waar is dat geld gebleven?

De familie Zorba

De film laat een vrij ongedwongen en gelukkig gezin zien, ondanks dat ze geen geld hebben, hebben zij elkaar en maken er het beste van. De personages zijn al snel likeable. Dat komt ook doordat ze met een milde vorm van humor worden voorgesteld en kennis maken met het huis en de geesten. Het is ook een vrij onschuldige film, met weliswaar goede en soms gevaarlijk uitziende geesten, maar diep van binnen weet je dat het gezin nooit echt gevaar zal lopen. Wat dat betreft is een zowel een scary als een feel good movie. Een vreemde combinatie maar het werkt in dit geval wel.

review film 13 ghosts 1960
the engaging family Zorba/ Columbia Pictures

Illusion O

Wat bijzonder is aan de film is het gebruik van Illusion O. William Castle legt dat aan het begin van de film zelf uit: Iedere toeschouwer kreeg een viewer met een uitgesneden stuk met rood cellofaan en een uitgesneden stuk met blauw cellofaan waar je doorheen kon kijken. Wanneer het beeld op het doek of scherm blauw werd, konden degenen die óf bang waren voor geesten óf er niet in geloofden kijken door het blauwe cellofaan. De durfallen echter konden kijken door het rode cellofaan en zagen daadwerkelijk de geesten op het doek verschijnen. Zo deed het publiek mee met het personage op het scherm.

Dat geeft natuurlijk een heel grappig effect. Bijkomstigheid is wel dat ook zonder door een gekleurd cellofaan te kijken, de geesten gewoon zichtbaar zijn. Maar dat drukt de pret natuurlijk niet. Iedere keer wanneer het beeld van zwart wit naar blauw springt is daar de verwachting van een geest. Er is een slager met slachtmes, een dompteur zonder hoofd met een brullende leeuw, een dansend koppel. Allemaal geesten die Plato Zorba op zijn reizen heeft verzameld en meegenomen.

Degene die daar natuurlijk het meeste interesse in heeft is Buck, die met de bril op al snel op onderzoek uitgaat. Medea echter heeft meer ook voor de knappe jonge advocaat Ben. Maar als Medea  ’s nachts in bed wordt aangevallen, wordt het gezin toch bang voor geesten. Of is er iets anders aan de hand?

Gezellig griezelig

De film is gedeeltelijk een griezelfilm en gedeeltelijk een mysterie, dat voor een groot publiek erg toegankelijk was. Nu nog is het een erg vermakelijke film om naar te kijken. Buck is aandoenlijk. Medea een moderne meid. Vader Cyrus is een echte huisvader, die meer aandacht heeft voor zijn gezin en dat ook leuk kan combineren met zijn werk en erg vriendelijke en behulpzame baas en Hilda een echte huismoeder. Er is weinig hysterie te  zien, slechts wanneer Medea wordt aangevallen, zet ze het op een gillen, maar het wordt nooit overdreven. Sterker nog, het gezin gaat vrij kalmpjes om met alle enge gebeurtenissen, zelfs de seance die ze samen met Elaine houden om contact te zoeken met Plato kan hen niet van hun stuk brengen en ook de spannende ontknoping niet. Een ontknoping die wij allemaal zien aankomen van veraf, maar desalniettemin erg leuk is, al roept het enige vragen op (zoals waarom Ben plotseling een geest kan zien zonder zijn bril op).

Stijl

De film is zowel goed als origineel gemaakt. Het blauwe beeld dat steeds in beeld komt is erg leuk verzonnen. En de rode geesten zijn erg mooi gemaakt en soms best eng gemaakt. Het gezin is innemend en neemt de kijker met hen mee. De muziek, het enge geschreeuw en gejammer van de geesten zijn niets minder dan nostalgisch te noemen en het acteerwerk is ongedwongen en geloofwaardig.

Maar de humor en de speelsheid die in de film zijn verwerkt maken het helemaal af. De laatste blik van Elaine in de camera spreekt boekdelen over de stijl en feel van de hele film. Tenslotte doet William Castle in een nawoord dat nog eens dunnetjes over. Want de viewer mag je mee naar huis nemen, en wanneer je alleen bent op je kamertje en in bed ligt, durf dan maar eens door het rode cellofaan te kijken…

Remake

De film heeft in 2001 een remake gekregen, genaamd Thirteen Ghosts. De film was geproduceerd door Robert Zemeckis die het productiebedrijf Dark Castle heeft opgericht met onder ander het idee om oude films van William Castle te remaken aangezien hij zelf een enorme fan was. Die remake heeft meer body, meer verhaal en achtergrond en is veel enger met eng geesten en liters vloeiend bloed, maar veel minder innemend en met veel minder humor dan het origineel. De feel is totaal anders, wat het eigenlijk tot een heel andere film maakt.

Conclusie

13 Ghosts is een leuke en originele film, die alleen toen zo gemaakt kon worden. Met leuke personages, humor, originele geesten en een twist is dit een vrij onschuldige horror, die zelfs voor stoere kinderen geschikt is. Alhoewel de film qua tijdsgeest natuurlijk wel verouderd is, is het tevens een leuke nostalgische blik op zowel het geromantiseerde gezinsleven in de jaren 60 als op het horror genre. Gelukkig kan je hem mét Illusion O gewoon bekijken en meegenieten en je kan zelfs nog je eigen viewer maken als je wilt. Of een 3D bril met een blauw en rood glas…

Praktische info

  • 13 Ghosts (1960) 84 min
  • Directed by: William Castle
  • Produced by: William Castle
  • Written by: Robb White
  • Starring: Charles Herbert, Jo Morrow, Rosemary DeCamp, Martin Milner, Donald Woods, Margaret Hamilton, John Van Dreelen
  • Music by: Von Dexter
  • Cinematography: Joseph F. Biroc
  • Edited by: Edwin H. Bryant
  • Production company: William Castle Productions
  • Distributed by: Columbia Pictures