Film Review: The Endless (2017)

review film the endless 2017
The Endless/ Well Go USA Entertainment

The Endless is een weird fiction verhaal, in de mix met science fiction, mystery, symboliek, realisme en surrealisme gevat in een meta perspectief.

The Endless is het semi vervolg op de debuut film Resolution (2012) van Justin Benson en Aaron Scott Moorhead. Alhoewel het niet direct verder gaat na het bizarre einde van Resolution speelt het zich wel in hetzelfde universum af, en wordt deze film op een slimme wijze met Resolution geïntegreerd. Want we zien bekende personages terug en het speelt zich jaren later af. Zo duiken de hoofdpersonen Mike en Chris weer op, dit keer als bijrol en spelen de minibijrollen van de UFO evangelisten Justin en Aaron dit keer de hoofdrol, maar ook Jennifer treffen we daar aan.

Waar het in Resolution ging om het vertellen van een verhaal met een begin, midden en einde waar Mike en Chris zich zonder dat ze zich daar bewust van waren zelf de hoofdrol in speelden, borduurt The Endless voort op deze premisse en voegt daaraan een nieuw thema toe, dat een onderdeel is van dit meta perspectief, namelijk het eeuwige zelfde bestaan waar je in gevangen zit totdat je dood gaat, een uitzichtloos bestaan. Dat kan in dit meta perspectief over verhalen vertellen gezien worden als telkens dezelfde film afspelen. Niet alleen krijgt de film door deze tweede premisse meer inhoud, maar wordt er ook meer prijsgegeven wat er in Resolution nu precies aan de hand was. Nog steeds blijft de hele mythologie vaag en het Hoe blijft nog steeds onduidelijk, maar het Wat wordt meer opgehelderd.

Dat wil echter niet zeggen dat het dit keer een wel een duidelijk omlijnde film is. Benson en Moorhead borduren niet alleen voort op hun eerste premisse, maar ook de simpele manier van vertellen. Nog steeds vrij sec, maar wel met toevoeging van bijzondere en vervreemdende cinematografie, meer aanwijzingen en meer bovennatuurlijke beelden, zorgen ervoor dat deze film toegankelijker is, maar nog steeds diezelfde vervreemdende onwerkelijke sfeer heeft weten te behouden.

Alhoewel deze film als een vervolg kan worden gezien, zou ik toch aanraden om eerst deze film te kijken en daarna Resolution, zodat die film wat makkelijker te plaatsen valt. Op volgorde kan natuurlijk ook, maar dan zou ik ze achter elkaar doorkijken voor het beste effect.

Het verhaal

Jaren nadat Justin samen met Aaron de UFO cult heeft verlaten, en ze als schoonmakers werken, krijgt Aaron een videoboodschap in de bus van Anna uit de cult die zegt dat de Ascension nabij is. Aaron is zijn uitzichtloze bestaan zat en heeft fijne herinneringen aan de groep, en wil terug. Justin herinnert hem dat ze gecastreerde gekken zijn en gevaarlijk, maar stemt toe om slechts een dag terug te gaan.

Wanneer ze in Arcadia aankomen, lijkt het alsof niemand een spat is veranderd. Ze worden hartelijk ontvangen door Hal, de onbenoemde leider van de groep en wil er verder geen woorden over vuil maken dat Justin is weggegaan en Aaron heeft meegenomen. Alhoewel de sfeer vrolijk is en iedereen zijn eigen taak heeft in de groep, voelt Justin aan dat er iets vreemds aan de hand is. En dat heeft alles te maken met de Ascension. Justin zegt dat het een zelfmoord groep is en ze zo naar de hemel willen, maar niets duidt daar echter nog op.

Wel vindt hij vreemde foto’s die na een opgekomen wervelwind uit het niets op de grond voor zijn voeten liggen. Op de een van de foto’s staat het meer met een boei. Wanneer Justin deze foto’s aan Hal laat zien, zegt hij dat hij op deze plek moet duiken, omdat het een aanwijzing is. Dat doet hij en op de bodem vindt hij een doos met een videoband erin. Wanneer ze samen aan het avondmaal zitten speelt Hal de tape af en erop staan Aaron en Justin die zich voordoen als evangelisten van de groep. Een beeld overigens dat we al in Resolution zagen toen Mike hen tegenkwam. Hierop volgt een conflict tussen Hal en Justin en ook tussen Aaron en Justin, die hem leugens over de groep heeft verteld, zodat ze weg konden.

Aaron wil dit keer echter blijven. Hij is het uitzichtloze bestaan zat. Maar Justin wil weg. Wanneer hij met de auto wegrijdt en deze op gegeven moment afslaat, wil hij terug lopen maar verdwaalt. Op zijn tocht komt hij een vreemde man tegen, maar nog vreemder zijn de gebeurtenissen en zijn ontdekking van wat er daar werkelijk aan de hand is. Ook komt hij Mike en Chris weer tegen, die ook niet lijken te zijn veranderd en zich nog steeds in diezelfde situatie bevinden. Wanneer de volgende ochtend Aaron naar Justin op zoek gaat, komt ook hij vreemde gebeurtenissen tegen. Hun beider conclusie is schokkend en stelt hen voor de ultieme keuze.

review film the endless 2017
Justin and Aaron/ Well Go USA Entertainment

Cinematografie en vormgeving

De cinematografie speelt in tegenstelling tot Resolution wel een grote rol. Opgenomen met een lens waardoor je een vervreemdend beeld krijgt van de omgeving, geeft dat al gelijk die onwerkelijke sfeer. Het geeft zowel een intrigerend als hypnotiserend effect, waardoor de film nog meer op je in gaat werken en je in het verhaal zuigt.

Terwijl er naast de vreemde films en tapes en foto’s en geluidsopnames worden gevonden, zijn er nog meer vreemde elementen aan de film toegevoegd. Zo zien ze overal vreemde staken in de grond een soort mini totempalen die Justin afdoet al vulkanische massa die omhoog is gekomen. Maar ook hangen er overal ronde stenen met een glanzend groen stuk rond glas erin. Overal kom je ronde symbolen tegen. Wanneer de film begint zien we een shot van bovenaf van een emmer, een pan, allemaal rond. En wanneer Justin en Aaron onderweg in de auto zitten en vlakbij Arcadia zijn vliegen de vogels in vreemde cirkels, in plaats van de bekende zwermen. Het zijn allemaal symbolen voor wat er werkelijk aan de hand is in de film.

De omgeving, de wildernis is een prachtige locatie voor de film. De afgelegen omgeving alleen al geeft soms een onwerkelijke sfeer. Wanneer daar twee en uiteindelijk drie manen aan toe worden gevoegd, een spiegelbeeld in het landschap dat er prachtig mooi uitziet en plotselinge science fiction achtige beelden en gebeurtenissen, vermengd dit zich prachtig samen met de realistische relatie tussen beide broers. Hiermee is de opzet qua het vertellen van een verhaal en opzet qua sfeer wel zoals in Resolution behouden gebleven, terwijl het toch een stap verder gaat. Niet alleen de personages verbinden op deze manier beide films met elkaar, maar ook thematisch en qua sfeer.

Science fiction loops (uitleg en spoilers)

Want waar Justin en later ook Aaron achter komen is de reden waarom de mensen uit Arcadia niet ouder zijn geworden. Ze leven in een constante loop. Een tijdlus die telkens opnieuw gebeurt. Wie of wat daar verantwoordelijk voor is, krijgen we niet te zien. Maar het allerlaatste shot in Resolution geeft ons een hint, evenals het spel The Struggle dat de leden van Arcadia spelen. Touwtrekken met iets waardoor het touw strak de lucht in wordt getrokken. Dat er zich iets bevindt boven hen. En op hen neerkijkt. Dat laten ook veel gevonden foto’s en beelden op tapes zien.

Datgene wat het ook is, creëert allemaal verschillende tijdloops, bubbels waar mensen in gevangen zitten. Net zoals Mike en Chris, die een tijdloop van een week hebben. Maar ook de mensen in Arcadia hebben een eigen tijdloop die begint wanneer er drie manen aan de hemel staan. Overal in dat gebied zijn op een bepaald moment in de film even zichtbaar als doorzichtige domes in het landschap. Eenmaal gevangen in een tijdloop, kan de persoon de dome niet meer uit. Het blijkt dat die gebieden ook verschillen in grootte en gemarkeerd worden door de vreemde totempaaltjes. De manier waarop de entiteit met de mensen communiceert is door middel van beelden, filmpjes en foto’s waaruit blijkt dat het hen gade slaat

Alsof dat nog niet eng en vreemd genoeg is, al dan niet sadistisch, blijkt dat het einde en het begin van een loop veroorzaakt worden door de dood van de persoon. Wie eenmaal dood gaat, blijft gevangen in de loop en zal telkens opnieuw dood moeten gaan om de loop opnieuw te starten. Wie zichzelf niet doodt, wordt door het wezen gedood. Een wezen dat nog altijd niet zichtbaar is en we de hele film ook niet te zien krijgen.

Hoe deze kleine bubbels en tijdloops werken wordt niet uitgelegd, maar wel mooi verbeeld door Hal die een wiskundige/natuurkundige formule op het schoolbord heeft geschreven waar hij maar niet uitkomt en het niet op kan lossen. Dat geeft min of meer te kennen, dat ze wel weten wat er gebeurt, maar niet hoe en niet te verklaren valt.

review film teh endless 2017
little timeloop domes/ Well Go USA Entertainment

Het nut van het bestaan

Dat het verklaren van de tijdloops niet het belangrijkste element is van de film, laat de relatie tussen beide broers zien. Net zoals in Resolution waar het om de relatie tussen Mike en Chris ging, hebben ook Justin en Aaron een conflict.

Justin vindt dat hij Aaron gered heeft en was bereid om hem daarvoor leugens te vertellen. Grappig genoeg blijkt de zogenaamde UFO cult, wel degelijk een cult te zijn en wel degelijk massamoord te plegen, maar dan telkens opnieuw en willen ze Aaron en Justin hier ook weer bij betrekken. Maar Aaron ziet dit heel anders, die ook andere herinneringen heeft aan Arcadia. Beiden wisten toen nog niets af van de tijdloop. Nu werken ze als schoonmakers, rotbaantjes met een uitzichtloos bestaan. Zelfs nu Aaron weet dat hij eerst dood moet om daar te blijven en een rustig leven te leiden, ondanks de wetenschap dat je steeds opnieuw dood gaat, wil hij blijven, alles is beter dan met Justin mee terug gaan.

Daarop stemt Justin toe. Ook al betekent dit hetzelfde lot voor hem. Ook al wil hij zelf controle kunnen houden, is het echte leven zwaar en misschien uitzichtloos, maar er is toch alles mogelijk, ook al zie je dat nu niet in, en je kan controle nemen. Blijven in Arcadia betekent sowieso het opgeven van vrijheid. Dat is wat het voor Aaron aantrekkelijk maakt, je nergens meer druk om maken. Voor altijd in een soort zekerheid leven is voor hem beter dan uiteindelijk voorgoed dood gaan na een leven waarin je niets hebt bereikt. In Arcadia is alles mogelijk om jezelf te verwezenlijken, je hebt er immers alle tijd voor. Maar tot Justins verbazing, zegt Aaron, nadat Justin voor hem wil blijven, dat ze toch maar snel moeten vertrekken voordat het te laat is. Het enige dat Aaron wilde, was samen met Justin controle nemen, samen de beslissingen maken, de erkenning krijgen van Justin, de erkenning van zijn bestaan.

Maar nu het conflict is opgelost, geeft dat nog geen garanties, zoals we al zagen bij Mike en Chris. Dit leidt tot een spannende finale, waarbij het even onduidelijk blijft of ze het gehaald hebben. Maar wanneer ze naar de vogels in de lucht kijken weten ze het. Aangezien beide films ook thema’s bespreken over uitzichtloosheid (Aaron), wanhoop (Chris) en hoop (Justin en Mike) hebben beide films dat ook een tegengesteld einde. Het ene einde eindigt in hopeloosheid en het andere in hoop. Ook dit is een sterke verbinding tussen beide films.

Conclusie

The Endless is een intrigerende film met een hypnotiserend verhaal. Realisme wordt mooi vermengd met onwerkelijke gebeurtenissen, waarbij gebruik wordt gemaakt van minimale surrealistische cinematografie voor een groots effect. De film kan misschien beter worden geschaard onder weird fiction dan onder science fiction. Het is een vervolg van Resolution, waar nu meer in wordt laten zien, maar niet per se meer wordt uitgelegd. Het is daarom een film voor mensen die zich willen laten verrassen en openstaan voor originaliteit. Omdat het onderliggende thema het vertellen van een verhaal is van begin, midden en einde, hoop ik op een derde film, om het hele verhaal mee af te sluiten. Maar ga ook eerst Resolution kijken voor een nog breder beeld van dit geweldige universum.

← Lees ook het review van Resolution (2012)

Praktische info

  • The Endless (2017) 111 min
  • Directed by: Justin Benson, Aaron Moorhead
  • Produced by: Justin Benson, Thomas R. Burke, David Lawson Jr, Aaron Moorhead, Leal Naim
  • Written by: Justin Benson
  • Starring: Justin Benson, Aaron Moorhead, Callie Hernandez, Tate Ellington, Lew Temple, James Jordan
  • Music by: Jimmy Lavalle
  • Cinematography: Aaron Moorhead
  • Edited by: Michael Felker, Justin Benson, Aaron Moorhead
  • Production company: Snowfort Pictures, Love & Death Productions, Pfaff & Pfaff Productions
  • Distributed by: Well Go USA Entertainment