Film Review: De Poel (2014)

review film de poel 2014
De Poel/ Just Film Distribution

De Poel is een mooie en sterke bovennatuurlijke psychologische horror van Nederlandse bodem die elke (Nederlandse) horrorliefhebber gezien zou moeten hebben.

Er zijn niet veel Nederlandse horrors die zich op het terrein van de subtiliteiten van het menselijke gedrag en beïnvloedbaarheid van de menselijke geest begeven, en die dat op een surrealistische manier vermengd met realisme subtiel uitbeelden en zich daarbij niet op het typisch Nederlandse “functioneel naakt”, banale, ordinaire vleselijke ranzigheid, of verbale viezigheid beroepen. De Poel is de zeker horror waardig en heeft een zeer internationale uitstraling ook al is er geen enkele verwijzing naar iets Amerikaans of Hollywood-achtigs. Met weinig middelen, maar met een goed script, een goede uitvoering, mooie beelden en sterk camerawerk en goede acteurs, is dit een Nederhorror die zeer de moeite waard is.

Het verhaal

Twee families gaan kamperen in het bos. Lennaert en zijn vrouw Sylke en hun twee zoons Marco en Jan. En de collega van Lennaert, Rob neemt zijn dochter Emilie mee. Ze willen nabij het water hun tenten opzetten, maar stuitten op een “verboden toegang” bordje en een afrastering van prikkeldraad. Ze besluiten er toch onderdoor te kruipen en komen aan bij een poel en zetten daar hun tenten op.

De volgende ochtend blijkt al het eten dat ze hebben meegenomen verrot te zijn en maakt Lennaert er een spel van om eten te zoeken in het bos, zonder de rest te vertellen dat ze geen eten meer hebben. Tijdens die zoektocht bespiedt Lennaert Sylke en Rob en ziet hij hen zoenen met elkaar. Al snel blijkt dat de onderlinge verhoudingen toch iets minder goed zijn.

Die nacht droomt Jan van de poel en ziet hij een meisje er in zwemmen. De volgende nacht ziet hij haar weer en dit keer droomt hij niet. De volgende dag vindt Rob een gevild konijn in zijn tent en zijn ook alle conservenblikken verrot. Sylke wil naar huis, Rob eigenlijk ook, maar Lennaert wil blijven en vindt steun bij Jan die zijn eigen reden heeft en bij Emilie. Maar door deze keuze duurt het niet lang meer voordat ze zich in een hachelijke situatie bevinden die van kwaad tot erger gaat.

Realistisch, naturel en surrealistisch

Wat als eerste opvalt, is het geluid van de film en dan met name de audio van de acteurs, die klinkt erg natuurlijk en past goed bij de omgeving, waardoor het erg realistisch overkomt. Er wordt ook vrij natuurlijk geacteerd en de teksten en dialogen komen ook vrij natuurlijk over.

Aan het begin wordt duidelijk vanuit de dialogen hoe de personages in elkaar zitten, hoe hun onderlinge verhoudingen zijn en dat wordt ook gedaan met een klein vleugje humor. Dit is wel erg handig om het verdere verloop van het gedrag van de personages beter te begrijpen.

In de film zijn geen onnodige scènes of opvulsels te bespeuren. Zelfs de dialogen hebben soms verborgen betekenissen en staan symbool voor de personages en hun onderlinge relaties.

De shots van de poel en de natuur zijn mooi, de dialogen doen er toe en alles wat ze doen is aannemelijk, zowel hun reacties op elkaar als op de situatie. Het kleine onderlinge drama dat zich ondertussen tussen de volwassenen afspeelt, is niet afleidend, maar voegt een extra dimensie toe en verbindt tevens het verhaal van de mythe van de waternimf. Met dagdromen en nachtelijke slaapwandelingen, waarbij in de nacht de suggestie wordt gewekt dat het dag is, heeft een dromerig en surrealistisch effect. De daarbij zeer passende en unheimische muziek maakt het een creepy indruk.

Ook het hele idee dat wanneer ze van hun parkeerplek weg willen om boodschappen te doen en later om hulp te gaan halen en dan telkens uitkomen bij de poel aan de overkant van hun tenten is niet alleen leuk bedacht, maar ook heel droogkomisch gefilmd.

review film de poel 2014
camping turns horror/ Just Film Distribution

Gore en symboliek

De film maakt daarnaast ook veel gebruik van gore, een hoop gekots, een gevild konijn, Rob die gestikt is in zijn eigen kots met maden, een zwaar ontstoken vinger die afgehakt moet worden. Functioneel gory, wat in schril contrast staat met soms poëtische dialogen en beelden, waardoor beide verschillende benaderingen van een horror elkaar wel benadrukken in plaats van afstoten. Want ook dit heeft een symbolische betekenis. Alles wat de personages vies of naar of slecht vinden, zoals het dode konijn, de afgehakte vinger, gooien ze in de poel. De poel waar ooit, zoals Lennaert in een soort visioen ziet, een vrouw is gegooid door een kwade menigte. En wat daarbij ook mooi gefilmd is, is dat de poel het ene moment er idyllisch uit kan zien en een andere keer weer naargeestig en onheilspellend.

Personages en de mythe van de waternimf

De manier waarop het personage van Lennaert steeds verder afglijdt en gekker wordt is zeer subtiel, zodat de anderen dit niet direct in de gaten hebben. De invloed van de waternimf raakt hem op een andere wat agressievere manier dan hoe het zijn zoon Jan beïnvloedt, wat natuurlijk alles te maken heeft wat er verder in hun leven zich afspeelt. De agressie en frustraties die Lennaert in zich heeft staan in schril contrast met de juist ontluikende Jan, die uiteindelijk toch met dezelfde agressie reageert.

De scène waarin Lennaert Sylke een hersenschudding slaat is op een zeer goede wijze in beeld gebracht en de scène waarin ze een hersenschudding heeft is heerlijk absurdistisch en lekker gek. Zij is door toedoen van Lennaert ook langzaam de weg aan het kwijtraken.

Er is duidelijk over nagedacht, hoe deze film in elkaar moet zitten en waarom en wat het doet met de verschillende personages. Het enige jammere is dat er te weinig aandacht is besteed aan het personage van Emilie, die enkel dient als dochter van Rob en er verder een beetje bijhangt en fungeert als lust- of veroveringsobject van beide jongens, Marco en Jan. Dat zij uiteindelijk wel een functie vervult blijkt uit de laatste scène, die voor een goede plottwist zorgt.

Conclusie

De Poel zit erg goed in elkaar en laat het hele verhaal goed uitkomen en laat zich vertellen door middel van de beelden en dat wat er tussen de regels door wordt gezegd in de dialogen en dat wat er niet wordt gezegd. Het idee is zeer origineel juist door bovenstaande uitvoering. Er wordt goed geacteerd en de beelden zijn mooi geschoten. Op een subtiele manier wordt de menselijke geest uitgehold door een entiteit, wat een zeer fysieke impact heeft op de omgeving. Symboliek en realiteit zijn op een mooie wijze met elkaar verweven en dat maakt dit gewoon een erg goede horror. Een Nederhorror die je beslist moet gaan zien.

Praktische info

  • De Poel (2014) 76 min
  • Directed by: Chris W. Mitchell
  • Produced by: Jan Doense, Herman Slagter, San Fu Maltha
  • Written by: Chris W. Mitchell, Gijs Scholten van Aschat
  • Starring: Gijs Scholten van Aschat, Carine Crutzen, Alex Hendrickx, Chris Peters, Bart Klever, Jamie Grant, Katja Herbers
  • Music by: Vidjay Beerepoot
  • Cinematography: Gábor Deák
  • Edited by: Manuel Dias da Silva
  • Production company: House of Netherhorror, Nieuw Nederlands Film Platfomr, Fu Works, Just Bridge Entertainment
  • Distributed by: Just Film Distribution