Boek Review: Father of Lies (S.E. England, 2015)

book review father of lies sarah england 2015Father of Lies is het eerste deel van een occulte bovennatuurlijke horror trilogie van Sarah England. Het verhaal speelt zich af in een psychiatrische inrichting waarin een patiënte een vreemde uitwerking heeft op al het personeel. Gaat het daadwerkelijk om een psychische stoornis en een trauma of is er meer aan de hand? In het tweede deel Tanners Dell gaat het verhaal verder en wordt afgerond in het laatste deel Magda.

Het verhaal

In het psychiatrisch ziekenhuis Drummersgate Asylum is een patiënte Ruby van achter in de twintig opgenomen. Ze denken dat ze lijdt aan een Dissociative Identity Disorder, aangezien haar symptomen overeenkomen, maar er is iets vreemds met haar aan de hand dat niemand kan verklaren. Haar arts Dr Jack McGowan en haar verpleegster Becky ontfermen zich over haar en proberen er niet alleen achter te komen wat haar mankeert, maar ook wie ze precies is.

Ruby werd binnengebracht nadat ze twee mannen had gedood in het nabijgelegen dorp Woodsend. De reden waarom is onbekend. Niemand uit Woodsend lijkt haar te kennen, zelf herinnert zij zich niets, en er bestaan geen gegevens over haar. Niemand heeft zich gemeld als haar familie en Jack en Becky tasten volledig in het duister. Maar aangezien DID vooral ontstaat na (langdurig) kindermisbruik en in een andere nabijgelegen inrichting een jongen Tommy van ongeveer dezelfde leeftijd is opgenomen, die uit Woodsend komt, en symptomen heeft die met die van Ruby overeenkomen, maken ze zich ernstige zorgen. Ook Dr Kisty Silver, de behandeld arts van Tommy ziet gelijkenissen. Jack wil nog één ding bij Ruby proberen, haar onder hypnose brengen. Samen met Becky begint hij de behandeling, maar er gaat iets vreselijk mis en dat wat Ruby in zijn macht hield, is nu vrijgekomen.

Opbouw

Het verhaal speelt zich af in verschillende tijden, met verschillende personages en plaatsen. Het is net zoals Kristy zegt dat ogenschijnlijk afzonderlijke gebeurtenissen los van elkaar allemaal niets te betekenen lijken te hebben, maar wanneer je ze samenvoegt, je tot een schokkende conclusie komt. Dit is ook de wijze waarop het boek is opgebouwd. De gebeurtenissen worden los van elkaar verteld, niet chronologisch in tijd of voor het verhaal, waardoor pas later alles samen komt. Dat geldt niet alleen voor de lezer, maar ook voor alle personages, die afzonderlijk van elkaar denken zelf gek te worden en dat ook van elkaar denken. Pas wanneer ze hun ervaringen en gedachten en ondervindingen naast elkaar leggen, wordt het complete plaatje duidelijk. Maar dan is het al te laat.

Dissociative Identity Disorder

Het verhaal is op een vrij prettige manier geschreven. Je hoeft zelf geen grote kennis te hebben van psychische stoornissen om het verhaal te begrijpen, maar ook wordt er niet te gemakkelijk over gepraat en niet slechts gebruikt als een venster naar wat er werkelijk aan de hand is. DID wordt erg serieus genomen in het boek, mede dankzij de personeelsleden van het ziekenhuis, waardoor het erg realistisch aanvoelt. Het feit dat iemand zo zwaar getraumatiseerd is en een stoornis ontwikkelt is al horror genoeg.

Wanneer blijkt dat het gaat om een occulte sekte en bezetenheid, verdwijnt de stoornis echter niet. De bezetenheid is in het verhaal een nog zwaardere vorm van misbruik, waardoor de DID niet zomaar zal verdwijnen. Daar is goed rekening mee gehouden, en de focus ligt dan ook op zowel de realistische horror als de bovennatuurlijke horror.

Personages

We volgen een aantal personages, waaronder Dr Jack McGowan en Becky. De andere personeelsleden die met de zaak van Ruby te maken hebben zijn verpleegster Amanda, Dr Claire Airy, secretaresse Martha en verpleger Joel. Van buitenaf krijgen ze hulp van Dr Kristy Silver en politieagent Callum. Samen ontdekken ze dat er iets vreselijks aan de hand moet zijn in Woodsend, een vreemde en afgelegen plek.

Als lezer word je al eerder op de hoogte gesteld van deze vreemde gebeurtenissen en enge gemeenschap, wanneer we kennis maken met medium Celeste en haar man Gerry die vanwege zijn slechte gezondheid daar een huis toegewezen krijgen. Maar al gauw ontdekken beiden los van elkaar dat het er niet pluis is.

Spanning en mysterie

Aangezien het zich vooral afspeelt rond een psychiatrische instelling, speelt de gedachte dat als je iets geks ziet, je dat vooral niet moet uitspreken, want voordat je het weet zit je zelf in een kamertje opgesloten. Waar Celeste vooral bang is voor de mensen en hun gedrag, zijn de anderen vooral bang voor zichzelf en hun eigen psyche. Dat zorgt ervoor dat het lang duurt voordat ze samen hun informatie bundelen. Terwijl ondertussen datgene wat Ruby in zijn greep hield, steeds makkelijker zijn gang kan gaan. Dat zorgt ervoor dat het lang spannend blijft. De opbouw, waarin alles langzaam pas samenkomt en de personages die pas laat actie gaan ondernemen, houdt die spanning er in.

Er is geen echte hoofdpersoon en we volgen niet alles wat een personage meemaakt. Sommige dingen wat hen overkomt, lees je mee tot een bepaald moment. De rest van het verhaal wordt vervolgens door een ander personage verteld, waardoor het vaak een indirecte vorm van informatie verschaffen is aan de lezer. Dat houdt het interessant, maar zorgt er ook voor dat de lezer niet zo snel een binding heeft met een bepaald personage. Het zijn of pionnen in het verhaal of informatieverstrekkers voor de lezer. Dat dit totaal niet storend is, komt doordat ook de echte horror zich veelal intern afspeelt en op de achtergrond wordt gehouden. Geen theatrale in your face horror met echt beschreven horror scènes, maar met nadruk op een enge sfeer en het idee ervan, glimpen van een eng beeld, waardoor de horror subtiel doorsijpelt en een haunting effect teweegbrengt, zowel bij de personages als de lezer.

Structuur

De enige die haar eigen verhaal vertelt vanuit de eerste persoon, is Ruby zelf, van de momenten voordat ze was opgenomen. We lezen haar leven vanaf haar jeugd tot nu in flarden, incoherent, zodat het ook net lijkt alsof we haar onsamenhangende gedachten volgen. Dat ze meerdere personages in zich heeft, maakt het dan soms ook ingewikkeld of wat zij nu vertelt ook echt zo is, of zich in haar hoofd afspeelt. Het laat een heel klein beetje zien van wat er in een complex en getraumatiseerd brein afspeelt, al is dit natuurlijk wel bedoeld als horror en vermaak zonder dat het exploiterend is, alhoewel het wel zo realistisch mogelijk is gemaakt. De belevenissen van Ruby zijn dan ook de interessante stukken en brengt tevens de afzonderlijke stukken over Becky, Kristy en Callum en anderen samen en worden in een duidelijke tijdlijn voor de lezer geplaatst. De structuur van het boek speelt daarom een belangrijke rol in het verhaal, waardoor het zeker geen dertien in een dozijn horror is geworden.

Conclusie

Father is Lies is een prettig geschreven boek waarbij de opbouw en structuur eruit springen. De personages zijn een means to an end, die het raadsel voor de lezer oplossen en tevens dienen als voer voor de horror. Tegen een achtergrond van een sinister dorp met een occulte sekte, kindermisbruik en bezetenheid, wordt de psychische stoornis nooit verdrongen of misbruikt als middel voor de horror. De spannende opbouw, laat de lezer lang in het duister tasten, maar langzaam vallen alle stukjes op hun plek, en wordt het voor de lezer duidelijk wat er aan de hand is. Helemaal duidelijk wordt het niet, dat zal je verder moeten lezen in de volgende twee delen. Want alhoewel de sekte altijd op de achtergrond is en soms duister opdoemt, weten we nog steeds niet wat en waarom er gebeurd is met Ruby. Hier hebben we slechts een paar flarden van op kunnen vangen, maar het fijne weten we er niet van. Met een duistere sfeer in een heldere kliniek, met rationele mensen, weet het bovennatuurlijke zich langzaam binnen te dringen en zorgt het voor een paar huiveringwekkende momenten.

Praktische info

Father of Lies (2015), 239 bladzijden. Auteur: S.E. England. Oorspronkelijke taal: Engels. Nederlandse vertaling: Niet beschikbaar.