Favorite Episode: Chapter 19 (Legion S2, ep11)

legion season 2 episode 11 chapter 19
FX

We zijn al weer aangekomen bij de laatste aflevering van het tweede seizoen van Legion met een waanzinnige finale, dat alles op z’n kop zet. Hier lees je er alles over en mijn korte uitleg.

Wat er gebeurde in Chapter 18, aflevering 10

In de vorige aflevering van Legion, Chapter 18, zagen we al het begin van een verandering. Melanie, op dat moment bezeten door Farouk, ontvoerde Sydney en liet haar het ware gezicht van David zien.

Ondertussen is David naar de woestijn gegaan om daar de confrontatie met Farouk aan te gaan om hem te vernietigen. Hij heeft een geniaal plan inwerking gezet, door hem ingefluisterd bij Kerry, Cary, Lenny en Clark om hem te ondersteunen. Terwijl hij Farouk in het lichaam van Oliver martelt om erachter te komen waar hij Sydney naartoe heeft ontvoerd, martelt hij dus niet Farouk, maar de arme Oliver. En Farouk, nu in het lichaam van Melanie laat Sydney dat allemaal zien.

Totdat tenslotte Farouk met behulp van Melanie zijn eigen lichaam heeft gevonden en hij de confrontatie met David aan gaat. Dat brengt ons naar de laatste aflevering.

Wat de Narrator ons allemaal heeft geleerd:

Maar voordat we daar aankomen, is het handig om alle inzichten van de Verteller nog eens op een rijtje te zetten. Wat hebben we tot nu toe geleerd?

Een waanidee ontstaat als en net zoals, een idee, wat vergeleken wordt als een ei waaruit een kuiken of een monster kruipt. Dit waanidee kan leiden tot gevaarlijke situaties omdat de perceptie van de werkelijkheid wordt verstoord. Omdat mensen de enige wezens zijn die een beeld creëren van de wereld om hen heen, en een perceptie vormen, zijn zij ook de enige wezens op aarde die gek kunnen worden.

Een idee kan besmettelijk zijn. Dat is het zogenaamde nocebo effect. Het idee van een ziekte kan een echte ziekte veroorzaken. Dit kan overspringen op anderen en massahysterie veroorzaken.

Mensen zijn verder ook wezens die zoeken naar patronen. Dit leidt ertoe dat de mens niet gelooft wat hij ziet, maar ziet dat wat hij gelooft.

Als we gestrest zijn of onze opvattingen worden bedreigd, kunnen onze ideeën irrationeel worden. Het ene waanidee kan dan naar het volgde leiden, terwijl de menselijke geest amper zijn eigen identiteit kan behouden. En als dit gebeurt kan datgene wat begint als een idee dat ontstaat, het zogenaamde ei, een monster worden.

Vervolgens leerde de Verteller ons dat morele paniek een publieke angst is die een reactie is op een waargenomen dreiging voor de moraal van de samenleving. Het ontstaat als een bezorgdheid, dat zich verspreidt en versterkt wordt door culturele krachten. Zo wordt een bezorgdheid een rationele angst die omslaat in een irrationele angst. De mensen gaan geloven dat er iets vreselijks gaat gebeuren. Iets dat ze niet of nog niet kunnen zien en niet in de hand hebben. Of de dreiging echt is of niet, de reactie is dat wel en vaak buitenproportioneel en extreem. Wat is nu enger of gevaarlijker? Angst of degenen die bang zijn?

Terwijl de Verteller iedere aflevering ons beetje bij beetje een stuk van dit verhaal vertelde en door de aflevering zelf vervolgens werd toegelicht, en andersom, de Verteller lichtte de aflevering toe, slaat dit hele verhaal niet alleen op de losse afleveringen, maar ook op het hele tweede seizoen.

Terwijl elke aflevering soms een op zichzelf staand pareltje leek te zijn, komt het in de laatste aflevering allemaal tot een grote climax.

Chapter 19

Chapter 19 begint met de confrontatie van Farouk en David. Terwijl David het nummer van The Who Behind Blue Eyes zingt (zowel een passende naam als tekst) en hij en Farouk naar elkaar toe zweven, begint hun gevecht. Dat wordt prachtig in beeld gebracht met animatie, waarin ze telkens veranderen in andere wezens, terwijl zich dit allemaal op hun bewustzijnsniveau afspeelt. Een eerdere confrontatie hebben we al gezien, toen Farouk en David zelf de verschillende manieren van strijders afbeelden. Maar de animatie voegt niet alleen meer en extremere beelden toe, maar werkt ook cinematografisch erg goed.

Wanneer David Farouk heeft verslagen en hem met een steen steeds op zijn hoofd slaat, komt Syd aangelopen. Een Syd die verbitterd is en teleurgesteld. Zij zegt hem dat ze zich in hem heeft vergist en dat hij niet de held is, maar de vernietiger van de wereld. Dat ze zijn slechte kant heeft gezien en dat ze niet meer van hem houdt. Terwijl een verwarde David haar aanhoort. Wanneer Syd hem neerschiet, wordt de kogel afgeketst door een kogel afgeschoten door Lenny en Syd valt achterover door de terugslag. David fluistert in haar oor en verandert haar gedachten over hem. Haar gedachten over hem die volgens hem corrupt zijn. David is goed, hij is de held. Hij heeft Farouk verslagen, zoals dat al die tijd het plan was.

Daar lijkt  niet iedereen het mee eens te zijn. Wanneer Farouk en Lenny gevangen worden genomen en de rest van Division III weer terug gaat in afwachting van het proces van Farouk, begint David last te krijgen van stemmen in zijn hoofd. Stemmen die zijn andere persoonlijkheden vertegenwoordigen, die manipuleren, en grootheidswaanzin hebben. Die ervoor zorgen dat hij ervoor zorgt dat Syd weer van hem houdt en hij seks met haar kan hebben, eigenlijk terwijl zij geestelijk gedrogeerd is.

De volgende dag, is het de dag van het proces, waarbij niet Farouk, maar David zelf, tot zijn eigen grote verbazing, terecht staat. Het is niet Farouk die de wereld zal vernietigen, maar David zelf.

legion season 2 episode 11 chapter 19
FX

Melanie en Oliver

Dat dit daadwerkelijk gebeurt, zien we in een flashforward, in een oude stijl, een soort projectiebeeld, wat een nostalgisch gevoel geeft, wanneer Melanie en Oliver worden geïnterviewd. Het is dan drie jaar later en Melanie en Oliver hebben zich teruggetrokken in zijn hoofd, weer terug in de ice cube, waar ze hun verloren tijd en liefde inhalen. Om hen heen is de wereld vernietigd door David en schijnt er iets gebeurd te zijn met Syd en Cary en Kerry, maar wat wordt in het midden gelaten. Het is een erg sterke sequence waarin tijd, geen rol speelt. Ze lijken gelukkig, maar ook dit is een waanidee, een illusie die ze zelf hebben gecreëerd.

David: hero of villain?

Maar terug naar David die door zijn vrienden gevangen wordt gehouden. Ze zeggen hem te willen helpen. Dat hij ziek is, hij heeft én Dissociative Identity Disorder én hij heeft als mutant ontzettend veel krachten. Een gevaarlijke combinatie. Zo gevaarlijk denken zijn vrienden dat het bij hen de welbekende morele paniek heeft gecreëerd.  Hun angst is zo groot dat hij de wereld zal gaan vernietigen, dat zij hem bij voorbaat al willen stoppen op een niet zachtzinnige manier.

Maar vraag je af waar deze informatie vandaan komt. Alleen de toekomst-Syd spreekt van de ondergang van de wereld veroorzaakt door David. En Farouk die haar heeft opgezocht bevestigd dat. Hoe betrouwbaar zijn deze personen? Farouk is sowieso niet te vertrouwen en de toekomst-Syd, hoeft niet dé toekomst te zijn. Zoals we hebben gezien in de zesde aflevering, Chapter 14, zagen we al het idee van meerdere dimensies, waarin elke parallelle wereld en zelf veroorzaakt wordt door een andere keuze die je maakt, waardoor de zogenaamde multiverse ontstaat. Dat betekent niet alleen dat de toekomst niet vaststaat, maar dat er meerdere opties mogelijk zijn.

Zou het dan niet zo kunnen zijn dat de toekomst die zij per se wilden voorkomen, nu een self full filling prophecy is geworden?

Maar hoe zit het nu met David zelf? Gesuggereerd wordt dat hij niet de held is, dat hij de villain is. Volgens Syd liegt en bedriegt hij. Geniet hij van het moorden. Ze zegt dat iemand (Farouk) je ertoe kan aanzetten of dwingen om te moorden, maar dat deze er niet voor kan zorgen dat je er van geniet, zoals David dat doet.

Maar in hoeverre is dat waar? Is David de enige die een waanidee omtrent zichzelf heeft gecreëerd, dat hij goed is en liefde verdient? Of is Syd net zo schuldig aan het maken van dit waanidee, door in hem te geloven, hem telkens te hebben gezegd dat hij de held is en dat waanidee in hem te voeden?

We moeten niet vergeten dat David vanaf baby af aan gemanipuleerd en gecorrumpeerd is door Farouk. Dat los je niet zomaar op door Farouk uit hem te halen. Farouk heeft zijn slechte kant jarenlang kunnen voeden. Dat David nu van het moorden geniet, in hoeverre is dat aan hem zelf te wijten?

legion seaosn 2 episode 11 chapter 19
FX

In hoeverre is David zichzelf? Naast dat hij meerdere identiteiten in zich heeft, heeft hij nooit een zelf kunnen ontwikkelen, wanneer er altijd iemand anders, een echt ander persoon in hem zat. We hebben geleerd dat waanideeën ervoor zorgen dat je moeilijk wordt om de eigen identiteit vast te houden.  Maar wat als, zoals David, je nooit een eigen identiteit hebt kunnen ontwikkelen. Dat je niet weet wie je zelf bent, wat waar is en wat niet, wat de werkelijkheid is en wat niet, wat goed is en wat slecht?

Eerst compleet gecorrumpeerd door Farouk en vervolgens worden de ideën van anderen in hem gezet. Melanie die zegt in het eerste seizoen dat hij helemaal niet geestesziek is, maar gewoon een krachtige mutant. Wat dus niet waar blijkt te zijn, maar eerder een waanidee van Melanie zelf, je ziet wat je gelooft. Wie droomt er in een strijd niet van het machtigste wapen aan je zijde te hebben.

En dan Syd die zegt van hem te houden, maar nu teleurgesteld is, enkel omdat haar idee van hem niet blijkt te kloppen. Hij liegt tegen haar over wat toekomst-Syd tegen hem zegt en houdt meer achter. Maar ook zij liegt tegen hem. Haar toekomst-zelf zegt hem Farouk te helpen, maar verzwijgt de echte reden. Want het is Farouk die toekomst-David moet stoppen. Wie zou zich niet verraden en boos voelen? Ook het feit dat zij in de vijfde aflevering zoveel moeite heeft genomen om hem te laten inzien dat Warriors de wereld redden en niet de Lovers. Dat ze hun slechte kant als een schild moeten gebruiken en dat God loves the Sinners best. Daar komt ze nu allemaal op terug. Het waren haar eigen waanideeën die ze aan David heeft gevoed. Haar geruststelling dat haar eigen slechte kant ergens goed voor is.

David doet enkel wat hem is opgedragen en is verteld, bewust of onbewust. Niet in staat om zelf te kunnen bepalen wat goed is en wat slecht, geen eigen intuïtie te hebben is hij nu de gevaarlijke pion op het bordspel. Een spel waaraan hij weet te ontsnappen en Summerland/Division III nu iets ergs boven het hoofd hangt, namelijk zijn wraak.

In dit alles is Farouk de lachende derde. Nu de held, terug in zijn eigen lichaam en vrij, lacht hij zich suf. En lijkt iedereen te zijn vergeten dat hij de grootste oorzaak in dit alles is. Wanneer David niet vanaf kleins af aan door hem was bezeten, maar goed was begeleid door mutants en misschien wel zijn eigen vader, was het misschien wel heel anders afgelopen.

Maar nu hebben zowel Farouk als Summerland/Division III hun eigen monster gecreëerd, die ze hebben gevoed met hun eigen waanideeën. En heeft Farouk nu niet iedereen waar hij hen hebben wil?

Iedereen heeft in meer of mindere mate last van eigen waanideeën, van klein en onschuldig, tot groot en gevaarlijk. Maar wanneer een persoon als David met zoveel kracht het onderscheid niet meer kan maken, wat dan?

Tenslotte sluit de Verteller af met de woorden dat wat normaal is door de meerderheid wordt bepaald. Probleem is echter dat de meerderheid vaker niet dan wel gelijk heeft. Het brein, onze percepties zijn geen absolute waarheden. Nog steeds ziet iedereen wat hij/zij wil zien. In een wereld waar iedereen knettergek is, is degene die gezond van geest is, juist de gek. Er is geen wezen zoals de mens die zichzelf zo goed voor de gek weet te houden, zo goed zelfs dat een waanidee een normaal idee kan worden. En wanneer iedereen dat doet, dan kan dit zelfs de perceptie omtrent goed of slecht veranderen.

Of dat nu met David aan de hand is, is de grote vraag en wat er tussen nu en de komende drie jaar gebeurt, natuurlijk ook. Dat zullen we allemaal gaan zien in het derde seizoen van Legion.

Meer lezen van Legion? Klik dan op onderstaande links: