Film Review: Army of Darkness (1992)

review film army of darkness 1992
Ash in the Dark Ages/ Universal Pictures

Army of Darkness is het derde deel van de Evil Dead franchise en een direct vervolg op het tweede deel Evil Dead II (1987), waarin Ash Williams het opnieuw op moet nemen tegen Deadites.

In Evil Dead II, een soort remake van The Evil Dead uit 1981, maar eerder zowel een komische remake, als een parodie op het eerste deel, kwam Ash weer oog in oog te staan met de evil spirits opgeroepen door de teksten uit de Necronomicon Ex-Mortis. In Evil Dead II werd Ash tijdens een spannend uitje met zijn vriendin Linda aangevallen door de evil spririts uit het bos. Hij speelde namelijk de gevonden bandrecorder af met daarop de stem van professor Knowby die de incantatie oplas om de spirits op te roepen. Linda werd bezeten en Ash doodde haar met zijn chainsaw. Ook Ash werd bezeten, maar gered door de zonsopkomst, maar kon niet voorkomen dat hij zijn bezeten hand met de chainsaw af moest zagen.

Hij kreeg echter hulp van Annie, de dochter van Knowby die ten tonele verscheen met extra bladzijden uit de Necronomicon waardoor ze de evil spirits terug konden sturen. En passant zag Ash in het boek een tekening uit 1300 van een geprofeteerde die uit de lucht kwam vallen en de wereld zou verlossen van de evil spirits. Deze figuur lijkt verdacht veel op Ash, zeker wanneer hij en Annie de chainsaw aan zijn nieuwe stomparm vastmaken. Als Annie door het hardop lezen van de incantatie om hen van de evil spirits te verlossen een vortex creëert, wordt niet alleen de Kandarian demon er in gezogen, de auto van Ash, maar ook Ash zelf. En zo belandt hij in 1300…

Het verhaal

Ash is dus terecht gekomen samen met zijn Oldsmobile Delta 88 in 1300, alwaar hij aangezien wordt door Lord Arthur voor een aanhanger van Duke Henry, die in strijd met elkaar zijn. Hij wordt gevangen genomen en eenmaal in het kasteel, zal hij in een put worden gegooid. Dat belooft niet veel goeds, wanneer een andere soldaat van Henry er in wordt gegooid en even later zijn bloed als een enorme fontein uit de put spuit. Dan is het de beurt aan Ash en hij komt tot de ontdekking dat er een deadite in de put zit. Maar een van de Wise Men, die in Ash de geprofeteerde ziet, gooit hem zijn chainsaw toe, zodat Ash niet alleen zichzelf kan bevrijden, maar ook de mensen van Lord Arthur wanneer er een deadite uit de put is ontsnapt. Ash wordt binnengehaald als een held, maar het enige dat Ash wil, is terug naar huis. Daar kan de Necronomicon voor zorgen, maar dan zal Ash die eerst van een begraafplaats moeten gaan halen. Wanneer hij het boek pakt moet hij wel de volgde woorden uitspreken: Klaatu verata (of ook wel: barada) niko. Natuurlijk vergeet hij de helft van de spreuk en dan breekt pas echt de hel los.

review film army of darkness 1992
This is my Boomstick/ Universal Pictures

Ash Williams

In Army of Darkness zien we eindelijk veel meer van Ash zelf. In de eerste film The Evil Dead, die een serieuze, alhoewel campy, horror was, was Ash weliswaar de Final Boy, maar was er meer aandacht voor de special effects, practical effects, het camerawerk en de crazy gebeurtenissen dan voor de personages. In de tweede film Evil Dead II, was Ash weliswaar de grote hoofdrolspeler en was vrijwel alle aandacht voor hem, maar bestond zijn optreden voornamelijk uit handelen en reageren. Omdat hij grotendeels alleen was, was er weinig dialoog en werd zijn karakter niet echt duidelijk door het telkens reageren op gevaar om te overleven. In deze derde film is dat heel anders en blijkt Ash iets minder de stoere held te zijn, dan je misschien had verwacht.

Ash is een echte ladiesman, en verleidt gelijk Sheila een Lady die haar broer in de strijd met Henry verloren heeft. Maar hij is niet alleen een machoman, maar ook vrij egoïstisch, bot en eigenwijs. Dat hij de geprofeteerde is, interesseert hem geen bal. Het enige wat hij wil is naar huis, zelfs wanneer hij degene is die het dodenleger heeft doen ontwaken. Pas waneer Sheila ontvoerd wordt en hij iedereen teleurgesteld ziet en Lord Arthur hem ondanks dat ze aangevallen worden hem naar huis wil sturen, begint Ash zich toch een beetje schuldig te voelen en ontpopt zich tot de leider om het dodenleger te verslaan. Met behulp van wat scheikundeboeken die in de kofferbak van de Delta liggen, om bommetjes te maken. Van Final Boy, naar geprofeteerde, naar uiteindelijk de redder van de mensheid tegen wil en dank.

Campy humor

Dit derde deel heeft de minste horror, maar de meeste humor, al zij het echte campy humor. Het begint al wanneer hij afgevoerd wordt met zijn hoofd en handen in een schandblok, terwijl zijn ene hand een stomp is. De scène in de put met de deadite is al even grappig, wanneer deze met acrobatische capriolen tegen Ash vecht.

Maar het toppunt is wanneer Ash op pad gaat om de Necronomicon op te halen en hij gaat schuilen in een molen. Daar ziet hij een spiegel, die hij breekt, met nog in zijn achterhoofd de gedachte van de evil Ash die uit de spiegel kwam in Evil Dead II. Maar nu komen uit de scherven allemaal kleine Evil Ashjes tevoorschijn die hem als ware treiterduiveltjes het leven zuur maken. Ash weet er een aantal te verslaan, maar kan niet voorkomen dat er een kleine Evil Ash in zijn keelgat verdwijnt en er zo eerst een oog uit zijn schouder groeit, vervolgens een hoofd en tenslotte er twee Ashes zijn, de echte en een Evil Ash.

Dit levert een hoop komische momenten op, echte slapstick humor, en bijpassende geluidjes, wat een voorloper is van de serie Xena: Warrior Princess die ook gebruik maakte van leuke slapstick humor en dat ook veelvuldig gebruikte in de gevechten. Een serie waarin Bruce Campbell, de meesterdief Autolycus speelde, ook al een charmante, egoïstische en niet altijd betrouwbare bondgenoot van Xena, maar die wel het hart op de goede plek had. Net als Army of Darkness is ook Xena: Warrior Princess gemaakt door Sam Raimi en Robert Tapert en dat is goed te zien aan de speelse stijl waaruit enorm veel lol vanaf spat.

Iconische wapens

In deze film krijgt de chainsaw niet alleen meer ruimte, maar laat ook de shotgun, beiden overigens oorspronkelijk van professor Knowby, van zich spreken. Ash stelt de shotgun aan de dorpelingen voor als zijn Boomstick, een 12 gauge dubbel barreled Remington. Maar ook de Delta wordt omgetoverd tot een ware Middeleeuwse tank. Tenslotte heeft Ash naast zijn chainsawhand, van de smid een robothand gekregen. En zo werd de Ash geboren die zijn rol als redder van de mensheid in de serie Ash vs Evil Dead zal gaan vervullen.

review film army of darkness 1992
Ash and Evil Ash/ Universal Pictures

Herkenbaar en nieuwe ontwikkelingen

In deze film zitten naast de nieuwe ontwikkelingen ook de herkenbare shots en camerawerk. De glijdende camera die de evil spirits moet voorstellen, is wederom aanwezig. Evenals de begeleidende muziek. Dit keer komen we te weten dat Ash inderdaad de geprofeteerde is en dat de levende doden, deadites worden genoemd.

Ten opzichte van de eerste twee films, heeft Ash nu niet alleen een veel duidelijker ontwikkeld karakter, maar is er ook sprake van een echt verhaal. Het doel is naar huis gaan, daar moet hij de Necronomicon voor halen. Het eerste knelpunt is dat hij op de begraafplaats drie boeken aantreft. Eentje zuigt hem in een vortex, de volgende valt hem aan en tenslotte blijkt het derde boek het echte te zijn, maar ook hier weet Ash het weer te verknallen. Hij spreekt de woorden verkeerd uit en moet vervolgens gaan vechten tegen een heel dodenleger bestaande uit deadites en skeletten dat hij hierdoor heeft opgeroepen. De aanvoerder van dit leger is de Evil Ash met een deadite gezicht die nadat Ash hem had verslagen en begraven, door de bliksem en de verkeerde woorden, weer tot leven kwam. Als zijn bruid heeft hij Sheila ontvoerd die inmiddels ook een deadite is geworden.

Een groot deel van de film laat dan ook de belegering van het kasteel zien. Verre van de epische battles uit de Two Towers, is dit een heerlijk campy gevecht vol cheesy teksten en oneliners, waarbij Ash echt de held kan uithangen. Doordat hij uit de toekomst komt heeft hij meer kennis, dus lijkt hij de slimste en is hij ook in het voordeel met zijn wapens. Ondanks dat de special effects nog steeds niet super zijn, zijn de practical effects dat wel. De skeletten en de grime ziet er prachtig uit en er wordt ook verscheidenheid gegeven aan de verschillende skeletten en deadites die ieder een apart uiterlijk hebben gekregen in plaats van het herhalen van één type. Dat detail is erg te waarderen. Evil Ash is de Big Cheesy, terwijl Sheila alleen maar een vrij knappe deadite is en verlost wordt wanneer Ash de Evil Ash heeft verslagen. Op de koop toe komt het leger van Duke Henry hen helpen en iedereen is weer goede vriendjes, met een echt hoera-einde.

Twee eindes

Wanneer Ash dan ook na de held te hebben gespeeld eindelijk weer naar huis kan, wordt hij geïnstrueerd om 6 druppels van een bepaalde potion te nemen. Eén druppel staat voor een eeuw. Hij sluit zich op samen met de Delta in een grot om zes eeuwen te gaan slapen en weer in zijn eigen tijd wakker te worden. Maar Ash zou Ash niet zijn als hij afgeleid wordt en de tel kwijt raakt en 7 druppels inneemt. Hij wordt dan ook wakker in een futuristische post-apocalyptische wereld. Het enige dat hij kan doen is het uitschreeuwen. Grappig genoeg is dit het originele einde, maar niet het einde waarmee de film werd uitgebracht. De producenten vonden dit te naargeestig, dus maakte Raimi een alternatief einde. Ash wordt in zijn eigen tijd wakker en schept vervolgens op over zijn avonturen in de S-mart, alwaar hij werkt. Terwijl hij dat doet worden ze aangevallen door een deadite wat een hilarisch gevecht oplevert, van een over de top Ash en een deadite met een trampoline. 

Zo’n 25 jaar later werkt hij daar nog steeds en denkt nog steeds dat hij die fitte knappe knul van toen is. Daar moet iedereen zijn rotzooi achter zijn kont opruimen, en S-mart collega Pablo doet dat maar al te graag. Want hij kijkt op tegen El Jeffe. Maar dan leest Ash natuurlijk weer hardop voor uit de Necronomicon en begint alle ellende weer opnieuw in de drie seizoenen van Ash vs Evil Dead.

Conclusie

Army of Darkness is een komisch vervolg op Evil Dead II. Met nog meer campy humor, de typische herkenbare cinematografische stijl en een Ash die zichzelf nog beter profileert is dit een erg leuk deel geworden. Cheesy teksten, prachtige practical effects, verpakt in een komisch absurd verhaal, maken ook dit deel tot een cultfilm.

Meer lezen van Ash en de Evil Dead franchise? Klik dan op onderstaande links:

Praktische info

  • Army of Darkness (1992), 81 min
  • Directed by: Sam Raimi
  • Produced by: Robert Tapert
  • Written by: Sam Raimi, Ivan Raimi
  • Starring: Bruce Campbell, Embeth Davidtz
  • Music by: Joseph LoDuca
  • Cinematography: Bill Pope
  • Edited by: Bob Murawski, R.O.C. Sandstorm
  • Production company: Dino De Laurentiis Communications, Renaissance Pictures
  • Distributed by: Universal Pictures