Serie Review: Doctor Who Seizoen 4

review series doctor who season 4
The Doctor and Donna a comical duo/ BBC

Niet alleen is het vierde seizoen van Doctor Who een bijzonder seizoen, met een epische climax, maar ook met een oude bekende die de belangrijkste vrouw van het universum zal worden: Donna Noble.

Het vierde seizoen is het laatste seizoen van David Tennant als de tiende Doctor. Na dit seizoen heeft hij nog vier Specials gemaakt waaronder de Kerstspecial van 2008, maar dit vierde seizoen kan wel als een afscheid worden gezien van hem, zijn companions van de vier seizoenen en van hoofdschrijver Russell T. Davies die in het vijfde seizoen het stokje overdraagt aan Steven Moffat. Het wordt zowel voor de Doctor David Tennant, Russel T. Davies en de companions, Rose, Captain Jack, Martha, Donna en Sarah Jane een waardige afsluiting.

Maar voor het zover is, is er nog het hele vierde seizoen vol met avonturen te beleven. En heeft de Doctor een nieuwe companion gevonden. Of beter gezegd, zij heeft hem gevonden en ze is niet geheel nieuw. Want na die ene dag met de Doctor en na haar weigering om met hem mee te gaan, heeft ze ondertussen spijt gekregen en is Donna naarstig op zoek naar de Doctor en stapt op allerlei vreemde dingen en gebeurtenissen af op Aarde in de hoop de Doctor weer tegen het lijf te lopen. En dat doet ze! Ondanks dat die kans heel erg klein is. Of was het geen toeval?

Het verhaal

In het vierde seizoen is Donna op zoek naar de Doctor en komt hem tegen wanneer een bedrijf een goed werkende afslankpil heeft uitgevonden, waar natuurlijk een luchtje aan zit. Het is een verrassende hereniging. En Donna is dolblij dat ze hem eindelijk gevonden heeft. Samen reizen ze onder andere (per ongeluk) af naar het oude Pompeii, op de dag dat de vulkaan gaat uitbarsten. Donna ontdekt andere planeten, zoals de planeet van de Ood, en ook een vakantieplaneet Midnight. Maar ook op aarde is er weer veel aan de hand en in de strijd tegen de Sontaran, ontmoet Donna Martha die nu bij UNIT werkt. In 1920 ontmoeten ze Agatha Christie en krijgen te maken met een waar murder mystery. En in de grootste bibliotheek van het universum, namelijk een hele planeet, komen de Doctor en Donna niet alleen een zeer gevaarlijke vijand tegen, maar komt de Doctor ook zijn toekomst tegen in de vorm van professor River Song, die hem blijkt te kennen, maar hij (nog) haar niet. Maar ook alle oude bekenden van de vier seizoenen duiken weer op in de laatste afleveringen waarin de Doctor de strijd moet aanbinden met de Daleks en waarbij Donna de belangrijkste rol in haar leven gaat spelen.

review series doctor who season 4
An Ood and the Doctor Donna/ BBC

Donna Noble

Na Martha die smoorverliefd was op de Doctor, terwijl hij haar niet zag staan, is Donna een verlichting. Donna is totaal niet geïnteresseerd in de Doctor op die manier. Ze vindt hem te dun, onaantrekkelijk en noemt hem steevast Spaceman. En wanneer de Doctor aangeeft dat hij enkel een maatje wil, wat nog een leuke spraakverwarring oplevert (‘I just want a mate.’ ‘You just want to mate?!’) is de deal gemaakt.

De chemie tussen Donna en de Doctor is geweldig. Ze zijn komisch, echte maatjes en wat vooral opmerkelijk is, is dat Donna hem tegen durft te spreken. Ze ziet hem als een man, briljant weliswaar, maar niet als een perfect alwetend iemand. Dat maakt ze hem vaak duidelijk en dat is precies wat de Doctor op dat moment nodig heeft. Een tegenhanger die hem met beide benen op de grond houdt, voorkomt dat hij roekeloos of meedogenloos wordt. Dat maakt het ook erg aangenaam om naar te kijken en soms doet Donna denken aan een oudere versie van Rose. Street smart, bijdehand, moedig, alleen minus de gevoelens die de Doctor en Rose voor elkaar hebben. Ook hier heeft de Doctor veel steun aan Donna, zij heeft hier begrip voor, heeft geen enkele last van jaloezie en gunt hem het beste.

Wat ook erg opvalt aan Donna is dat ze niet alleen moedig is, soms al tegenstribbelend, maar een heel groot hart heeft. Ze kijkt voorbij de pracht van het universum en kan tegelijkertijd de pijn en het verdriet of onrecht zien en wil daar gelijk iets aan doen, zonder overweldigd te raken. Erg grappig is wel dat de Doctor en Donna telkens als een stel worden gezien, wat ze beiden niet snel en hard genoeg kunnen ontkennen. Het is een soort gimmick geworden in dit seizoen, maar daarom niet minder grappig. Donna is op het juiste moment in het leven van de Doctor gekomen en in de serie, om er wat luchtigheid aan te geven, een komische noot, zonder flauw te worden. Met een meer volwassen blik op dingen, is ze erg verfrissend. Dat we er op de koop toe ook haar wat zeurende moeder Sylvia bij krijgen en haar lieve opa Wilfred, Wilf, die we al zagen in de laatste kerstaflevering Voyage of the Damned’ is nog een groot pluspunt. Het is dan ook zeer schrijnend hoe het uiteindelijk afloopt voor Donna en hoe haar avontuur met de Doctor definitief ten einde komt. Misschien wel het droevigste afscheid van een companion ooit. Zeker nu Rose eindelijk haar happily ever after heeft gekregen, maar daarover later meer.

review series doctor who season 4
meeting Agatha Christie/ BBC

De afleveringen

De losse afleveringen lijken in eerste instantie wat simpel, maar zijn net zoals het eerste seizoen achteraf gezien goed met elkaar verweven. Er worden voorspellingen gedaan, spoilers bijna prijsgegeven en Rose duikt op de meest onverwachte momenten zomaar op (she’s coming back), zonder dat de Doctor of Donna dat door hebben. Al vanaf het begin van dit seizoen en eigenlijk al vanaf de eerste ontmoeting met de Doctor tijdens kerst 2007 The Runaway Bride’, werd het lot van Donna bezegeld. Daar krijgen we een kleine hint van door wat de Ood tegen de Doctor en Donna zeggen, door hen steeds Doctor Donna te noemen. Maar dat is niet de enige voorspelling die zij doen.

Want ook zeggen zij dat ‘every song must end’ wat naast dat dit op de Doctor slaat, ook een verwijzing blijkt te zijn van de ‘dood’ van River Song in de twee afleveringen Silence in the Library’ en Forest of the Dead’. Het is de eerste ontmoeting van de Doctor met River en een aanzet voor het vijfde seizoen waarin zij een belangrijke rol gaat spelen. Het is echter tevens de laatste keer dat River de Doctor zal ontmoeten en hoe deze bijzondere relatie zich ontwikkelt, zullen we in de volgende seizoenen gaan zien. Maar dit seizoen werpt niet alleen een nieuw begin op voor River Song, maar betekent tevens het einde van sommige andere companions, in ieder geval hun avontuur met hem.

Tenslotte zien we in de Fires of Pompeii’ ook nog twee personen, Peter Capaldi, als een van de mensen die de Doctor redt na de smeekbede van Donna: ‘just save someone’. Peter Capaldi zal de twaalfde Doctor zijn in het achtste, negende en tiende seizoen. Degene die hij niet redt is een soothsayer gespeeld door Karen Gillan, die in het volgende seizoen de nieuwe companion zal worden van de elfde Doctor.

Dit seizoen heeft dus erg veel in zich, en ook de afzonderlijke afleveringen zijn erg sterk. Dat komt mede door de rol van Donna en haar persoonlijkheid. Een aflevering die erg leuk was, was degene waarin ze Agatha Christie ontmoeten The Unicorn and the Wasp, wat eigenlijk één groot eerbetoon is aan de schrijfster. Niet alleen is er sprake van een whodunnit, in een Agatha Christie stijl wat ook doet denken aan Cluedo, inclusief, loden pijp, mes, bibliotheek en gelijkende namen, maar ook wordt er aandacht gegeven aan de persoon Agatha zelf. Leuk ook voor de fans van haar boeken, er worden een aantal boektitels telkens verweven in de zinnen die ze zeggen soms opzettelijk, soms niet. Allemaal grappige easter eggs.

De ontmoeting met Martha is leuk, maar wanneer blijkt dat Martha nu voor UNIT werkt als soldaat, verbaast dat Donna. Tevens is het ook een verwijzing naar wat voor invloed de Doctor heeft op de mensen om hem heen. Iets dat terugkomt in de laatste afleveringen. Maar de twee sterkste afleveringen zijn weggelegd voor het avontuur in de bibliotheek dat niet alleen erg spannend is, maar ook erg goed in elkaar zit en waar Donna weer een grote rol in speelt.

Net als de elfde aflevering, Turn Left’, een aflevering waarin we te zien krijgen wat er gebeurd zou zijn als Donna de Doctor nooit had ontmoet. We krijgen een parallel universum te zien waarin de Thames Londen overspoelt en de Doctor sterft. De Titanic stort uit de ruimte neer, Londen wordt compleet verwoest en half Engeland heeft last van de radioactieve straling. Half Amerika verdwijnt door Adipose, en de lucht wordt door Atmos vergiftigd en Donna, Wilf en haar moeder komen in een vluchtelingen situatie terecht, waarbij uiteindelijk niet-Engelsen gedeporteerd worden naar werkkampen. Het is een heftige aflevering, rauw en niet ver van een realistisch scenario.

De aflevering Midnight’ waarin Donna lekker ligt te relaxen bij het zwembad is compleet gewijd aan de Doctor. Ze zijn op vakantie op de planeet Midnight en de Doctor gaat op een excursie naar een diamantenberg in een busje, samen met zes andere reizigers en een hostess. Het is een vreemde aflevering die boven alle anderen uitsteekt, maar ook geheel afzonderlijk is van de rest, behalve dan wanneer Rose op een beeldscherm opduikt, maar de Doctor niet weet te bereiken. Midnight is erg spannend, vreemd en wordt ook niet uitgelegd, maar gaat vooral om waartoe de mens in staat is, om zijn eigen leven te redden, maar ook wanneer angst en paranoia de overhand krijgen al voor het überaupt zo ver is. Ook dit is een zeer realistische aflevering over het menselijke gedrag en daardoor zeer beangstigend. Het is een seizoen waarin veel aandacht is voor de wat oudere kijkers en waar veel onderwerpen de kinderen zullen ontgaan.

review series doctor who season 4
River Song/ BBC

De epische climax

De naam Rose is al een aantal keer voorbij gekomen en we zien haar op een paar momenten ook opduiken, zonder dat we weten waarom. Daar komen we aan het einde achter, wanneer plotseling de Aarde wordt gestolen, met 26 andere planeten, waaronder Adipose III en Pyrovile. Het zijn in heel veel opzichten twee epische afleveringen. Ten eerste komt iedereen uit alle voorgaande seizoenen samen. We zien Martha terug met haar moeder. We zien Captain Jack terug samen met Gwen en Ianto van Torchwoord. En Sarah Jane met Luke is van de partij. Maar ook Rose heeft haar weg gevonden naar dit universum. Want het universum waar zij woont na het einde van het tweede seizoen loopt iets voor in de tijd en daar gingen alle sterren uit en leek het universum te sterven. Zij is op zoek naar de Doctor om het universum, om alle universums te redden. Maar zij komt niet alleen want ook haar moeder Jackie en Mickey reizen haar achterna. Terwijl Rose en Captain Jack als eersten de Doctor en Donna hebben gevonden, sluiten Jackie en Mickey zich aan bij Sarah Jane om de Doctor en Rose te vinden. Alleen Martha begint haar reis alleen en is wel typerend voor haar karakter en haar rol in de serie. Dat zij ook een geheel andere missie heeft, maakt haar tot een nog grotere buitenstaander.

Samen met al zijn companions neemt de Doctor het op tegen de Daleks en een oude dood gewaande vijand Davros, de maker van de Daleks. Zijn plan is om de hele realiteit te vernietigen. De uitspraken die hij doet over de Doctor, dat zijn children of time moordenaars, soldaten zijn geworden in een oorlog is tekenend voor de tiende Doctor die geboren is in de strijd. Davros vraagt hoevelen zijn gestorven in naam van de Doctor en dat hij altijd maar blijft rennen zonder achterom te kijken, vanwege zijn schaamte hiervoor. Al zijn het onware woorden, het is iets dat al langer speelt bij de Doctor. Het is daarom ook erg belangrijk dat hij nooit alleen is.

Maar na het einde, het verslaan van Davros en de Daleks is hij wederom alleen. Sarah Jane gaat terug naar haar zoon en haar leven. Captain Jack heeft Torchwood en zijn team. Martha gaat iets nieuws doen en Mickey gaat haar daarbij helpen. Rose is weer terug samen met Jackie in haar universum en heeft een cadeautje gekregen; namelijk de Doctor die is ontstaan uit de energie van regeneratie die in de afgehakte hand is gegaan en geactiveerd werd door aanraking van Donna. Die nieuwe Doctor is half mens half Time Lord, met één hart en één leven, maar met dezelfde persoonlijkheid en herinneringen. Win-win.

En Donna? Door het aanraken van die hand werd zij ook deels Time Lord, maar met zoveel kennis in haar hoofd zou ze sterven en heeft de Doctor noodgedwongen al haar herinneringen aan hem weggenomen, waar ze nooit aan herinnerd mag worden. Het is het meest trieste lot dat een companion ooit kan overkomen. Donna was voor even de belangrijkste persoon in alle universums, maar zal het zelf nooit weten. Arme Donna, altijd onzeker, schreeuwend naar de wereld die haar niet wil horen, die alle kennis in zich had en nieuwe ervaringen, in één keer weggevaagd. Het is de grootste opoffering tot nu toe.

Maar ook voor de Doctor is het een groot verlies, want nu zonder haar, de perfecte companion, is hij alleen en dat betekent dat er niemand is om hem te remmen of de goede kant op te sturen. Dat zal zich gaan uiten in de komende vier specials, waarin de Doctor het zwaar te verduren krijgt en met zichzelf wordt geconfronteerd op heftige manieren. Het is een langzame afdaling naar een duister pad, waar hij al die tijd al naar op weg was en door de seizoen heen schemerde, maar altijd werd tegengehouden door Rose, Martha en Donna.

review series doctor who season 4
the Doctor and all his companions save the planet(s)/ BBC

Conclusie

Het vierde seizoen van Doctor Who was een heel mooi en soms heftig seizoen met een episch einde die alle oude bekenden weer terugbracht. Donna was één van leukste companions, die een goed tegenwicht gaf aan de Doctor en wat meer komische luchtigheid gaf. De chemie tussen hen was fantastisch en ze zal niet alleen door de Doctor worden gemist, maar ook door de kijker. Dit seizoen is voor de vele companions een waardige afsluiter geworden, al zullen we een aantal van hen weer terug zien. En anderen kan je terugzien in hun eigen spin-off series, Torchwood en The Sarah Jane Adventures. Met enge, grappige, sterke en spannende afleveringen was dit weer een top seizoen.

Nog meer lezen van Doctor Who? Klik dan op onderstaande links:

Praktische info

  • Doctor Who (2008)
  • Season: 4
  • No of episodes: 13
  • Running time: 45 min
  • Developed by: Russell T. Davies
  • Headwriter: Russell T. Davies
  • Starring: David Tennant, Catherine Tate, Bilie Piper, Freema Agyeman, John Barrowman, Elisabeth Sladen
  • Music by: Murray Gold
  • Cinematography: Ernest Vincze, Rory Taylor
  • Production company: BBC Wales, BBC
  • Original network: BBC One