Film Review: Suspiria (1977)

review film suspiria 1977
Suspiria/ Produzioni Atlas Consorziate

Suspiria is een horrorklassieker die vooral beroemd is geworden door de opmerkelijke cinematografie, surrealisme en grafische scènes.

Suspiria is een Italiaanse film geregisseerd door Dario Argento en is verworden tot een cultklassieker. De film wordt beschouwd als zeer invloedrijk voor de horrorfilm industrie, met name de visuele en stilistische sfeer en de muziek. De film is de eerste in een trilogie van Argento genaamd The Three Mothers, waarvan de tweede film Inferno (1980) is en de derde The Mother of Tears (2007). Deze film is gebaseerd op het essay van Thomas De Quincey, Suspiria de Profundis uit 1845. De film is een waar spektakel geworden voor de zintuigen, maar hierdoor niet al te toegankelijk.

Het verhaal

Susan Bannion is een Amerikaanse balletdanseres die haar studie wil voortzetten in Duitsland op de prestigieuze dansacademie aldaar. Wanneer ze daar echter laat op de avond aankomt, blijkt de deur gesloten en wordt ze niet binnengelaten. Als ze weer wil vertrekken om de volgende dag terug te komen, glipt er een meisje langs haar de deur uit, ze schreeuwt iets tegen iemand aan de andere kant van de deur en rent weg in paniek door het bos naar het dichtstbijzijnde dorp. Daar klopt ze aan bij een vriendin die haar binnenlaat. Het meisje is nog altijd bang en nerveus en niet zonder reden. Want als Susan de volgende dag terugkeert naar de academie, hoort ze dat het desbetreffende meisje en haar vriendin op brute wijze zijn vermoord. Susan wordt echter hartelijk ontvangen en begint haar lessen. Al gauw voelt ze zich vreemd op de academie en valt zelfs flauw. Ze voelt aan dat er iets niet klopt op de academie en blijft denken aan het voorval met het vermoorde meisje. Haar voorgevoel blijkt al gauw uit te komen en is ze haar leven niet meer zeker.

review film suspiria 1977
artistic cinematography/ Produzioni Atlas Consorziate

Visueel prachtig

De film is waanzinnig op het gebied van cinematografie en art direction. De film is heel zintuiglijk en spreekt vooral aan op het gevoel van de kijker. Het verhaal en plot zelf hebben weinig om het lijf en hier en daar zitten wat onverklaarde gaten in het plot. Maar dat wordt echter geheel overschaduwd door de pracht van de film.

De cinematografie is vooral gericht op kleur en licht. Veel technicolor kleuren vullen het beeld. We gaan in één scène van een totaal groen filter naar rood en naar blauw in drie verschillende kamers om drie verschillende sferen op te wekken. Maar ook komen bepaalde kleuren als neonachtige licht de kamers en ruimtes invallen. In een andere scène verandert het licht en de lichtinval, wat vertraagd lijkt, zodat er een surrealistisch beeld ontstaat van stof dat dwarrelt en danst in het licht en er tegelijkertijd een naar surrealistisch uiterlijk gegeven wordt aan een klein kind en een vrouw. Dat werkt heel vervreemdend.

Ook de scène waarin het meisje van de academie wegrent door het bos is prachtig gefilmd en zet gelijk de toon. Die enge, surrealistische en vervreemdende toon wordt verder doorgevoerd en omhooggestuwd door de scène die daarop volgt en zij doodsbenauwd is en uit het donkere raam kijkt en uiteindelijk belandt in de moordscène die zo bizar is gefilmd, met oog voor vreemde details en camerahoeken, waardoor het een heel creepy gevoel geeft.

Muziek van Goblin

Dit alles wordt extra benadrukt door de muziek van Goblin, die zeer vreemd is en gelijk op gevoelsniveau aanspreekt en een unheimisch gevoel teweeg brengt. Zelfs zonder beelden van moord en doodslag is de muziek zo eng dat je nekharen overeind gaan staan. Er klinken lieflijke cimbaalachtige muziekklanken die aan een speeldoos doen denken, die vervolgens langzaam veranderen in een opzwepend geheel waarin een elektrische bas en drums te horen zijn, een soort gezang dat lijkt op geschreeuw en het gegrom en gebrul van een tijger. Die muziek is heel indringend, opdringerig zelfs en samen met de kleuren en de beelden geeft dat een heel onprettig gevoel.

review film suspiria 1977
stunning use of colors/Produzioni Atlas Consorziate

Kunstzinnige kleurgebruik

De kleuren die door middel van een three-stripe technicolor machine er later overheen zijn geprint worden doorgezet in het decor. Fuchsia tinten, rood tinten en roze zijn te zien op de buitenmuur van de academie. Aan de binnenkant zijn de muren met roodroze fluweel behang beplakt en andere kamers zijn vol met druk behang. Ook dat draagt zeer bij tot een surrealistisch geheel. Het doet een beetje denken aan de evil twin van Wes Anderson, qua kleurgebruik in de decors. Maar er wordt meer gedaan met het decor. De camera laat vaak een wijd beeld zijn, waarop alles in focus is, zowel op de achtergrond waar van alles gebeurt als op de voorgrond, waar het echte verhaal zich dan afspeelt. Dat geeft een toneelachtig effect.

Cinematografische hoogstandjes

Er zitten ook een aantal cinematografische hoogstandjes in, de scène in het bos en de scène waarin de kleuren veranderen en de scène met het lichtinval effect heb ik al genoemd. Maar ook de scène waarin ze allemaal in de balletzaal moeten overnachten en er witte doeken zijn gespannen tussen de jongens en meisjes kant, is een zeer originele en ook enge scène. Het licht kleurt geheel roodroze wat een creepy effect geeft en een vreemde kleur schaduw van de ander kant te zien is.

Ook de scène waarin Susan met de professor praat buiten, zoemt de camera in op hun weerspiegeling in het raam achter hen, waardoor je hen plotseling van de andere kant lijkt te bezien. Het is een origineel en speels gebruik van de camera, dat echter niet voorkwam dat de regisseur Argento zelf ook in wit t-shirt te zien is in diezelfde weerspiegeling. Foutje, maar wel grappig.

Vervreemdende moordscènes

Dan de moordscènes. Die steken op een vreemde manier af tegen de rest van de film. Het verhaal dat vrij simplistisch is en nalaat om veel uit te leggen, wordt geheel vanuit het perspectief verteld van Susan. Behalve wanneer de moorden worden gepleegd. Dan zijn slechts de slachtoffers in beeld. Die moorden zijn geschoten niet alleen op verschillende soorten locaties, maar ook op verschillende manieren waarin verschillende technieken zijn gebruikt. De eerste twee moorden zijn van vrij dichtbij en up close van de personages gefilmd en dat maakt het indringend en intiem. De derde moord is van veraf gefilmd in een grote open ruimte op het plein, waarbij zowel een perspectief van dichtbij als ver weg en wijd wordt gebruikt. De laatste moord is zeer gefocust op angst en het vluchten in paniek, waarbij de kleuren van een groen naar rood naar blauw filter veranderen wat telkens een andere maar zeer verontrustende sfeer schept.

De personages zijn vrij excentriek te noemen. Het zijn personages die bijdragen aan de vervreemdende sfeer, zonder dat ze karikaturen worden. Helaas zijn niet alle personages even goed uitgewerkt en sommigen worden aangestipt, maar worden vergeten.

review film suspiria 1977
beautiful art decoration/ Produzioni Atlas Consorziate

Zintuiglijk verhaal

Het blijft echter wel lang onduidelijk wie de moordenaar is en waarom de moorden gepleegd worden. Die uitleg aan het einde is simpel gedaan en het is duidelijk dat daar de focus niet op ligt. De focus van de horror in deze film ligt zowel op de beleving van Susan als de beleving van de kijker. De film heeft zich vooral gefocust op de zintuigen, van beeld, qua kleurgebruik, licht en camerastandpunten en hoeken, als zeer indringende muziek, waardoor de film gelijk diep indringt in het gevoel. Wie daar niet van houdt moet deze film zeker niet gaan kijken. Het gevoel dat je angstig wordt wanneer je naar deze film kijkt is geheel gebaseerd op een gevoelsniveau en niet op ratio. Want feitelijk, als je enkel naar het script kijkt, het visuele en auditieve weglaat, blijft er niet veel over. Dan kan ook een gevoel geven dat je als kijker gemanipuleerd wordt. En dat is in feite natuurlijk ook zo. Maar voor wie daarvan houdt, gebeurt dat wel op een zeer artistieke en kunstzinnige wijze. Het is een film die zich niet gemakkelijk laat vergelijken met andere films.

Geluid(seffecten)

Wat een klein puntje van kritiek is, naast het simpele script, is dat het weliswaar een Italiaanse film is, maar er Engels in wordt gesproken. Echter niet iedereen spreekt Engels en dat is te zien. Zij werden namelijk nagesynchroniseerd en die geluidsband werd er later onder gemonteerd. Dat levert soms nogal een kitscherig beeld op. Het lijkt tevens dat het acteerwerk slecht is, maar wanneer er iemand tegen jou in een taal die je niet begrijpt zijn tekst opzegt en je vervolgens je eigen tekst moet zeggen, kan dat zeer vreemd overkomen, zowel bij acteur als kijker. Dat er gekozen is voor een aantal toneelachtige shots en het vrij stijve acteerwerk, maakt dat de optredens van de acteurs wat gekunsteld en kitscherig overkomt. Dat is jammer, want de film is allesbehalve kitsch.

Ook de scène waarin Susan met haar vriendin in het zwembad zwemt doet een beetje vreemd aan. Je zou denken dat het komt door de gemonteerde geluidsband dat je geen gespatter van water hoort, maar het is blijkbaar opgedragen door Argento om het water zo weinig mogelijk te beroeren voor een zo stil mogelijk effect. Ook dit kan kitsch of nep overkomen, terwijl het juist de toon van de film voortzet. Door deze keuzes naast de al artistieke cinematografie en muziek, is de film niet erg toegankelijk. Voor wie hier echter wel erg van houdt, is deze film een cinematografisch en kunstzinnig feestje.

Conclusie

Suspiria is een prachtige film om naar te kijken. De cinematografie, de muziek, de art direction, geven de film een hele bijzondere sfeer. Door de unheimische en creepy sfeer, die op een vrij onconventionele manier in beeld wordt gebracht, is ook nu nog deze film vrij eng te noemen. De beelden en muziek zijn zo vervreemdend en staan zo ver af van wat je normaliter gewend bent in een horror, dat je niet weet wat je moet verwachten en dat maakt het eng. Dat de film daarbij direct het gevoel aanspreekt en met name angst, maakt van deze klassieker een briljante horror die ook nu nog echt heel eng is om te kijken. Wie houdt van visuele en auditieve artistieke hoogstandjes mag deze film absoluut niet missen. Suspiria blijft één van mijn favoriete horrorfilms. Het is een bewegend kunstwerkje en een goede horror bovendien. Het is een prachtige freaky, creepy, surrealistische trip die je meerdere keren wil beleven. 

Meer lezen over de Three Mother Trilogy? Klik dan op onderstaande links:

Praktische info

  • Suspiria (1977) 98 min
  • Directed by: Dario Argento
  • Produced by: Claudio Argento
  • Screenplay by: Dario Argento, Daria Nicolodi
  • Based on: Suspiria de Profundis by Thomas De Quincey
  • Starring: Jessica Harper, Stefania Casini, Falvio Bucci, Miguel Bosé, Alida Valli, Joan Bennett, Barbara Magnolfi
  • Narrated by: Dario Argento, William Kiehl
  • Music by: Dario Argento, Goblin
  • Cinematography: Luciano Tovoli
  • Edited by: Franco Fraticelli
  • Production company: Sead Spettacoli
  • Distributed by: Produzioni Atlas Consorziate