Serie Review: The Terror Seizoen 1

review series the terror season 1
the Terror/ AMC

The Terror is een prachtig geproduceerd historisch verslag van een poolexpeditie met een bovennatuurlijk sausje.

The Terror is gebaseerd op het gelijknamige boek van Dan Simmons uit 2007. Het is een historisch verslag van een waargebeurd verhaal van de schepen HMS Terror en HMS Erebus die in 1845 op expeditie gingen naar de Noordpool om daar een passage te vinden naar Amerika. De expeditie was onder leiding van Captain Sir John Franklin van de HMS Erebus en zijn secondant Captain Francis R.M. Crozier van de HMS Terror en derde Captain James Fitzjames. De expeditie faalde niet alleen in hun doel, maar verdween ook en iedereen kwam om. Later na een paar reddingspogingen en vervolgens zoektochten naar de wrakken en aanwijzingen naar wat er gebeurd is, vond men graven en verslagen en tekenen van loodvergiftiging en kannibalisme.

Van al deze historische opgravingen en verslagen heeft Dan Simmons een prachtig en indringend verhaal gemaakt van wat de mannen moeten hebben meegemaakt, maar voegde daar een bovennatuurlijk element aan toe. Dit resulteerde in een schitterende serie, die niet alleen erg indringend is, die de ernst van de ontberingen laat zien en de horrors waarmee de crew te maken kreeg, maar die qua de realistische elementen ook erg geloofwaardig is. Alhoewel je van tevoren al weet hoe het verhaal eindigt, is de reis spectaculair om te kijken. En zoals elke expeditie begint, begint ook deze serie met hoop, verwachtingen, optimisme en bravoure.

review series the terror season 1
the expedition failed/ AMC

Het verhaal

De serie begint wanneer in 1848 een expeditie op zoek is naar de Terror en Erebus en hun kapiteins en crew. Ze vragen aan een Inuit aan de hand van drie foto’s of hij deze mannen herkent. Het zijn de foto’s van Sir John Franklin, James Fitzjames en Francis Crozier. De Inuit zegt Crozier te kennen als Anglook en dat hij is gestorven terwijl hij en zijn crew over het ijs en land een weg zocht naar redding, maar dat ze door het beest werden achtervolgd.

Vervolgens gaan we terug naar het jaar 1845 waarin de expeditie net de Noordpool bereikt en ze allen hoopvol op weg zijn om de noordelijke passage te vinden. Terwijl Captain John Franklin zeer hoopvol en overmoedig is, en daarin gesteund wordt door zijn tweede Captain James Fitzjames, bekijkt Captain Francis Crozier het van een ander perspectief en is zeer voorzichtig en op zijn hoede. Franklin is al eerder op de Noordpool geweest, maar te voet, en Fitzjames is onervaren. Crozier heeft al eerder gevaren in de wateren van de Noordpool en spreekt zelfs de taal van de Inuit, na enkele ontmoetingen met hen. Samen met zijn bootsman Blankly die het ijs in de gaten houdt is hij terughoudender in het enthousiasme dat Franklin en Fitzjames met elkaar delen.

Hun eerste tegenslag is wanneer het ijs zich heeft vastgevroren aan de propeller dat weliswaar wordt losgehakt, maar waardoor er wel schade is ontstaan aan de propeller, wat de Erebus kreupel maakt. Maar ook aan boord krijgen sommige bemanningsleden te maken met ziekten, waaronder een jonge jongen die lijdt aan iets vreemds. Wanneer vervolgens Blankly opmerkt dat het ijs dat hun kant op komt drijven geen zomerijs is, maar ijs van een vroege winter, weigert Franklin om in een haven bij King William Island te overwinteren. Crozier stelde dit voor omdat hij bang was dat beide schepen vast zouden komen te zitten in het ijs, en zelfs verpletterd zouden kunnen worden door de kracht van het ijs. Franklin wil er echter niks van weten en zet door.

Maar die beslissing komt hem duur te staan. Want ze komen de hele winter vast te zitten in het ijs. Wanneer de zomer nadert stuurt Franklin expedities uit op zoek naar een waterweg. Een expeditie komt aan land waarbij ze per ongeluk een Inuit doodschieten. Het blijkt een sjamaan te zijn en ze brengen de gewonde man samen met zijn dochter aan boord, maar ze kunnen zijn leven niet redden. Dit incident zet een aantal gebeurtenissen in werking, waardoor de crew zich niet alleen zorgen moet maken over het ijs, ziekten, en hun voedselvoorraad, maar ook om een mythisch wezen dat het op hen heeft voorzien; Tuunbaq.

review series the terror season 1
Captains Crozier and Fitzjames/ AMC

Crozier, Fitzjames en Franklin

Het verhaal wordt door goed gekozen scènes duidelijk verteld. Het verhaal speelt zich af van 1845-1848 en daarvan worden de belangrijkste gebeurtenissen getoond. Van op zee, tot het vast komen te zitten in het ijs, tot uiteindelijk te voet via het ijs het land bereiken om hulp te halen. Van hoop naar twijfel en tenslotte wanhoop waaruit blijkt uit welk hout de crew is gesneden.

De focus ligt op de drie kapiteins. Via flashbacks, sterke dialogen en beslissingen, worden hun karakters en motivaties goed onderbouwd en duidelijke gemaakt. De drie mannen hebben echt bestaan en zijn ook met deze expeditie ook echt verdwenen. 

Sir John Franklin

Franklin, de hoofdkapitein van de expeditie is geen ervaren zeeman in het poolgebied. Aangestuurd door zijn vrouw Jane, heeft hij deze taak gekregen en is een grote kans om hogerop te komen, helemaal als hij ook daadwerkelijk de passage vindt. Hij beziet alles vanuit positiviteit, een echte manager die denkt dat door complimenten hij de crew tot gevaarlijke taken kan aanzetten. Ook meent hij de crew stil te houden, als je hen maar positiviteit blijft voorhouden. Zijn focus ligt meer op die taken, het motiveren van de mannen, dan op logisch verstand inzake het ijs. Daar heeft hij immers andere mensen voor, waar hij overigens door hoogmoed niet naar luistert. Zijn ambitie is groot evenals zijn bravoure, dat hem dit geen stap verder helpt, moge duidelijk worden.

James Fitzjames

Fitzjames, die samen met hem op de Erebus vaart en leiding geeft, heeft Franklin hoog zitten. Zelf een enorme opschepper die zichzelf graag hoort praten over al zijn avonturen in Afrika en de Oost, hangt de positiviteit van Franklin aan en vindt Crozier maar een sombere negatieve man.

Francis Crozier

Crozier is ondanks zijn alcoholverslaving toch de meest nuchtere man, die het zowel goed voor heeft met de crew als zijn reisdoel. Verre van laf, wil hij de juiste beslissing maken door net op tijd de winter veilig af te wachten in de haven. Een rationele beslissing, die door overmoedigheid van Franklin wordt afgewezen. Crozier moet dit aanvaarden, maar wil in het geheim een expeditie sturen om hulp te gaan halen. De verhalen van Fitzjames vindt hij maar niets en opschepperij brengt je ook niet ver op zee. Crozier spreekt als een van de weinigen aan boord de taal van de Inuit en deze en andere kennis over de Noordpool geven hem een voorsprong en zouden hem tot een betere leider hebben gemaakt, wat zich ook later ten toon spreidt. Gelukkig heeft hij een goede vriend aan Blankly en ook vele andere crewleden steunen hem.

Hun eigen motivaties

Franklin en Crozier, een Engelsman en een Ier, bevriend in het moederland hebben weliswaar geheel andere posities in de maatschappij, Franklin kan hogerop komen, terwijl Crozier als Ier het glazen plafond wel heeft bereikt, zijn beiden wel door eenzelfde soort motivatie aan boord gegaan. Franklin bijna op het schip geschopt door zijn vrouw Jane om maar hogerop te komen en Crozier uit eigen beweging om de gunst van Claire, het nichtje en pupil van Franklin te winnen, nadat zij hem al een aantal keer heeft afgewezen, juist omdat ze het leven als kapiteinsvrouw niet ziet zitten, alhoewel ze elkaar erg genegen zijn. Dit zou zijn laatste vaart worden en hij hoopt dan ook dat ze dan de derde keer zijn aanzoek niet zal weigeren.

Fitzjames is een heel ander geval. Geboren als bastaard zoon, opgevoed door twee mensen die niet zijn ouders zijn en met een verzonnen achternaam, is hij per toeval terecht gekomen op deze expeditie. Door het redden van een belangrijk persoon op een van zijn andere expedities, heeft hij nu de kans gekregen om zichzelf te bewijzen. Waar hij zich eerst doorheen slaat door middel van opschepperig gedrag, komt hij later in de expeditie tot inkeer. Vindt hij eerst zichzelf nog een oplichter, wordt dit tegengesproken door Crozier en bewijst Fitzjames zelf ook het tegendeel.

review series the terror season 1
their first setback/ AMC

Goodsir vs Hickey

Alhoewel de focus op deze drie mannen ligt, worden door middel van specifiek gekozen scènes van verschillende crewleden, hun situatie op de schepen uitgelegd. Dit schets een goed, maar indringend beeld van wat zich op die schepen afspeelde. Hierdoor krijgt het over het algemeen iets trage tempo, genoeg afwisselingen om het spannend en interessant te houden. En leer je gelijk de crew beter kennen. Enkelen van hen krijgen meer aandacht. Zoals Mr/Dr Goodsir, de chirurg, anatoom op de Erebus en Dr Stanley op de Erebus. Mr Hickey een bemanningslid van de Terror en zijn maatje Mr Gibson. Maar ook een aantal luitenants van de Royal Navy krijgen aandacht. Elk van deze mannen representeren de verschillende karakters, motivaties van de mensen die aan boord zijn. 

Via hen wordt getoond hoe zo’n expeditie effect heeft op het menselijk gedrag. Sommigen blijken rechtvaardig, vol mededogen en zelfopoffering (Goodsir). Anderen zien het niet meer zitten (Dr Stanley) sommigen weten niet meer wat ze moeten doen of denken. En daar is één iemand die daar misbruik van maakt; Mr Hickey. Naast alle gewoonlijke gevaren van de natuur, de zee, het ijs, ziekten, bedorven voedsel, heimwee, gekte, hallucinaties, waarmee ze op zee en op het land mee te maken kregen. Vormt Mr Hickey naast de Tuunbaq een extra bedreiging. Hij is de verpersoonlijking van al het slechte wat in de mens naar boven kan komen en dat zorgt voor muiterij, kannibalisme en zelfs moord. Zo laat de serie heel goed zien waartoe mensen in staat kunnen zijn, geconfronteerd met allerlei gevaren in een geïsoleerd gebied, waar hun leven wordt bedreigd.

Tuunbaq

Voeg daar aan toe het mythische bovennatuurlijke gevaar van de Tuunbaq en je hebt een erg spannende serie. De Tuunbaq, een mythische spirit, helper van de Inuit, die de Sjamaan gehoorzaamd en de Inuit kan beschermen en voor eten kan zorgen, raakt losgeslagen wanneer ze zijn Sjamaan doden. De dochter van de Sjamaan, die Crozier en Goodsir Lady Silence noemen, moet de taak om de Tuunbaq te controleren nu overnemen, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Dit levert prachtige en heftige beelden op van een monster dat lijkt op een ijsbeer, maar met langere ledematen en een schedel die wat weg heeft van een trol, dus menselijker is gemaakt. Het ziet er indrukwekkend uit en die scènes komen vaak precies op tijd. De Tuunbaq is niet overdadig aanwezig, zodat de focus niet op hem ligt, maar loert altijd als dreiging op de achtergrond, waardoor de spanning niet alleen bij de crew, maar ook bij de kijker wordt verhoogd.

Cinematografie

De serie is prachtig geschoten en erg mooi vormgegeven. Alhoewel niet op locatie gefilmd, ziet het er geloofwaardig en echt uit. De kou, het ijs, de geluidseffecten van het kraken van het ijs, en het echoënde holle geknars van de stenen wanneer ze op land lopen, is zeer voelbaar. De cinematografie is werkelijk adembenemend mooi. Van het landschap, de zee, het ijs. Het is bijna hypnotiserend. Ook de scènes op het schip, het kraken van het hout, de bewegingen laten je denken dat je er bij bent. De muziek is sporadisch aanwezig, waar nodig, maar de geluidseffecten doen voornamelijk het werk.

Conclusie

The Terror is een combinatie van historie en fictie die op een prachtige manier is uitgevoerd. Met goed gekozen scènes en personages worden de ontberingen, zowel natuurlijk als bovennatuurlijk goed verbeeld. Mooie beelden en cinematografie zijn ondersteunend voor de verschrikkelijke reis die de bemanning van de Erebus en de Terror hebben afgelegd om tenslotte te bezwijken aan tal van die ontberingen. Toch is het niet direct een zwaarmoedig verslag, noch een episch verhaal. Het is vooral betoverend en of je wil of niet, je blijft kijken, misschien zelfs wel hopend op een goede afloop tegen beter weten in, alhoewel…

Praktische info

  • The Terror (2018)
  • Season: 1
  • No. of episodes: 10
  • Running time episodes: 42-56 minutes
  • Created by: David Kajganich
  • Based on: The Terror by Dan Simmons
  • Starring: Jared Harris, Tobias Menzies, Paul Ready, Adam Nagaitis, ian Hart, Nive Nielsen, Clarán Hinds
  • Composer: Marcus Fjellström
  • Cinematography: Florian Hoffmeister, Frank van dan Eeden, Kolja Brandt, Marci Ragaálya
  • Production company: Scott Free Productions, Emjag productions, AMC Studios, Entertainment 360
  • Original network: AMC