Film Review: The Blair Witch Project (1999)

review film the blair witch project 1999
the iconic disturbing shot/ Artisan Entertainment

In 1999 was er maar een hele grote hype in horrorland en dat was The Blair Witch Project.

Heel lang geleden in een ver ver verleden werd ooit een film getoond aan mensen, zo gaat de legende, waarin een trein in razende vaart op hen afkwam. De mensen toen nog niet geheel bekend met het fenomeen film, renden in grote getalen de zaal uit, om te vluchten voor de voortrazende trein. Dat soort verhalen zijn voor ons nu natuurlijk lachwekkend. Iets nieuws en onbekends is meestal voor de meeste mensen eng. Laat staan als je iets geheel nieuws en onbekends introduceert in de filmwereld en dan ook nog in het horror genre. Wat er dan gebeurt was te zien in 1999, toen in Amerika de film The Blair Witch Project in première ging.

De Hype

Een film bestaande uit found footage van drie studenten die het bos ingingen om een documentaire te maken over de Blair Witch, een plaatselijke legende in het dorpje Burkittsville. De beelden werden teruggevonden, maar de drie studenten niet. Dat zorgde voor een hoop commotie, want er waren een heleboel mensen die dachten dat het allemaal echt was, wat ook grotendeels te danken was aan de goede promotie en bijbehorende website, gemaakt door de makers van de film. De film werd gelijk een hype. Omdat het én nog nooit eerder was vertoond én omdat het ook allemaal levensecht leek.

Het verhaal

Allereerst maak je kennis met de drie studenten, Heather, Mike en Josh. Vervolgens gaan ze naar het dorpje waar ze enkele inwoners interviewen. Leuk detail: sommige geïnterviewden waren acteurs, maar anderen waren echte inwoners van het dorp, en daar waren de drie studenten/acteurs niet van op de hoogte. Daarna trekken ze het bos in, alwaar ze al snel verdwalen. Dat heeft op zich al genoeg horror potentie. Verdwalen in een onbekend bos, waarover enge verhalen de ronde gaan en je ’s nachts allerlei onbekende geluiden hoort is op zich al vrij eng. Als je dan ook nog te weinig eten hebt, ruzie onderling gaat krijgen en langzaam steeds vermoeider wordt en de hoop dreigt te verliezen, dan gaat je eigen fantasie vanzelf wel een loopje met je nemen. Als er dan om hen heen ook nog vreemde dingen gebeuren, zoals keien die zomaar opgestapeld rondom hun tent liggen, het lachen van kinderen midden in de nacht en het huilen van een baby, met als climax dat ze uiteindelijk een huis bereiken waar zogenaamd een man een aantal kinderen heeft vermoord, dan loop je met een onbehaaglijk gevoel de bioscoop uit.

Mockumentary

Ik kan me dat allemaal nog heel goed herinneren. Ik was toen student en heb de film in de bioscoop gekeken, maar toentertijd ging het qua premières er wat anders aan toe. Het duurde altijd wel even voordat Amerikaanse films onze Nederlandse bioscopen bereikten en toen dat eindelijk zover was, was de hype rondom de film er weliswaar nog wel, maar was het allang uitgekomen dat het een hoax was, en dat het een gescripte film was en dat de drie studenten gewoon levend en wel waren en dat de documentaire eigenlijk een mockumentary was, een toen nog relatief onbekend begrip. Maar dat nam niet weg dat de film alsnog best eng was om te kijken.

review film the blair witch project 1999
the iconic Heather shot/ Artisan Entertainment

Improvisatie maakte het levensecht

En dat kwam mede doordat de film weliswaar gescript was, maar dat het voornamelijk geïmprovisseerd was door de drie acteurs. Elke dag kregen ze door middel van persoonlijke berichten die ze moesten vinden door middel van GPS te horen wat hun specifieke individuele taak was en die kennis was alleen voor hen bedoeld en mochten ze niet met elkaar delen. Ook werden ze ’s nachts lastig gevallen door de crew, hadden ze weinig eten en hadden ze te lijden aan slaapgebrek doordat ze veel midden in de nacht door het bos rondspookten, waardoor alles levensecht aandeed. Dat leidde niet alleen tot enge momenten in de film, maar ook tot het iconische beeld van Heather waarbij ze in de nacht heel dicht op de camera zit zodat haar ogen en haar neus(gaten) heel erg in beeld zijn.

Ze hebben 8 dagen door het bos gezworven en er was meer dan 19 uur beeldmateriaal. Deze film was met recht een project te noemen. En een zeer geslaagd project. De film was vernieuwend en luidde in 1999 een tijdperk in waarin een hele nieuw genre werd geboren.

Achteraf gezien

Na deze film zijn er nog veel meer found footage films en mockumentary’s gemaakt, maar The Blair Witch Project blijft de echte eerste internationaal bekende. Alhoewel daarvoor al in 1989 de film als een homevideo van een familie genaamd U.F.O Abduction werd uitgebracht, die overigens ook levensecht eng is. Of The Blair Witch Project de allerbeste is valt natuurlijk over te twisten. Vooral in hindsight is deze film heel anders dan als wanneer je hem toen in 1999 hebt gekeken. En zeker als je hem nu in deze tijd terugkijkt voor een tweede keer, is er eigenlijk behalve het idee en de totstandkoming van de film, eigenlijk niet zo heel veel bijzonders aan. Want er gebeurt ook niet zo heel veel. Maar toch maakte de manier van filmen en dat het allemaal net echt leek, het toch tot een enge ervaring. Je liep best spooked de bios uit, dat was ook echt het effect wat de film toen had. Vooral een van de laatste shots waarin een van de mannen in de hoek staat van het vervallen huisje midden in het bos is erg surrealistisch en creepy. Ik was best onder de indruk. Maar nu achteraf gezien en voor een tweede keer is voornamelijk wat opvalt het schokken van de camera waardoor je wagenziek wordt en dat er eigenlijk verder niks gebeurt.

Conclusie

The Blair Witch Project was echt een film om één keer zien, het liefst in 1999 toen de hype nog levend was. Maar ondanks dat is het wel een revolutionaire film geweest die een nieuw genre in het leven riep en dus belangrijk is geweest voor de filmindustrie en het horrorgenre in het bijzonder en dus een deel van de filmische popcultuur. De film bewees dat er niet heel veel fratsen aan te pas hoeven te komen om een goed enge horror film te maken. Verplichte kost voor de horrorliefhebber en zeker geen straf om te kijken.

Praktische info

  • The Blair Witch Project (1999) 81 min
  • Directed by: Daniel Myrick, Eduardo Sánchez
  • Produced by: Robin Cowie, Gregg Hale
  • Written by: Daniel Myrick, Eduardo Sánchez
  • Starring: Heather Donahue, Michael C. Williams, Joshua Leonard
  • Music by: Antonio Cora
  • Cinematography: Neal Fredericks
  • Edited by: Daniel Myrick, Eduarod Sánchez
  • Production company: Haxan Films
  • Distributed by: Artisan Entertainment