Serie Review: Doctor Who Seizoen 3

review series doctor who season 3
the Doctor and Martha Jones/ BBC

Na het verlies van Rose en zijn eenmalige avontuur tijdens Kerst met ‘The Runaway Bride,’ Donna Noble, is de Doctor weer alleen. Gelukkig duurt dat niet lang en vindt de Doctor in het derde seizoen van Doctor Who een nieuwe companion: Martha Jones.

In Martha zou de Doctor een ware en waardige companion gevonden hebben, ware het niet dat hij nog te veel terugdenkt aan Rose en dat de arme Martha al heel snel een beetje verliefd op de Doctor wordt. Dat maakt het voor haar een zwaar avontuur dat eindigt in een climax waarin ze tot het uiterste wordt getest.

Het verhaal

Nu de Doctor weer alleen is, weerhoudt hem dat er niet van om de beschermheer van de Aarde te zijn. Op een van zijn missies komt hij Martha tegen, een medicijnen student, die hem adequaat helpt wanneer het ziekenhuis plotseling naar de Maan getransporteerd wordt door de ruimtepolitie, de Judoon, die een gevaarlijke misdadiger zoeken, waarbij de mens voor de zoveelste keer bij betrokken raakt.

Na haar hulp biedt hij haar een eenmalig reisje aan, en neemt haar mee naar een toneelstuk van Shakespeare, in 1599, waar ze een paar heksen tegenkomen, die woorden gebruiken om magie te creëren. Na dit tripje in het verleden, zegt hij nog één laatste keer een reisje met haar te maken, dit keer naar de toekomst, wat hen naar New New York brengt, wat sinds zijn bezoek met Rose flink is veranderd. En nog een reisje naar het echte New York in 1930, waar de Doctor en Martha oog in oog komen te staan met de laatste Daleks, de Cult of Skaro.

Maar wanneer hij haar na het avontuur thuis afzet, doet een nieuwsbericht hem op Aarde blijven en gaat hij op onderzoek uit, natuurlijk geholpen door Martha. Nu heeft zij zich wel bewezen een echte companion te zijn en niet alleen modificeert hij haar telefoon zodat ze altijd kan bellen, maar krijgt ze ook de sleutel van de TARDIS. Avonturen in de ruimte en een groots avontuur in 1913 volgen. En tenslotte gaan ze naar het einde van het universum, wat misschien ook het einde van de mensheid betekent. Ware het niet voor de Doctor en Martha. Ook komen we weer oude bekenden tegen, waaronder Captain Jack Harkness.

review series doctor who season 3
stuck in “gridlocked”/ BBC

Martha Jones

Martha heeft het als companion misschien wel het zwaarste te verduren gehad. Want zij is degene die moet opboksen tegen de herinnering aan Rose, niet alleen voor de Doctor, maar ook voor de kijkers. Met Rose nog diep in zijn en onze gedachten, is het moeilijk om haar te vervangen. Dat is ook het eerste dat de Doctor tegen haar zegt wanneer hij haar meeneemt, dat ze haar niet vervangt. Dat is de eerste klap in het gezicht van Martha. Wanneer ze steeds meer verliefd op de Doctor wordt en wat wil flirten, komt telkens Rose weer op een of andere manier ter sprake. Ze moet telkens aanhoren hoe geweldig Rose wel niet was. Wat het ook erger maakt is dat de Doctor haar op haar eerste reis naar de toekomst meeneemt naar New New York, precies de plek waar hij Rose als een date mee naar toe nam. Wanneer Martha kwijt raakt in de grootste file ooit, waar je 6 jaar doet over 10 mile, gaat de Doctor weliswaar gelijk naar haar op zoek, maar dat doet hij voornamelijk uit het feit dat zij zijn verantwoordelijkheid is, niet zijn vriendin of companion.

Toch blijft het vertrouwen van Martha in de Doctor erg sterk evenals haar loyaliteit. Dat deze op de proef wordt gesteld in de achtste en negende aflevering waarin ze achterna worden gezeten door aliens genaamd The Family en de Doctor zich genoodzaakt ziet om de Chameleon Arch te gebruiken. Een horloge dat zijn biologie verandert en hem mens doet lijken. De TARDIS zorgt er tevens voor dat hij een geheel nieuwe identiteit krijgt en hem en Martha naar een bepaalde tijd en plek stuurt. Zo kan The Family die op zoek is naar een Time Lord om zijn energie te eten hen niet vinden en sterven ze binnen drie maanden. Terwijl de Doctor een leraar is op een jongenskostschool, is Martha de hulp in de huishouding, een vrouw, donker en ondergeschikt. Dat is sowieso al een moeilijke positie voor haar, en vernederend, maar ze moet ook lijdzaam toezien hoe de Doctor, nu een mens genaamd John Smith, verliefd wordt op de school nurse. Ze kan niets anders doen dat zijn instructies opvolgen die hij voor de transformatie aan haar heeft gegeven en blijven uitkijken naar The Family en zich zo goed mogelijk verborgen houden. Als ze dan ook de verwensingen van hem moet ondergaan, blijkt ze sterk genoeg om deze last te dragen, al valt dit haar zwaar.

Maar de grootste test moet nog komen. Dat begint allemaal bij het tanken op de rift in Cardiff, waar Captain Jack Harkness plotseling komt aanrennen. Als de Doctor dat in de gaten heeft, vertrekt hij snel, maar niet voordat Jack met de TARDIS meelift. De TARDIS probeert hem echter af te schudden en belandt daardoor letterlijk aan het einde van het universum. De hernieuwde ontmoeting met Jack brengt gelijk weer Rose ter sprake, en ook bij Jack staat zij op een voetstuk. Aan het einde van het universum wordt een hele nieuw personage geïntroduceerd en gebeurtenissen in het verleden al in werking zijn/worden gezet. Die eindigt in een climax, waarin Martha de enige is die de mensheid en de Aarde kan redden.

In de laatste aflevering bewijst Martha dat zij niet op de tweede plek komt, dat zij goed is en groots. Zij heeft zichzelf bewezen, niet alleen aan de Doctor maar vooral aan zichzelf. Daardoor kiest ze ook uiteindelijk voor zichzelf, door niet meer mee te gaan met de Doctor. Ze beseft dat ze zijn liefde nooit kan winnen, hoe goed ze ook is. Ze gunt zichzelf liefde en een goed leven waarin ze de mensen op Aarde kan helpen. In deze aflevering is Martha eindelijk de sterke vrouw die altijd heeft doorgeschemerd, maar overschaduwd werd door de herinnering aan Rose en door haar stomme verliefdheid op de Doctor.

review series doctor who season 3
Captain Jack Harkness is back/ BBC

Verbinding met het tweede seizoen

Maar niet alleen de gedachten aan Rose en het telkens refereren aan Rose maken de verbinding met het tweede seizoen. Ook de afleveringen zelf hebben veel te maken met dat seizoen. Zo komen we niet alleen terug in New New York, maar vinden we daar ook weer The Face of Boe, waarvan zijn ware identiteit aan het einde van dit seizoen wordt bekend gemaakt en Novis Hame. Dit is de derde en laatste ontmoeting met de Doctor waarin hij hem een geheim zou vertellen: You Are Not Alone. In de vierde en vijfde aflevering zien we de Cult of Skaro weer terug, de Daleks die bij de Battle of Canary Wharf uit de geheimzinnig sphere kwamen. Aan die Battle wordt overigens in dit seizoen vaak naar verwezen, ook door Martha, waarin Freema Agyeman zelf een kleine rol speelde, die vertelt dat haar nicht daar werkte en het niet heeft overleefd. Een leuke verbinding en knipoog. De aflevering waarin Martha en de Doctor vast komen te zitten op een ruimteschip dat een zon in wordt getrokken doet sterk denken aan de afleveringen ‘The Impossible Planet en ‘The Satan Pit’ uit het tweede seizoen. En als we Jack weer terug zien, blijkt hij de afgehakte hand van de Doctor in zijn bezit te hebben, die eraf werd gehakt in de kerstaflevering ‘The Christmas Invasion’ waarin hij nog regenereerde en vocht met de Sycorax. 

Sterke afleveringen

De aflevering in New New York houdt weliswaar verband met het tweede seizoen, maar heeft wel een geheel eigen sterke sfeer. Het is sterk dystopisch, met een geweldige science fiction sfeer, à la Blade Runner (1982) of The Fifth Element (1997), waarin prachtige wezens voorkomen en een vrij epische feel over zich heeft.

De twee afleveringen, met The Family zijn erg mooi en goed in elkaar gezet. Het heeft een sterke story arch, voor zowel de relatie tussen de Doctor en Martha, als de premisse. The Family is een origineel idee en de Chameleon Arch zorgt voor een  andere kijk op de Doctor en verbindt tevens deze afleveringen met andere afleveringen in dit seizoen. Op de achtergrond speelt het verhaal van de kostschooljongens en met name Tom Latimer, die soort van telepatisch is, ook iets dat terug komt in dit seizoen. Deze afleveringen zien er prachtig uit, steken erg goed in elkaar en hebben erg veel te bieden, zoals onder andere de nog op handen zijnde eerste wereldoorlog wat indringend maar subtiel in beeld wordt gebracht. Alhoewel het losse afleveringen lijken, houden ze juist erg sterk verband met de grote rode draad in dit seizoen, die dan nog niet zichtbaar is.

De tiende aflevering, Don’t Blink’ laat ons in de nieuwe serie voor het eerst kennis maken met The Weeping Angels. De meest gevaarlijke en enge vijanden ooit. Het is een bijzondere aflevering, één waarin de Doctor en Martha zelf een kleine rol spelen en de hoofdrol is weggelegd voor Carey Mulligan. We volgen haar hoe ze haar vriendin kwijtraakt, hoe ze met de Doctor in contact komt, hem redt van de Weeping Angels en zelf ontsnapt en dat alles in een grote time travel mindfuck. Het is een van de sterkste afleveringen van dit seizoen.

De grote rode draad

Zoals hierboven vermeld worden al stukjes van de rode draad door de afleveringen heen als broodkruimels op goed gekozen plekken geplaatst, zonder dat je door hebt dat het later te maken hebben met een groter geheel; de komst van The Master. Het eerste seizoen deed al zoiets met Bad Wolf, maar dit keer is het veel beter door het hele seizoen verweven en lijken op het eerste gezicht onverklaarbare dingen of onlogische dingen die gebeuren in de laatste aflevering, minder onlogisch en zijn ze eigenlijk al uitgelegd en voorgekomen in de voorgaande afleveringen. Dat is erg goed gedaan en dat maakt de laatste aflevering beter dan in eerste opzicht lijkt. Ook de catharsis van Martha kan als episch worden gezien. De rode draad is weliswaar subtiel maar zorgvuldig en effectief, wat dit hele seizoen als geheel beter maakt dan sommige losse delen.

Want soms lijk het net alsof de Doctor en de makers het verleden en Rose niet los kunnen laten en terug grijpen op oudere avonturen, waarin Martha vanaf het begin geen enkele kans heeft bij de Doctor als de kijkers. Maar door die subtiele rode draad wordt dit allemaal goed gemaakt. Tel daarbij op de genoemde sterke afleveringen en dit is in zijn geheel een waardig Doctor Who seizoen.

review series doctor who season 3
the Weeping Angels/ BBC

De Doctor

Zonder Rose, zien we een andere kant van de Doctor. Het is niet goed voor de Doctor om alleen te zijn en alhoewel Martha een ideale companion zou zijn, want erg intelligent, onafhankelijk, dapper, vasthoudend, loyaal en sterk, ziet hij haar niet staan. De Doctor lijkt zonder Rose en zonder de Time Lords en Gallifrey steeds meer ‘ongeaard’ te zijn. Het was al gezegd door hemzelf, dat hij werd gemaakt in een strijd en dat lijkt zich voort te zetten. Hij heeft dan nog wel dezelfde normen en waarden en mijdt het om te doden, toch duikt de meedogenloze kant van hem steeds meer op, een kant die Donna al even van hem heeft gezien en daardoor geschrokken was. De manier waarop hij Martha soms behandelt is niet leuk om te zien en dat is ook een element waardoor dit seizoen een stuk donkerder is. De Doctor bevindt zich ook vaker in dystopische situaties en lijkt ook meer de verbondenheid met anderen te verliezen. Dat heeft na het vierde seizoen echt zijn consequenties en zal eindigen in een climax voor de Doctor.

Conclusie

Het derde seizoen van Doctor Who is weer een erg sterk seizoen met een paar sterke losse afleveringen en een goed geweven rode draad. Martha is een companion die het zwaar heeft gehad, maar uiteindelijk zichzelf heeft bewezen. De Doctor zelf zien we steeds iets vaker van zijn donkere kant. En met een aantal dystopische afleveringen is dit een zeer donker seizoen. De focus ligt ook voornamelijk op Martha die in de schaduw blijft staan van Rose en de liefde van de Doctor niet voor zich kan winnen. Hierdoor is het soms wat humorloos en zien we vaker de donkere kanten van de mens zelf.

Meer lezen van Doctor Who? Klik dan op onderstaande links:

Praktische info

  • Doctor Who (2007)
  • Season: 3
  • No of episodes: 13
  • Running time: 45 min
  • Developed by: Russell T. Davies
  • Headwriter: Russell T. Davies
  • Starring: David Tennant, Freema Agyeman, John Barrowman
  • Music by: Murray Gold
  • Cinematography: Ernest Vincze, Rory Taylor
  • Production company: BBC Wales, BBC
  • Original network: BBC