Film Review: Burnt Offerings (1976)

review film burnt offerings 1976
the Rolf family on summer vacation/ United Artists, MGM Studios

Burnt Offerings is een haunted house verhaal uit de jaren jaren 70 die vooral draait om een unheimische sfeer en een langzaam verval in waanzin.

De jaren 70 was een goed tijdperk voor het horrorgenre. In Italië floreerde Italiaanse filmmakers zoals Dario Argento (Susperia, 1977), Mario Bava (Beyond the Door II, 1977) en Lucio Fulci (The Psychic, 1977) met de zogenoemde Giallo films. Giallo (geel) films, vernoemd naar de uit het Engels vertaalde horror/mystery/detective novels met een gele kaft, waren films met een mysterie en horror, soms gecombineerd met het bovennatuurlijke en het erotische, met grafische horror en krachtige muziek en experimentele cinematografie.

In de UK werden iets meer subtielere horrors gemaakt, maar wel met impressionistische muziek (Don’t look now, 1973) of een sterk verhaal (Invasion of the Body Snatchers, 1978). Bekende Amerikaanse horrors zoals Carrie (1976) en The Omen (1976) hadden weer een heftige religieuze en bovennatuurlijke achtergrond. Oftewel er werden veel horror films gemaakt die erg opvallend waren ieder op hun eigen manier.

Hierdoor vlogen er andere, ook goede horrors een beetje onder de radar en worden nog steeds niet genoemd in de bekende rijtjes van populaire en beste horrors van de jaren 70. En dat is jammer, want op deze manier zullen goede films in de vergetelheid raken. Zoals bijvoorbeeld Burnt Offerings. Een erg goede bovennatuurlijke horror die misschien wat te subtiel en daardoor minder opvallend is dan zijn tijdgenoten, maar qua verhaal niet onderdoet, en qua acteerwerk zelfs beter is dan de hierboven genoemde Italiaanse Giallo films. Alhoewel de cinematografie niet zo bijzonder is in vergelijking met andere jaren 70 horrors, heeft ook deze film heeft op dat gebied best wel wat te bieden.

review film burnt offerings 1976
the recurring nightmare of Ben/ United Artists, MGM Studios

Het verhaal

Het gezin Rolf, bestaande uit vader Ben (Benji), moeder Marian en zoontje David (Davey), hebben even genoeg van de drukke stad en besluiten om voor de zomer een huis op het platteland te huren. Ze nemen de tante van Ben, Elizabeth (Auntie) gezellig mee. Wanneer ze het huis voor de eerste keer bekijken maken ze kennis met de eigenaar van het huis, Roz en Arnold Allardyce, zus en broer. De familie Rolf is wel gecharmeerd van het huis dat erg groot voor hen is en ze vragen zich dan ook af hoe ze het huis in de zomer moeten onderhouden. Hierop reageert Roz een beetje eigenaardig door te zeggen dat het huis wel voor zichzelf kan zorgen. Het addertje onder het gras is echter dat de bejaarde moeder van Roz en Arnold die in een kamer op de eerste verdieping woont en tijdens het verblijf van de Rolfs daar zal verblijven. Maar de oude vrouw zal hen geen last bezorgen, ze verblijft enkel op haar kamer en het enige wat Marian hoeft te doen is haar eten brengen in dat in haar salon voor haar slaapkamer neer te zetten. De familie Rolf stemt uiteindelijk toe na een nacht door te hebben gebracht in de drukke stad.

Het landhuis waar ze de zomer verblijven is weliswaar groot, maar wel een beetje vervallen. Aan de muur hangen foto’s van het huis door de jaren heen, waarbij het huis er veel mooier bijstaat dan nu. Ben en Davey proberen het zwembad een beetje op te knappen om er te kunnen zwemmen en Marian ontfermt zich over de orangerie waar alleen maar verlepte bloemen en planten staan. Iedereen heeft het echter naar hun zin, totdat er een incident plaatsvindt in het zwembad, wanneer Ben en Davey in het water met elkaar aan het spelen zijn. Plots slaat de sfeer om en lijkt het alsof Ben Davey probeert te verdrinken. Auntie kijkt wanhopig toe, terwijl Davey gelukkig in staat is om zich van zijn vader te bevrijden.

Dat is slechts het begin. Langzamerhand beginnen de gezinsleden te veranderen. Auntie is moe, heeft het koud en wordt vergeetachtig. Ben wordt steeds gewelddadiger en heeft nare dromen van de begrafenis van zijn moeder toen hij nog een klein jongetje was. Telkens ziet hij in zijn dromen de enge chauffeur, maar ook overdag krijgt hij enge hallucinaties van hem. Marian is helemaal in de ban van de salon van de oude dame Allardyce, en bekommert zich meer en meer om het huis en de spullen, terwijl ze zich ook anders begint te kleden. Alleen Davey schijnt niet beïnvloed te raken. Terwijl het gezin steeds verder van elkaar verwijdert raakt, lijkt iedere dag het huis steeds meer en meer te floreren en pas als Ben dat beseft, dat het huis zichzelf verandert en opknapt en het gezin beïnvloedt, is het misschien al te laat om te vluchten.

Subtiel

Deze horror film is vrij subtiel in het horror gedeelte. Het gaat vooral om het gezin dat je eerst te zien krijgt als een leuk gezin dat het ook goed kan vinden met Auntie en dat gewoon een fijne zomer met elkaar wil doorbrengen. Langzaam zie je het verval van hen persoonlijk en tussen hen ontstaan. Dat gebeurt subtiel en zonder er erg de nadruk op te leggen. Kleine symbolen, zoals alle klokken die weer gaan lopen, het zwembad dat er langzamerhand steeds mooier uit gaat zien, geven aan dat het huis weer gaat leven of opleeft. Het verval van de personages is het duidelijkst bij Ben. Zijn dromen en hallucinaties van de enge chauffeur zijn eveneens subtiel maar wel effectief doordat de chauffeur ook echt een nare grijns op zij gezicht heeft. De chauffeur is de personificatie van Ben’s persoonlijke boogeyman. De scène waarbij het zeer slecht gaat met Auntie en er steeds heftiger op de deur wordt geklopt totdat tenslotte de chauffeur met lijkkist binnen komt vallen, is een zeer sterke scène. Des te meer omdat tegelijkertijd Marian zich heeft terug getrokken in de salon van de oude dame en zeer rustig het eten dat voor de oude dame is bestemd opeet. Die scène maakt alles duidelijk door het show don’t tell principe.

review film burnt offerings 1976
the mysterious mother Allerdyce up in her room/ United Artists, MGM Studios

Muziek en cinematografie

Maar ook de muziek is zeer subtiel aanwezig en slechts op de achtergrond ter versterking in plaats van opdringerig. De cinematografie is al even ‘gewoontjes’. Camerastandpunten zijn goed gekozen, maar er is geen gebruik gemaakt van surrealistische of impressionistische beelden. Er zijn geen flashbacks, behalve de droom van Ben. Het enige dat vervreemdend werkt is de enge chauffeur. Juist door een keer niet op dit gebied de nadruk te leggen, zou je kunnen zeggen dat de film tussen al het cinematografische geweld uitspringt.

Focus op het gezin

De film is meer een ghost story te noemen, zonder een echte ghost. Het gaat om de dread die zich langzaam opbouwt in het gezin en uiteindelijk de terror wanneer het gezin wil ontsnappen aan het huis. Die terror is minder subtiel in beeld gebracht en de laatste scène van Ben is zelfs best grafisch te noemen. De laatste scène van Davey echter is wel wat subtieler in beeld gebracht alhoewel het idee minder subtiel is. Wat er met Marian is gebeurd is de verrassing van het verhaal, de twist in de ghost story. Een zeer sterke scène, waarvan de opbouw bij de kijker bekend is, alhoewel echter nooit in beeld is gebracht.

Dit alles maakt van deze film een goed ghost story waarbij de focus ligt op het gezin en hun ervaringen in het huis. De vluchtscène van Ben en Davey is mooi maar heftig en realistisch in beeld gebracht, bijna rauw, zonder muziek, maar met de focus op de wanhopige worsteling van Ben en de hulpeloosheid en angst van Davey.

Nog even dit

De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Robert Marasco uitgebracht in 1973 en geproduceerd en geregisseerd door Dan Curtis, die ook Dark Shadows, de tv serie en twee films heeft gemaakt gebaseerd op die tv serie. De andere producer is Robert Singer, die nu vooral bekend is van de serie Supernatural.

Conclusie

Burnt Offerings is echt een hele goede horror film, die een echte horror fan en zeker degenen die van klassieke ghost stories houden niet mag missen. Ondergesneeuwd door alle zeer bekende films van die tijd, waarvan de meesten zelfs al weer een remake hebben, is dit een subtiele film, die nergens schreeuwt, maar wel effectief is. Afgezien van de kleding en aankleding is dit niet per se een typisch jaren 70 horror, maar misschien daarom wel juist iets tijdlozer en zeker de moeite van het bekijken waard.

Wil je ook het review van het boek lezen? Klik dan op onderstaande link:

Praktische info

  • Burnt Offerings (1976)
  • Directed by: Dan Curtis
  • Produced by: Dan Curtis, Robert Singer
  • Written by: Dan Curtis, William F. Nolan
  • Based on: Burnt Offerings by Robert Marasco
  • Starring: Karen Black, Oliver Redd, Bette Davis, Lee H. Montgomery, Eileen Heckart, Anthony James, Burgess Meredith, Dub Taylor
  • Music by: Bob Cobert
  • Cinematography: Jaques R. Marguette
  • Edited by: Dennis Virkler
  • Production company: Produzioni Europee Associati, Dan Curtis Productions
  • Distributed by: United Artists, MGM Studios