Film Review: A Nightmare on Elm Street 2: Freddy’s Revenge (1985)

review film a nightmare on elm street 2 freddy's revenge 1985
Jesse’s Nightmare on Elm Street/ New Line Cinema

Dit tweede deel van de A Nightmare on Elm Street Franchise is een beetje een vreemde eend in de bijt.

Want alhoewel er op verschillende manieren verwezen wordt naar en de film verband houdt met het eerste deel, speelt Freddy Krueger dit keer een andere rol en dat heeft alles te maken met de subtekst van de film.

Het verhaal

Jesse is samen met zijn gezin net verhuisd als hij vreemde dromen krijgt over een man met metalen klauwen als hand. En die man in zijn droom zegt hem dat hij hem goed kan gebruiken en dat ze samen veel werk zullen verrichten door te gaan moorden. Hevig verontrust als Jesse is, leert hij van een andere jongen op school, Ron Grady dat hij in het huis is komen wonen van ene Nancy Thompson, die opgesloten werd door haar moeder in huis, waarna haar moeder zelfmoord pleegde en Nancy haar vriendje Glenn aan de overkant van de straat afgeslacht zag worden. Wat er van Nancy is geworden blijft onbekend.

Wanneer hij zijn kamer moet opruimen en de dozen moet uitpakken, krijgt hij hulp van zijn vriendin Lisa. Samen vinden ze het dagboek van Nancy, waarin ze niet alleen haar gevoelens beschrijft voor Glenn, maar ook haar nachtmerries over Fred Krueger. Jesse beseft dat dit om dezelfde man gaat.

Zijn dromen/nachtmerries die hij heeft van Freddy, veranderen langzaam in een soort lucide dromen en slaapwandelen, waarbij Freddy hem eerst naar de fysieke klauwen leidt, die de moeder van Nancy beneden in het kachel had verstopt en vervolgens meer en meer bezit van hem neemt. Jesse slaapwandelt op een nacht een punk/gay bar binnen waar hij zijn coach aantreft die hem meeneemt naar school om een ‘spelletje’ met hem te spelen, maar door Freddy/Jesse wordt vermoord. Jesse beseft dat hij zichzelf langzaam begint te verliezen en vraagt hulp aan Grady. Maar de enige die hem kan helpen is Lisa. Is zij te laat om te voorkomen dat Jesse voorgoed wordt bezeten door Freddy?

review film a nightmare on elm street 2 freddy's revenge 1985
Jesse’s fear is the key/ New Line Cinema

Subtekst homoseksuele geaardheid

Wat ten eerste al opvallend is in de film is dat we te maken hebben met een Final Girl die een jongen is, een Final Boy. Dat is op zich al een eerste aanwijzing, maar er zijn er meer te vinden. De homoseksuele coach die op jongere jongens valt, verschillende fallus symbolieken en het feit hoe Jesse zich gedraagt en verschillend reageert op Grady en op Lisa. Alles in de film duidt op een subtekst van homoseksualiteit. Ook het feit dat zijn ouders zich zorgen maken om Jesse en zijn moeder professionele hulp wil inschakelen, omdat hij slecht slaapt en andere problematiek vertoont, terwijl zijn vader zegt dat hij alleen een schop onder zijn kont nodig heeft.

Het waren de jaren 80 waarin het tijdperk van open homoseksualiteit nog lang niet vanzelfsprekend was, de WHO schrapte pas in 1990 officieel homoseksualiteit van de lijst van bestaande ziekten… aids stak net de kop op, wat vooral aan homoseksualiteit werd gekoppeld.

In deze film wordt daarom ook de angst voor zijn seksuele gevoelens en met name de vermeende homoseksualiteit van Jesse verbeeld door Freddy. Freddy, zoals we al geleerd hadden uit de eerste film, voedt zich met angst. En je kan je voorstellen dat Jesse zeer angstig was omtrent zijn gevoelens, waar Freddy dusdanig gebruik van kon maken door zich door middel van Jesse te kunnen manifesteren in de echte wereld. Maakt dit deze film tot een homofobische film, een pro homo film, of neutrale film over de worsteling met seksuele geaardheid? Het einde van de film maakt dit nogal dubieus.

Het is Lisa die zegt tegen een getransformeerde Jesse dat ze van hem houdt, waarna de schil van Freddy van hem af valt. Betekent dit dat zijn angst van hem afvalt? Of betekent dit dat homoseksualiteit tevens door Freddy werd gesymboliseerd en is hij nu daarvan verlost, aangezien in de laatste scène, nadat alles weer ‘goed’ is, Jesse duidelijk het vriendje is van Lisa en ze zoenen. Maar het feit dat hij haar zoent in de bus naar school en toch Freddy weer opduikt en alles weer opnieuw lijkt te beginnen, kan juist weer duiden op het feit dat wanneer hij zijn homoseksualiteit blijft onderdrukken en er bang voor blijft hij nooit van Freddy verlost zal zijn. Dus dat hij voor zijn geaardheid uit moet komen om vrij te zijn. Het blijft onduidelijk in de film. En iedereen kan daaruit zijn eigen conclusies trekken.

Ambigue rol droomwereld vs werkelijkheid

Door dit bovenstaande, is dit geen film over Freddy Krueger. Weliswaar bespeelt hij zijn slachtoffer Jesse, via zijn dromen, maar gezien de subtekst had dit thema via ieder ander wezen of monster gesymboliseerd kunnen worden en had Freddy daar niet speciaal voor hoeven opdraven. Dat maakt dat deze film over Jesse gaat, en niet zozeer een echte A Nightmare on Elm Street film, waarin Freddy en zijn hele mythologie ter sprake komt.

Alhoewel de film begint met een droom, die overigens mooi en cool gefilmd is, speelt de rest van de film in tegenstelling tot de eerste film zich niet erg vaak af in de droomwereld. Het is dan ook in eerste instantie onduidelijk of het nu een droom is van Jesse of dat het allemaal echt gebeurt. Evenals wat de andere personages zien, blijft vrij onduidelijk. Wanneer Freddy op de kamer van Grady uit Jesse barst, wat prachtig gemaakte body horror is, zien wij als kijker Freddy, maar wat Grady ziet blijft onduidelijk, zeker wanneer Jesse zichzelf als Freddy in de spiegel ziet en wij Jesse zelf.

In deze film spelen droom en werkelijkheid een dubbelrol en zijn meer een symbiose dan het duidelijke onderscheid tussen droom en realiteit in de eerste film. Wat echt is en wat niet, heeft nu een andere functie. In de eerste film werd dat duidelijke onderscheid ten volle benut door sterke horror scènes te mixen met zwarte humor en er een surrealistische vibe aan te geven. Nu is slechts de eerste scène echt een droom, terwijl de rest een grote symboliek heeft. Tenslotte is de laatste scène wederom een verwijzing naar de eerste film, door een al even ambigu einde. Want is het wel zo dat Jesse Freddy heeft verslagen en daarmee zijn angst?

review film a nightmare on elm street 2 freddy's revenge 1985
for Freddy to find his way into our world/ New Line Cinema

De film zelf

Los van de subtekst heeft de film weinig qua verhaal om het lijf. De make up en grime van Freddy is dit keer erg expliciet aanwezig, wat het mystieke van hem wel een beetje teniet doet. De honden met het popperige gezicht zijn leuk en creepy bedacht en gemaakt, maar de echte horror ligt toch meer in het thema en het idee (verlies van individualiteit en de onmacht van Lisa) en seksualiteit en  dan in de sfeer, spanning of enge shots en beelden. Er zijn twee iets brutere kills, en de poolparty die uit de hand loopt is een leuke chaos gecreëerd door Freddy. Het feit dat de verwarming heel raadselachtig hoog blijft staan in het huis van Jesse en meerdere warmtebronnen die hysterisch worden, is een terugkerend thema dat waarschijnlijk verwijst naar de brand waarbij Freddy omkwam (of ook hete seksuele passie? Wil zal het zeggen).

Conclusie

A Nightmare on Elm Street 2 is een slasher met een subtekst over (homo)seksuele geaardheid en seksuele verwarring, waarin Freddy eerder de symboliek van die angst en verwarring vertegenwoordigt dan dat hij zijn eigen film heeft. De subtitel Freddy’s Revenge is dan ook nogal verwarrend, aangezien er niets of niemand aanwezig is die met zijn dood te maken heeft gehad waarop hij wraak wil nemen. Het enige dat spreekt voor Freddy is dat hij zich in de echte wereld wil manifesteren en daarvoor de angst van Jesse gebruikt. Het is daarmee een vrij ongebruikelijke slasher, zeker voor die tijd met een eventuele ambigue conclusie.

Meer lezen van de A Nightmare on Elm Street franchise? Klik dan op onderstaande links:

Praktische info

  • A Nightmare on Elm Street 2: Freddy’s Revenge (1985) 87 min
  • Directed by: Jack Sholder
  • Produced by: Robert Shaye
  • Written by: David Chaskin
  • Based on: Characters by Wes Craven
  • Starring: Mark Patton, Kim Myers, Robert Rusler, Clu Gulager, Hope Lange, Robert Englund
  • Music by: Christopher Young
  • Cinematography: Jacques Haitkin, Christopher Tufty
  • Edited by: Rob Brady, Arline Garson
  • Production company: Heron Communications, Smart Egg Pictures
  • Distributed by: New Line Cinema