Serie Review: Penny Dreadful Seizoen 1

review series penny dreadful season 1
Penny Dreadful/ Showtime, Sky

Penny Dreadful is een duistere gothic horror serie over bekende figuren uit de Victoriaanse monster en ghost stories.

Een Penny Dreadful was in de Victoriaanse tijd een blaadje dat voor één penny werd verkocht waarin allemaal fantastische, sensationele en gruwelijke verhalen te lezen waren, met misdaad en het bovennatuurlijke als onderwerp en voornamelijk gericht op mannen en jongens. Ook de serie richt zich op het bovennatuurlijke en is vrij sensationeel te noemen. In plaats van de geromantiseerde Victoriaanse tijd in beeld te nemen, richt de serie zich op de duistere kant en de onderkant van de samenleving, waarin het uitbuiten van vrouwen, dieren en kinderen eerder normaal dan kwalijk was. Dat levert een intrigerende, maar donkere serie op, die erg zinnelijk en vleselijk is.

Alhoewel de sfeer sensationeel kan zijn, met veel naakt, seks, geweld, zijn de personages geleend uit de bekende monster boeken uit die tijd. We komen Dorian Gray tegen van Oscar Wilde, Mina Harker en Abraham van Helsing van Bram Stoker en Victor Frankenstein en zijn monster van Mary Shelley. Ook de klassieke benadering van vampiers wordt in stand gehouden met de vampier en zijn bruiden. Maar er zijn ook nieuwe personages aan toegevoegd, zoals Sir Malcolm Murray, een soort Alan Quatermain, de vader van Mina. En Vanessa Ives, de beste vriendin van Mina. En tenslotte een Amerikaan, Ethan Chandler met een mysterieus verleden.

review series penny dreadful season 1
Sembene, Vanessa, Ethan, Sir Malcolm/ Showtime, Sky

Het verhaal

De serie begint met een gruwelijke moord op een moeder en haar dochter. Het is net na de tijd van Jack de Ripper en iedereen is bang dat hij weer is teruggekeerd. Maar onder de echte samenleving, bestaat een demi-monde, een andere wereld waarin monsters zich schuilhouden en zich verbergen en wachten tot hun tijd aanbreekt. Sir Malcolm verzamelt samen met Vanessa Ives, de beste vriendin van Mina sinds hun kindertijd, een groep mensen om zich heen, de arts Victor Frankenstein en de Amerikaanse gunslinger Ethan Chandler om zijn door een monster ontvoerde dochter Mina terug te halen.

Hun eerste jacht op de monsters die vampiers blijken te zijn, levert hen niets op behalve de vangst van één vampier. In zijn huid zijn hiërogliefen gekerfd waarin Amunet en Amun-Ra samen op verbeeld staan. Het is een voorspelling van hun komst en wanneer deze twee ‘Verborgenen’ samen zijn, zal de duisternis over de mensheid aanbreken. Het doel van de groep onder leiding van Sir Malcolm blijft echter het vinden en terughalen van Mina, maar hoe verder hun zoektocht hen brengt hoe gevaarlijker het wordt en niet in het minst voor Vanessa die een nog raadselachtige rol speelt in deze voorspelling.

Personages boven plot

Het plot van de serie, de zoektocht naar Mina en de ontdekking van vampiers is ondergeschikt aan de ontwikkeling van de personages. In dit seizoen wordt langzaam hun verleden prijsgegeven, maar ook ontwikkelt ieder karakter zich en zijn de gebeurtenissen de motivaties van hun veranderingen. Sir Malcolm is de leider en degene met het grote geld. Als ontdekkingsreiziger heeft hij in het verleden zijn gezin vaak alleen gelaten, zijn zoon Peter en dochter Mina te weinig aandacht gegeven en bedroog hij zij vrouw. Sir Malcolm is een arrogante en ijdel man, egoïstisch en meedogenloos. De drijfveer naar de zoektocht naar Mina is dan ook niet zozeer op liefde gebaseerd, maar op schuld. Zijn zoon Peter overleed op zijn eerste tocht met Sir Malcolm in Afrika.

Door al deze verliezen is Vanessa Ives, de beste vriendin van Mina en Peter sinds hun kindertijd, het enige dat hij nog heeft. Maar die band tussen hen is vrij complex. Want ook Vanessa voelt zich uit schuldgevoel verplicht om Mina te redden. Op de avond voor Mina’s huwelijk, had Vanessa seks met Mina’s verloofde en werd betrapt. Dit leidde niet alleen tot een breuk van de bevriende families, maar was tevens de aanzet van Vanessa’s aanvallen en visoenen en bezetenheid. Na een heftige behandeling in een asylum voor vrouwen met hysteria, is ze niet alleen getraumatiseerd, maar is ze nog altijd even kwetsbaar voor de bezetenheid, die door seksuele verwarring getriggerd wordt. Dat maakt haar tot een echt en krachtig medium, maar zij heeft dat niet onder controle.

De eerste die Vanessa rekruteert namens Sir Malcolm is Ethan Chandler een gunslinger en acteur van een rondreizende wild west show. Hij heeft een mysterieus verleden waarvoor hij op de vlucht is, maar is wel de enige met scrupules van de groep. Hij verafschuwt geweld, zowel tegen mensen als dieren, is heel empatisch en oprecht en rechtvaardig. Als enige lijkt hij in staat te zijn tot het voelen van een diepe oprechte liefde die hij al snel ten toon spreidt voor een aan lager wal geraakte fabriekswerker Brona Croft, die helaas lijdt aan tbc, maar waar hij een echte relatie mee begint. Hij ontfermt zich niet alleen over haar, maar ook over Vanessa wanneer ze in een zeer heftige bezetenheid belandt.

review series penny dreadful season 1
Victor Frankenstein/ Showtime, Sky

Victor Frankenstein is een man van de wetenschap die voornamelijk met lijken werkt en zelfs in staat is gebleken om een lijk tot leven te wekken, wat de Creature heeft opgeleverd. Naast zijn liefde voor de wetenschap houdt Victor van poëzie, dat hem tegenwicht geeft aan het vergankelijke van het leven. Hij is een man van weinig scrupules en alhoewel hij zegt nadat ze een jonge vampier hebben gevangen dat hij nu hun verantwoordelijkheid is, hij die verantwoordelijkheid niet heeft genomen toen hij de Creature tot leven wekte. Nadat hij hem tot leven wekte, vluchtte hij als een lafaard en liet hij de Creauture alleen achter.

En hierin zit ‘m gelijk de crux. Behalve Ethan en gedeeltelijk Vanessa zijn het geen likeable personages en hebben ze wel allemaal iets op hun kerfstok. Dat is ook precies wat Sir Malcolm zegt wanneer ze en pact sluiten, dat niemand in de kamer een aardig persoon is, inclusief Sembene, de Afrikaanse bediende van Sir Malcolm, een mysterieuze maar strijdvaardige man. Naast dat Sir Malcolm en Victor de minste scrupules hebben, zijn zij ook de minst constante personages, die soms tegenstrijdige dingen doen out of character en hun acties of omslag soms als een onlogische verrassing komt, zoals de keuze van Sir Malcolm in de laatste aflevering, wat niet heel onrealistisch is, maar wel te onverwachts komt.

Naast een flashback aflevering van Victor waarin we hem, maar vooral de Creature beter leren kennen, wordt de meeste aandacht geschonken aan Vanessa. Niet alleen leren we haar het beste kennen, haar persoon, haar motivaties van toen en nu, haar innerlijke gedachten, maar ook haar rol in de serie, die van groot belang lijkt te zijn. Haar personage heeft de meeste lagen, is het meest ongrijpbaar, maar tegelijkertijd zijn haar acties ook het meest begrijpelijke.

Art direction, cinematografie en plot

De omgeving, de decors, de vormgeving, het Victoriaanse Londen, de kostuums, alles ziet erg prachtig uit. Je waant je echt in die tijd, die alles behalve romantisch is. De vampiers en de bruiden geven echt de klassieke vibe weer evenals de gevechten die ze met hen voeren, doen  terug denken aan de klassieke films. Ook erg leuk gedaan is dat Van Helsing de term vampier aan Victor uit de doeken doet, een term die toen nieuw was voor hen. 

Meer geromantiseerd is het theater, de Grand Guignol dat er erg mooi uitziet en een prachtige symbolische scène oplevert van een toneelstuk. Het theater overigens waar de Creature is komen te werken na zijn aankomst in Londen op zijn zoektocht naar zijn maker. Hij werd onder de hoede genomen door een vriendelijk en oud acteur die hem een plek bood in het theater waar ook vreemde figuren welkom zijn en hij werd verantwoordelijk voor alle dingen achter de schermen, de special effects, licht en geluid. Veel aandacht wordt ook aan dit personage gegeven, die zowel zeer gevaarlijk is als medelijden opwekt en het theater is een plek die meerdere malen een prominente plek heeft in de serie, waar ze elkaar ontmoeten, waar Vanessa haar visioen over krijgt en waar de laatste confrontatie met de vampier en Mina plaatsvindt. Op deze manier worden meerdere dingen in de serie, op een doordachte manier in elkaar gezet. Hierdoor zijn het plot als de situaties die plaatsvinden een functionele motivatie of trigger voor de ontwikkeling van een of meerdere personages.

Daardoor kunnen sommige dingen wat onlogisch of kort door de bocht overkomen, zoals bijvoorbeeld het personage Dorian Gray. Alhoewel hij niet bij het pact hoort, speelt hij wel een niet nader genoemde belangrijke rol. En zorgt hij voor de vele naakt en seks- en orgie scènes, waarbij weinig tot niks verborgen blijft. Welke rol hij precies in de serie speelt is onduidelijk, maar wel fungeert hij als een trigger voor Ethan en zien we een duidelijke karaktertrek van hem, en eveneens is hij een belangrijke trigger voor Vanessa waardoor zij weer een paar weken wordt bezeten. Dorian Gray mag dan wel heel rijk en oud zijn, hij gedraagt zich naar zijn uiterlijk, vrij egoïstisch, narcistisch, hedonisch en bijna puberaal, met geen enkele andere emotie rekening houdend dan met zijn eigen gevoel te bevredigen. Tot nu toe voor de serie is hij een vrij nutteloos personage en gericht op sensatie en seks en een grote stoorzender.

review series penny dreadful season 1
The Creature/ Showtime, Sky

Sfeer

De sfeer is vaak theatraal met poëtische teksten die af en toe naar het prozaïsche neigen. Het gedrag, houding en dialogen zijn erg dramatisch en drukken een groot stempel op de sfeer van de serie. Er wordt  niet geschroomd om de onderkant van de samenleving grafisch in beeld te brengen, van de heftige asylum scènes van Vanessa, haar bezetenheid, maar ook de illegale weddenschappen op honden die ratten vangen is zeer duidelijk en weerzinwekkend in beeld gebracht. Alhoewel dat functioneel is voor het personage Ethan die dit eveneens walgelijk vindt, levert dit een nare scène op. Maar ook het bezwijken van Brona aan tbc op straat is een realistische weergave van toen. Minder functioneel is al het bloot en naakt dat vooral rondom het personage Dorian afspeelt, en lijkt af en toe net zo sensationeel als de penny dreadfuls.

Zoals het onderwerp van de serie, zo ook is het donker gefilmd, wanneer de sfeer ook duisterder wordt. De camera kan soms erg dichtbij en soms te dichtbij zijn, waardoor het ongemakkelijk wordt, wat vaak ook de bedoeling is, maar niet altijd even prettig. Vooral de scènes waarin Vanessa bezeten is, zowel in het huis van Sir Malcolm als in de flashback in het asylum zijn erg indrukwekkend en heftig gefilmd. De stijl is rauw en kil en geeft die echte horror sfeer aan de serie.

Conclusie

Penny Dreadful is een duistere gotische horror serie, waar veel bekende Victoriaanse fictieve figuren hun opwachting maken. De serie focust zich op de ontwikkeling van de personages, die tot uiting komt door middel van het plot. Het is een zeer zinnelijke en vleselijke serie, die erg prachtig uitziet, maar wel vrij grafisch is op het gebied van geweld als seks. De serie is theatraal, waarin de scheidslijn tussen poëtisch en prozaïsch soms wat onduidelijk is en waarin niet alles wat er gebeurt even logisch is. Met een intrigerend verhaal dat zich vooral blijkt te focussen op Vanessa Ives, en waar Sir Malcolm, Ethan Chandler en Victor Frankenstein een rol in spelen, dat in dit seizoen geïntroduceerd werd en hopelijk in het tweede seizoen zijn vlucht neemt.

Meer lezen over Penny Dreadful? Klik dan op onderstaande links:

Praktische info

  • Penny Dreadful (2014)
  • Season: 1
  • No. of episodes: 8
  • Running time episodes: 47-59 minutes
  • Created by: John Logan
  • Starring: Eva Green, Timothy Dalton, Josh Hartnett, Harry Treadaway, Billie Piper, Rory Kinnear, Reeve Carney, Danny Sapani
  • Music by: Abe Koreniowski
  • Cinematography: Xavi Giménez, Owen McPolin, P.J. Dillon
  • Production company: Desert Wolf Productions, Neal Street Productions
  • Original network: Showtime, Sky