Film Review: Wes Craven’s New Nightmare (1994)

review film wes cravens new nightmare 1994
new nightmare

Tien jaar na  A Nightmare on Elmstreet en zes films later heeft Wes Craven een hele nieuwe draai gegeven aan zijn eigen franchise. En wel op een hele originele en bijzondere manier.

Alhoewel dit de zevende film is, is het geen vervolg van de andere films, maar eigenlijk een geheel losse film, die een metaperspectief biedt, op de eerste originele film en de cast. Maar ook in deze film maakt Freddy Krueger dromenland onveilig, al is hij dit keer enger en kwaadaardiger dan ooit.

Het verhaal

Het is tien jaar na Heather Langenkamp’s rol als Nancy Thompson in A Nightmare on Elmstreet. Ze is nu getrouwd met Chase en heeft een zoontje Dylan. Ze is niet goed in staat om die rol achter zich te laten doordat een stalker haar steeds belt en het rijmpje over Freddy opzegt. Ook heeft ze de laatste tijd vreemde dromen, die te maken hebben met de horror film en Freddy. Op de koop toe wordt ze ook door New Line Cinema uitgenodigd om weer als Nancy de strijd aan te gaan met Freddy, terwijl Wes Craven al bezig is aan het nieuwe script. Wanneer echter Dylan vreemd gedrag vertoont door het rijmpje van Freddy op te zeggen, naar de film te kijken op tv en vreemde toevallen krijgt die te maken hebben met slaapgebrek, begint Heather langzaam te vermoeden dat Freddy meer is dan een fictief figuur. Daarop bezoekt ze Wes die haar over zijn nachtmerries vertelt die hij heeft opgetekend als het nieuwe script. Daaruit blijkt dat Heather nog een keer de rol van Nancy op zich moet nemen om te voorkomen dat Freddy door kan breken naar de echte wereld, alleen hoeft ze daarvoor niet in een nieuwe film te spelen, maar in haar eigen leven.

review film wes cravens new nightmare 1994
Heather visting Wes

Metaperspectief

Het is heel leuk hoe Wes Craven zowel heel origineel als zichzelf heruitvindend uit de hoek kan komen, door zowel een ode te brengen aan de eerste Nightmare, de franchise business subtiel op de hak te nemen en een geheel eigenzinnige nieuwe film te maken. We zien Heather als haar fictieve zelf, getrouwd en al en met een zoontje. We zien ook Robert Englund, die Freddy Krueger speelde en John Saxon, die haar vader speelde, allebei als zichzelf. Ook Wes Craven duikt op als Wes Craven die een nieuw script schrijft over zijn dromen die allemaal uitkomen. Een script dat een eigen leven gaat leiden. Een script dat het verhaal over het leven van Heather vertelt. En in die realiteit wil Freddy komen en daarvoor gebruikt hij Dylan, het zoontje van Heather. Naarmate de film vordert, vermengen script, fantasie, dromen en werkelijkheid met elkaar. Freddy krijgt steeds meer vat op Dylan en de werkelijkheid, net zoals hij dat in de filmwerkelijkheid al deed, en begint ook Heather zich steeds meer te gedragen als Nancy. Wanneer ze heeft geslapen en een nachtmerrie over Freddy heeft gehad, is net zoals bij Nancy een grote lok van haar haar grijs geworden en ook heeft ze een zelfde soort slash van zijn klauw over haar arm. Als tenslotte Dylan door Freddy wordt meegenomen en ze de hulp inroept van John, ziet ze hem voor haar ogen veranderen in haar filmvader, compleet met sheriff outfit en noemt hij haar ook Nancy.

Ode aan A Nightmare

Er zitten niet alleen heel veel verwijzingen in naar A Nightmare on Elmstreet, en is het metaperspectief het belangrijkste onderdeel van de film, ook zien we oude scènes terug op de tv waarnaar Dylan kijkt. Ook zien we de herbelevenissen aan bepaalde scènes door middel van de gedachten en herinneringen en dromen van Heather.

Alhoewel we ook de oprichter en CEO van New Line Cinema, Robert Shaye als zichzelf zien en al eerder genoemde, Wes Craven, John Saxon en Robert Englund, ligt de focus geheel en al op Heather en Dylan. Het is haar strijd die ze aangaat met Freddy om haar zoon te redden, die dit keer het echte slachtoffer is en niet in slaap mag vallen.

review film wes cravens new nightmare 1994
in the dreamworld

Real Nightmare

De Freddy die we zien in deze film is enger en grootser dan ooit. Volgens Wes Craven is hij nu minder comic achtig, maar dat blijft hij toch wel op een of andere manier voor mij. Zijn gezicht is weliswaar monsterlijker gemaakt, maar dan nog kan de grime het niet onmenselijker maken. Ook de special effects en practical effects zijn effectief in het creëren van de zo specifieke Nightmare sfeer. Die droomsfeer op het moment dat Heather/Nancy naar nightmareland gaat om Dylan terug te halen, is wel een erg mooie en coole scène geworden die boven alle andere scènes uitsteekt. Het zorgt tevens voor een dark fairy tale sfeertje door te refereren aan het lievelings sprookje van Dylan, Hans en Grietje en laat hij voor zijn moeder geen broodkruimels achter, maar slaappillen. Dat vond in ingenieus verzonnen. Maar er zitten ook ander goede en originele scènes in die zorgen voor die typische living Nightmare sfeer.

De mate van gore is in deze film best bescheiden. Er wordt veel meer gefocust op het mysterie waar Heather mee te maken krijgt en is de spanning vooral gericht op het verwachtingsvolle dat er iets ergs gaat gebeuren, in plaats van de hevige bloedspuitende scènes uit de eerste Nightmare. Er zijn maar vier doden te betreuren waarvan er maar twee in beeld komen en zelfs dat is veel minder gericht op gore, maar meer op het geven van een angstgevoel. De scène waarin in de eerste Nightmare Tina in haar slaapkamer wordt vermoord wordt dunnetjes overgedaan al zij het op een wat meer ‘classy’ manier en minder camp. Alhoewel Freddy er dus enger uitziet, is zijn optreden wat subtieler en verbeeldende in beeld gebracht.

Ook de dromen in dromen zetten de kijker vaker op het verkeerde been en vraag je je af of je naar een droom kijkt of het echte leven van Heather. Die overgangen zijn goed gedaan en unheimische gevoel dat je zelf niet meer weet of je nu wakker bent of slaapt is een belangrijke focus van de film.

Voorloper van Scream

Dat de film een metaperspectief aanneemt, het ook heeft over de horrorfilm A Nightmare on Elmstreet als film, zien we twee jaar later terug bij een ander film van Wes Craven, Scream (1996), waarbij hij dit gegeven nog meer heeft geperfectioneerd en een geheel op zichzelf staande film van heeft gemaakt. Met Scream 3 echter, overtreft hij dit hele gegeven nog een keer, door een film te maken over de gebeurtenissen in Scream. Alhoewel het in Scream geen film of fictief figuur betreft dat werkelijkheid wordt, maar er in de film gepraat wordt over horror films en de gebeurtenissen ook bekijken als ware het een horror film, is New Nightmare wel degelijk een voorloper te noemen. Met de belangrijkste overeenkomst dat men het leven als een horror beschouwt. Ook wordt net zoals in Scream het feit dat horrors een slecht effect op kinderen zouden hebben nog eens aangestipt.

review film wes cravens new nightmare 1994
Freddy escapes into the real world

Wes Craven

Wes Craven bewijst dat een slasher zich niet aan bepaalde regels hoeft te houden, dat fantasie en werkelijkheid prima door elkaar kunnen spelen. Hij zoekt hier mee de grens op van wat nog wel in dit Nightmare universum geloofwaardig is en wat niet, terwijl hij tegelijkertijd er nieuw leven inblaast met zowel vele knipogen als een enkele kritische noot. Misschien een onopvallende leuke knipoog zit in de aftiteling waarin de cast wordt genoemd en zowel Heather Langenkamp, John Saxon, Robert Englund zichzelf spelen en wordt vervolgens ook Freddy Krueger gespeeld door zichzelf, om het hele plaatje compleet te maken. Het zit ‘m allemaal in de details.

Conclusie

Wes Craven’s New Nightmare is een zeer geslaagde slasher, die iets nieuws heeft gecreëerd van een bestaand concept. Het metaperspectief is leuk en origineel en geeft een verfrissende kijk op de al bestaande films van A Nightmare on Elmstreet. Heather Langenkamp speelt haar rol met verve en Miko Hughes speelt weer lekker een vreemd kind met zijn vervreemdende blik. John Saxon gedraagt zich naast zijn rol als filmvader ook een beetje in ‘het echte leven’ als een vaderfiguur voor Heather. Jammer genoeg hebben we weinig gezien van Robert Englund, maar die schilderscène was natuurlijk wel erg komisch wat hem heel gevoelig neerzet lijnrecht tegenover zijn rol als Freddy, die hij ook dit keer voor zijn rekening nam. Wie A Nightmare on Elmstreet fantastisch vond, maar niks heeft met sequels, moet toch maar deze film gaan kijken, want het is meer dan de moeite waard.

Praktische info

  • Wes Craven’s New Nightmare (1994) 112 min
  • Directed by: Wes Craven
  • Produced by: Marianne Maddalena
  • Written by: Wes Craven
  • Based on: Characters by Wes Craven
  • Starring: Heather Langenkamp, Robert Englund, John Saxon, Miko Hughes, Wes Craven
  • Music by: J. Peter Robinson
  • Cinematography: Mark Irwin
  • Edited by: Patrick Lussier
  • Production company: New Line Cinema
  • Distributed by: New Line Cinema