Favorite Episode: The Lost Art of Forehead Sweat (The X-Files S11, ep4)

the x files season 11 episode 4 the lost art of forehead sweat
Fox

Soms zijn er afleveringen van een serie die er echt uitspringen. En daarom is het leuk om die extra te belichten. Vandaag de vierde aflevering van het elfde seizoen van The X-Files met de wel heel grappige titel: The Lost Art of Forehead Sweat.

Tja, wat moet ik in hemelsnaam over deze aflevering zeggen, behalve dat hij rammetje vol zat met verwijzingen, sneren naar de huidige maatschappij, fake news, Trump, vol met het complot der complotten. Waarin The X-Files zelf en Mulder en Scully centraal staan. De fictieve fake oorsprong van The X-Files en echte odes aan het idee van de serie. Het is hierdoor dé meta-aflevering van het seizoen of misschien wel de hele serie zelf. Met humor, weirde personages, zelfspot, leuke originele fake flashbacks, een idioot geinig in elkaar gezet youtubefilmpje van Dr They, hele leuke kostuums, knappe art direction en hele grappige settings. De held in dit alles: Reggie Something.

Het heeft weinig zin om de hele aflevering hier uitgebreid te vertellen, die moet je echt zelf gaan kijken, daarvoor is de aflevering te leuk en dus moeilijk op papier te vatten. Maar in het kort gaat het over Reggie die zogenaamd de X-Files heeft opgericht met Mulder en Scully en ze samen aan een hoop cases hebben gewerkt. Dat wordt getoond door middel van een prachtige fake montage van oude iconische scènes van The X-Files waarin Reggie ineens opduikt. En ook zien we het intro opnieuw met Reggie aan de zijde van Mulder en Scully en is zijn FBI badge te zien in plaats van die van Skinner.

Goed waar het allemaal om gaat is dat hij slachtoffer is geworden van Dr Thaddeus Q. They.

Overigens staat TQT of tgt onder andere in het echt voor Twenty Questions Test een test die het uitvoerende vermogen en in het bijzonder het abstract redeneervermogen test. Maar het is ook een afkorting van het Franse t’ inquite, dat betekent; maakt u zich zorgen. Take your pick. Dr They is een neuroloog die het collectief geheugen kan sturen. Reggie noemt dit het Mengele-effect en Mulder dit het Mandela-effect. Zie je, daar ga je al. Of zijn het toch parallelle werelden, Mulder? Of simpelweg valse herinneringen, Scully?

Maar goed Reggie heeft bewijs, want hij zegt dat de favoriete Twilight Zone aflevering van Mulder niet bestaat. “The Lost Martian”. Deze aflevering begint ook met een scène hieruit waarin een man aan een bar zegt dat iedereen denkt dat hij gek is geworden, maar dat juist de wereld gek is geworden. Want er lopen overal marsmannetjes rond en niemand geeft er iets om. Wanneer hij in de spiegel kijkt, ziet hij dat hij zelf een marsmannetje is.

Voor Scully heeft Reggie een pakje Goop-O A-B-C meengenomen dat ze nu steeds tegenkomt als Jell-O.

the x files season 11 episode 4 the lost art of forehead sweat
Fox

Deze aflevering gaat dus over fake, fake herinneringen, fake news. Dat wordt niet alleen letterlijk door hen gezegd, maar ook heel mooi verbeeld door de figuur Reggie. Want zijn flashbacks zien er uitermate fake uit. En dat is hilarisch knap gedaan. Want het is zowel een ode aan de The Outer Limits als Twilight Zone geworden, series waar uiteindelijk The X-Files door werden geïnspireerd, als een goede representatie van nepheid. De alien ziet er geweldig uit, met zijn typische klassieke alien hoofd, drie dikke vingers en wanneer de dokter op zijn knie tikt, schiet zijn onderarm omhoog. Ook communiceert hij telepatisch en de schreeuwen die Reggie hoort wanneer de alien wordt afgevoerd zijn dan ook te komisch, droog, absurd én telepatisch.

Alhoewel dus zowel Mulder als Scully denken te maken te hebben met een looney, wordt Mulder opgebeld door…. Dr They. Hij bestaat dus echt! En het gesprek dat hij vervolgens heeft met Mulder in een beeldentuin vol enorme bronzen mannetjes in allerlei uitdrukkingsposes, geeft het thema van de aflevering weg. Want het gaat niet meer om de waarheid zo zegt hij, het gaat om wat de mensen zelf willen geloven. Overal is fake news en daarom heeft hij ook zijn site opgericht met phoney fake news. En een youtube filmpje gemaakt over zichzelf dat heel komisch en kunstig in elkaar is gezet, met oude beelden, gekke foto’s en hijzelf bovenop het Washington Monument waar hij net zoals miljoenen anderen aanwezig was bij de inauguratie van de laatste president… De tijd van Mulder en de complotten is voorbij. We leven in een post conspiracy, post cover up age, waarin niemand meer het verschil weet tussen wat echt is en wat niet. En het boeit mensen ook niet meer. Is daarom Mulder en The X-Files overbodig geworden? Dr They laat Mulder met deze vraag achter, waarbij Mulder voor het beeld staat dat met zijn armen het gebaar maakt: ik weet het ook niet meer.

Dit wordt nog eens bevestigd wanneer Reggie door de ambulance wordt opgehaald, waarop staat Spotnitz (waarschijnlijk vernoemd naar Frank Spotnitz, één van de producers van eerdere seizoenen van The X-Files) en hen aan hun laatste case samen ‘herinnert.’ In een fake flashback zien we Mulder, Scully en Reggie naar een open grasveld rijden. Daar landt ook een spaceship, en via de roltrap komt de alien naar beneden, die met een segway naar hen toe rijdt. Het doet heerlijk absurdistisch aan en heeft wat weg van een Douglas Adams verhaal. De alien vertelt hen dat ze niks meer met de mensen te maken willen hebben. Sterker nog, zegt hij in zijn beste Trump imitatie, dat ze een muur om de aarde heen bouwen zodat de mensen niet de kosmos kunnen infiltreren. Want mensen nemen drugs mee, zijn criminelen, en verkrachters en erger nog dan alle slechte eigenschappen die aliens ook hebben; ze liegen. Maar ter troost geeft hij hen het boek met alle antwoorden. Waarop Mulder helemaal instort. Hij heeft niets meer om naar te zoeken, The X-Files kunnen opgedoekt worden en blijkbaar vindt niemand hen leuk. Reggie spreekt vervolgens de troostende woorden: misschien was het niet de zoektocht naar waarheid waar het om ging, maar om het ontmoeten van elkaar. We hebben altijd nog de herinneringen van ons samen (tenminste als die niet veranderd worden door Dr They).

En uiteindelijk heeft Reggie hierin natuurlijk gelijk. Wat is waarheid. Bestaat er wel zoiets als objectieve ultieme waarheid? En gaat The X-Files voor de kijkers ook niet, naast een the monster of the week, om Mulder en Scully, hun band, hun chemie? Zijn de oude X-Files afleveringen in vergelijking met wat er nu te zien is op tv, niet achterhaald en leuker en beter zoals je die zelf herinnert? In de allerlaatste scène geven Mulder en Scully daar zelf antwoord op. Terwijl Scully de Goop- O A-B-C die ze gemaakt heeft in de enorme voetafdruk van Bigfoot die Mulder ooit heeft gevonden, toch niet wil opeten omdat ze de fijne herinneringen die ze had niet kwijt wil of wil veranderen omdat het nu misschien tegen kan vallen. Zo kijkt Mulder wel de gevonden aflevering “The Lost Martin”, dat van de (in het echt niet bestaande) serie The Dusky Realm bleek te zijn.  Voor Mulder blijft de waarheid toch het belangrijkst. Het zou een ware afsluiting zijn geweest van The X-Files zelf, ware het niet dat Reggie gewoon een beetje gek bleek. Of toch niet, want zodra hij wordt weggereden komt Skinner aanlopen en zegt: Hee waarom nemen ze Reggie mee…

Met deze aflevering zijn we op heel veel prachtigs getrakteerd van wat The X-Files allemaal te bieden heeft. Een volle aflevering met metaperspectief, hilariteit, absurditeit, leuk gebruik van cinematografie en art direction en practical effects. Maar wat het allerbelangrijkst blijft en waarom The X-Files ook nu nog heel sterk staat, zijn toch wel Fox en Dana, net zoals Reggie al had gezegd.