Graphic Novel Review: Uzumaki (Junji Ito, 2010)

review graphic novel uzumaki junji ito

Uzumaki is een Manga strip getekend en geschreven door Junji Ito. Uzumaki valt onder de Seinen Manga wat betekent dat de strip een doelgroep heeft voor mannen boven de 18 jaar en waaronder vele  verschillende subgenres vallen. Uzumaki is een echte fantasy horror waarbij een klein stadje in de ban raakt van een bepaald patroon: de spiraal (de letterlijke vertaling van het Japanse woord Uzumaki).

Er zijn verschillende soorten Manga strips. Shojo Manga, met de kenmerkende grote ogen en gericht op meisjes tussen de 10 en 18. Josei Manga, gericht op vrouwen tussen de 15 en 44, waarin menselijke relaties een grote rol spelen en ook hier zie je de grote ogen weer terug. De Shonen Manga richt zich op jongens vanaf 10 jaar, waarin actie, superhelden en sport grote thema’s zijn en waarbij de ogen kleiner zijn maar ronde gezichten een typisch kenmerk zijn met stekelkapsel (zie Pokemon). En de Seinen Manga, gericht op mannen vanaf 18 jaar, waarbij eigenlijk alles qua verhaal en genre als stijl, mogelijk is. Overlappende kenmerken zijn dat de strip van rechts naar links wordt gelezen, zowel op de bladzijden zelf, als dus ook van achter naar voren, net zoals het Japanse schrift. De tekeningen zijn zwart wit en vaak kunnen bepaalde tekenvlakken elkaar overlappen, met niet veel tekst en sterke, scherpe lijnen.

review grpahic novel manga uzumaki junji ito

Het verhaal

In het dorpje Kurouzucho woont Kirie Goshima samen met haar vader die een pottenbakker is en haar moeder en broertje. Ze heeft een vriendje Shuichi. Kurzouzucho lijkt een normaal klein dorpje aan de kust, maar langzaam begint het dorp en zijn inwoners in de ban te raken van de spiraal. Het begint wanneer de vader van Shuichi zich vreemd gaat gedragen en geobsedeerd lijkt door spiralen. Hij verzamelt alles wat dit patroon heeft, van slakkenhuisjes, kleden met dit patroon, springveren, hij vult er een hele kamer mee en dit gaat zover dat hij alleen maar spiraalvormig eten wil. Shuichi maakt zich zorgen, niet alleen om zijn vader, maar hij voelt dat er iets mis is met het dorp en wil niets liever dan het dorp voorgoed verlaten. Ook Kirie begint het steeds meer op te vallen dat er iets niet klopt. En dat dit allemaal te maken heeft met spiralen. Wanneer de vader van Shuichi op een bizarre manier een einde maakt aan zijn leven en zijn moeder een obsessieve angst ontwikkelt voor spiralen en niet veel later overlijdt, is dit het begin van een neerwaartse spiraal waarin het dorp terecht komt. Alhoewel zowel Kirie als Shuichi zich hier van bewust zijn en er tegen vechten om de spiraal te stoppen, is het een kracht die sterker is dan zij.

In 19 hoofdstukken waarin zowel elke keer een andere soort spiraal centraal staat, waar de verschillende inwoners aan ten prooi vallen en wat Kirie van dichtbij meemaakt, gaat het dorpje stukje bij beetje zijn ondergang tegemoet. We lezen dus ieder hoofdstuk over een ander karakter, een klasgenootje van Kirie, of haar nichtje, of haar vader, die op bizarre wijze met een dodelijke spiraal te maken krijgen. Van haar dat in spiralen zich opkrult op het hoofd van Kirie, een jongen die langzaam in een slak verandert tot een meisje dat een gat in spiraalvorm op haar voorhoofd krijgt, waardoor ze een hypnotiserend effect heeft op iedereen. Het lijkt alsof dit allemaal losse gebeurtenissen zijn, maar langzaam vormt dit ook een groter patroon dat zijn effect heeft op het dorp in zijn geheel en de omgeving. Is er voor Kirie en Shuichi nog hoop en kunnen zij ontsnappen uit de greep van de spiraal?

review graphic novel manga uzumaki junji ito

Personages

De tekst is zeer aanvullend op de tekeningen en geeft heel duidelijk weer wat er gebeurt. Maar ook geeft het de gedachten en gevoelens weer van de personages. Hierdoor komen de personages goed tot leven en handelen zij vanuit echte motieven en is er naast het mysterie en de horror van de spiralen, ook genoeg ruimte voor drama. Maar ook romantiek, alhoewel deze meer doorschemert dan aan de oppervlakte komt, tot aan de climax en het zeer romantische einde.

Kirie is echt een fijn personage dat doortastend is, moedig en zelfverzekerd en de echte held van het verhaal. Shuichi raakt al snel in een depressie, wat niet zo vreemd is na wat er met zijn ouders is gebeurd, maar hij weet zich niet te herpakken. Kirie geeft echter niet op en helpt hem waar zij kan. Dit is echter geen heldenverhaal, alhoewel je Kirie als de held kan bezien, maar wat er gebeurt, kunnen de personages alleen passief ervaren en zich er proberen doorheen te slaan zonder zelf getroffen te worden door de vloek van de spiraal.

Dat maakt van dit verhaal, misschien een zwaarmoedig en deterministisch verhaal, maar dat is maar net hoe je het beziet. Het verhaal biedt ook geen oplossing of uitleg wat de spiraal precies is, waarom het opduikt juist in Kurouzucho. Het gaat erom wat er gebeurt en we volgen als lezer wat Kirie beleeft en ervaart. Je kan er misschien een kleine uitleg in ontdekken aan het einde van het verhaal, maar de precieze oorzaak en oorsprong moet je zelf bedenken. Maar dat maakt dit verhaal wel extra interessant.

De spiraal heeft ook een vreemd effect, het wordt vaak niet voor niets visueel gebruikt om een hypnotiserend effect weer te geven of een psychedelisch effect waar je duizelig van wordt. Het is een oneindige cirkel, iets ongrijpbaars. Voordat Junji Ito aan de strip begon heeft hij zelf het effect van de spiraal onderzocht, door spiraalvormig voedsel te eten, door op alles te letten en te observeren wat dit patroon had. En het leuke is dat hij dit ook aan het einde als een soort nawoord in Uzumaki heeft opgenomen. Zijn eigen zoektocht, als zichzelf naar het raadsel van de spiraal. Een erg leuke knipoog.

review graphic novel manga uzumaki junji ito

De tekeningen

De zwart wit tekeningen zijn realistisch en met sterke strakke lijnen getekend. De personages zijn realistisch weergegeven en Ito weet prachtig zowel de bewegende dynamische beelden met de stilistische shots te combineren. In de tekeningen zit nog vrij veel detail, vooral waar beweging in zit. Maar er zijn ook hele mooie simpele tekeningen die focussen op het idee dat je ziet. De tekeningen en beelden volgen elkaar in vlug tempo op, zodat het soms ook als beweging leest, waarbij close ups shots worden afgewisseld met ruime shots waarin het totaalplaatje te zien is. Er wordt weinig aan de verbeelding overgelaten en hiermee wordt alles voor de lezer ingevuld. Hierdoor leest het echter wel erg snel en gemakkelijk en is het goed te volgen wat er precies gebeurt. Maar het zuigt je tevens ook gelijk in het verhaal, net zoals de spiraal zelf.

Conclusie

Uzumaki is een lekkere dikke horror fantasy manga die het patroon van de spiraal onderzoekt. In een razend tempo lees je de belevenissen van Kirie die telkens met een vorm van een spiraal te maken hebben en uiteindelijk een groter geheel vormen. De zwart-wit pentekeningen verbeelden mooie snelle en strakke bewegingen van de gebeurtenissen die zowel bizar als eng en naargeestig zijn. Maar er is genoeg ruimte voor drama, romantiek en de personages komen door hun uitingen van gedachten en gevoelens tot leven. Het is een prachtig eng verhaal, met een sterke opbouw, een beetje zoals een spiraal of wervelwind, van klein tot groot, en waarbij de personages zich soms letterlijk in het oog van de storm bevinden, een schijnbare luwte.

Praktische info

Uzumaki (2010), 653 bladzijden. Story and art by: Junji Ito.