Film Review: A Nightmare on Elm Street (1984)

review film a nightmare on elm street 1984
Freddy Krueger/ New Line Cinema

A Nightmare on Elm Street is net als zijn voorgangers Halloween (1978) en Friday the 13th (1980) een tienerslasher én een klassieker.

Een film niet bepaald bedoeld voor tieners, maar waarin zeventien jarigen moeten rennen voor hun leven voor een psychopathische gek. Alleen dit keer is het een psychopaat en kindermoordenaar, die al eventjes dood is en het groepje jongeren achtervolgt in hun dromen. Hierdoor wordt er een iets andere draai gegeven aan het genre is het een bovennatuurlijke slasher geworden.

Het verhaal 

De film begint met een nachtmerrie van Tina. Als blijkt dat zij niet de enige is die over een engerd met scheermessen als klauwen heeft gedroomd, blijven Nancy met haar vriendje Glenn bij haar de nacht doorbrengen. Rod, het bad boy vriendje van Tina komt ook opdagen. Maar als Tina eindelijk in slaap valt, is Rod getuige van haar moord en vlucht waardoor hij de hoofdverdachte wordt en wordt opgepakt. Nancy echter weet zeker dat hij het niet heeft gedaan en vermoedt dat de dromen die zij en Tina hebben gehad hier iets mee te maken hebben. Haar moeder, die weliswaar te veel alcohol drinkt, maar nog wel begaan is met Nancy en haar vader de sheriff, geloven haar niet, waardoor Nancy genoodzaakt is om zelf de dader te pakken en tevens te voorkomen dat zij en haar andere vrienden ook het slachtoffer worden van Freddy.

Van Tina

Het interessante van de opbouw van de film is dat we beginnen bij Tina. De film begint met een droom van haar waarin ze over Freddy Krueger droomt zonder nog te weten wie hij is. Maar Tina blijkt niet de hoofdpersoon van de film. Via haar leren we haar vrienden kennen, Nancy haar beste vriendin met haar vriendje Glenn en Rod het vriendje van Tina. Zij blijven bij haar slapen wanneer ze vertelt dat ze zo eng heeft gedroomd. Dan al schemert door dat ook de anderen over hem hebben gedroomd, alleen Nancy is degene die daarvoor uit durft te komen. De film focust zich nog steeds op Tina die na een heftig partijtje seks met Rod eindelijk in slaap valt en wederom droomt van Freddy. Haar moordscène is best heftig en het meest expliciet in beeld gebracht en dat is de aanloop naar verdere gebeurtenissen.

review film a nightmare on elm street 1984
Freddy trying to get through/ New Line Cinema

Naar Nancy

Nu pas verandert de focus naar Nancy die de echte hoofdpersoon van de film blijkt te zijn. Het brave meisje dat haar vriendje op de bank laat slapen, een vader als de sheriff heeft en een moeder die wel om haar geeft, maar een halve alcoholist is. Nu komen haar droomscènes aan bod. Sequences die eng en verontrustend zijn en een nachtmerrie vibe geven aan de film. De film bouwt zich op via deze dromen en de slapeloze nachten van Nancy, totdat zij erachter komt wie hij is en dat hij echt is en het op haar heeft voorzien.

Maar aangezien het vanuit haar gezichtspunt is gefilmd, komen we dan ook niet veel meer te weten over de achtergrond van Freddy, behalve dat hij een kindermoordenaar was die door de ouders werd vermoord nadat hij per ongeluk op vrije voeten kwam. Het blijft in de film dan ook onduidelijk waarom hij het juist op Tina, Nancy, Rod en Glenn heeft voorzien.

Inmiddels weten we dat zij allen een broertje of zusje hadden dat slachtoffer was van Freddy en geeft ook gelijk een reden waarom de ouders van Nancy zijn gescheiden en haar moeder aan de drank zit, maar niet liefdeloos is.

Ambigu einde

Maar de grootste vraag blijft over voor het einde, want wat gebeurde er nu precies? Nancy heeft een plan bedacht om Freddy naar de echte wereld te krijgen, aangezien het haar al was gelukt om zijn hoed mee te nemen uit haar droom. Ze heeft allerlei boobytraps opgezet in huis om hem te vangen en vraagt de hulp van haar vader. Wanneer het na een heftige strijd haar lukt om Freddy naar de echte wereld te krijgen en hij ervan langs krijgt door de boobytraps en haar vader haar uiteindelijk te hulp schiet, blijkt dat Freddy haar moeder heeft vermoord. Waarop zij als in een droom verdwijnt evenals Freddy. Maar wanneer Nancy weer alleen is, verschijnt hij. Zij keert echter haar rug naar hem toe, zoals je dat in een droom zou moeten doen om de nachtmerrie te laten verdwijnen. Dat lukt want hij verdwijnt. Een nieuwe scène laat Nancy zien die de deur uit gaat en wordt uitgezwaaid door haar moeder als zij bij haar drie vrienden in de auto stapt, die beheersd blijkt te worden door Freddy.

Dit einde levert een aantal problemen en vragen op. Want hoe kan Freddy zijn krachten gebruiken in de echte wereld? Heeft Nancy de droomwereld en de echte wereld met elkaar verstrengeld door hem naar de echte wereld te halen? Of was het haar eigenlijk helemaal niet gelukt om hem naar de echte wereld te halen en heeft ze de boobytraps en alles gewoon gedroomd en zit ze ondanks dat ze hem misschien heeft verslagen, vast in haar droom? Of is alleen de laatste scène een droom waarin iedereen gewoon nog leeft, maar toch weer zal veranderen in een nachtmerrie omdat Freddy nog niet is verslagen? De film laat hierbij heel veel open voor speculatie.

review film a nightmare on elm street 1984
Nancy having one of her nightmares/ New Line Cinema

Goed enge droomwereld

De droomwereld en de enge scènes die hierin gecreëerd zijn, zijn creepy en goed uitgevoerd. De bewegingen van Freddy hebben veel weg van een enge clown en zijn omgeving is industrieel.  De film richt zich wel voornamelijk op het in beeld brengen van die droomwereld waarin eerst Tina en vervolgens Nancy zich in bevinden en daarin belaagd worden door Freddy. Wat opvallend is, is dat we alleen te zien krijgen wat Tina en Nancy meemaken in die droomwereld, terwijl ook Rod en Glenn het slachtoffer worden van Freddy. Alleen worden de sterfscènes van de jongens puur gefilmd vanuit de werkelijkheid en niet vanuit hun perspectief in de droomwereld. Dat maakt de sterfscène van Rod wel minder heftig, maar die van echter Glenn is zeer spectaculair, ook al zien we het niet expliciet in beeld, maar de stroom bloed is voldoende voor een heftig effect.

Die droomwereld is, alhoewel typisch jaren 80 stijl qua gore, best creepy in beeld gebracht. De overgangen van werkelijkheid naar droom zijn nog beter in beeld gebracht. Zoals wanneer Tina fataal wordt aangevallen in de slaapkamer en Rod getuige is. En ook de scène waarin Nancy op school in slaap valt en zij Tina in een lijkzak ziet terwijl een klasgenoot op fluisterende stem blijft voorlezen heeft een sterke unheimische sfeer. De wat suggestieve scène in bad, verandert in mooie onderwatershots. En wanneer Nancy vraagt aan Glenn over haar te waken als ze slaapt, vraagt ze in haar droom ook aan hem of hij er nog is en stapt hij uit de bosjes in haar droom om haar te beantwoorden. Best grappig, net zoals de pillen waarop Awake Pills staat voor de duidelijkheid. Maar de beste scène is waarin Nancy bewust Freddy probeert te grijpen en mee wil nemen naar de echte wereld. De film richt zich dus op zowel gore als op enge sfeer shots.

Final Girl met girlpower

Wat wel erg goed is aan deze film is de weerbaarheid van Nancy en haar girlpower. Ondanks dat ze eerst Glenn om hulp vraagt, die daarin faalt en vervolgens haar vader die ook enigszins faalt, red ze het gemakkelijk in haar eentje. Het is grappig om te zien hoe ze als een echt McGyver haar kamer boobytrapt en vervolgens Freddy te grazen neemt en tenslotte het beste van alles, wanneer ze Freddy de rug toekeert en eigenlijk zegt dat ze boven hem staat, dat hij niks is, waardoor hij alle macht over haar verliest. En dat vond ik wel het mooiste aan de film. Over slashers wordt vaak gezegd dat ze seksistisch zijn en dat klopt ook voor veel slashers waarin het vooral gaat om heel veel blote grote (nep)borsten en seks, maar eigenlijk draait het allemaal om de final girl die uiteindelijk door sterker en slimmer te zijn dan de moordenaar hem verslaat. Als we dan ook nog even het cliché dat dat desbetreffende meisje een maagd is en puur en kuis, weglaten dan zijn we helemaal op de goede weg.

review film a nightmare on elm street 1984
fountain of blood/ New Line Cinema

Art direction en gore

Voor de liefhebber van gore valt er echter ook een hoop te smullen. Er wordt met bloed in de rondte gespat en gegooid en zelfs gespoten in een ware eruptie die, als je goed kijkt naar de manier waarop het spat, volgens mij ondersteboven is gefilmd. Grappig is dat we Johnny Depp als een heel jong jochie op de meeste spectaculaire manier in de film het slachtoffer worden zien van Freddy.

De vormgeving van Freddy is erg mooi gedaan, met zijn herkenbare rood en groen gestreepte trui, zijn hoedje en natuurlijk zijn zelfgemaakte klauwen van scheermesjes en zijn verbrandde kop. Jammer is dan ook dat we erg weinig over hem te weten komen en hij in deze film niet meer is dan een boogeyman. En wat tevens opvallend is dat de moordscènes vrij indirect zijn. Je ziet zijn onzichtbare klauwen Tina verwonden en openhalen en over het hele plafond sleuren, of een laken dat Rod wurgt of Glen die in zijn bed wordt getrokken, maar je ziet nooit dat Freddy daadwerkelijk zijn klauwen in iemand zet. Dus alhoewel het bloed in de rondte vliegt en er genoeg gore is, zijn de scènes nooit expliciet, waardoor de gore een (grappige) gimmick wordt en niet heel erg vies.

Jaren 80

Het idee van dromen, dat niemand weet wat het is en waarom we dromen en hoe de Balinezen naar dromen kijken, en de opvattingen daaromtrent hebben ze erg leuk mee gespeeld. Feit dat Nancy vervolgens het hoedje van Freddy meeneemt vanuit haar droom, maakt het nog spannender. Grappig aan die scène is weer dat wanneer Nancy ter observatie in de droomkliniek ligt en wordt bekeken door haar dokter en moeder, steekt de moeder eventjes lekker een sigaretje op. Voeg daarbij de muziek toe die typisch jaren 80 is met synthesizers en al. En je bent gelijk weer terug in de jaren 80, wat gelijk een nostalgische sfeer geeft aan de film.

Conclusie

A Nightmare of Elm Street is een echte klassieker geworden. Een fantasy slasher met een hoop gore en een ware jaren 80 vibe. Met spectaculaire deathscenes en een mooie nachtmerrieachtige omgeving is dit een fantastische horror film. Grappig om te weten is dat als Nancy tv kijkt, ze de film The Evil Dead (1981) kijkt. Een leuke easter egg. Ook leuk is het optreden van een jonge Lin Shaye die eigenlijk nu nog steeds er heel jong uitziet, als de lerares van Nancy.

Meer lezen over de A Nightmare on Elm Street franchise? Klik dan op onderstaande links:

Praktische info

  • A Nightmare on Elm Street (1984) 91 min
  • Directed by: Wes Craven
  • Produced by: Robert Shaye
  • Written by: Wes Craven
  • Starring: John Saxon, Ronee Blakley, Heather Langenkamp, Amanda Wyss, Nick Corri, Johnny Depp, Robert Englund
  • Music by: Charles Bernstein
  • Cinematography: Jaques Haitkin
  • Edited by: Patrick McMahon, Rick Shaine
  • Production company: New Line Cinema, Media Home Entertaiment, Smart Egg Pictures
  • Distributed by: New Line Cinema