Film Review: Mother! (2017)

review film mother 2017
mother!

Mother! is niet echt een horror of zelfs een echte film te noemen, maar eerder een filmische bijbelse allegorie over god, de aarde, en de mens als verschrikking. Dit review van Mother! bevat een uitleg en spoilers.

Mother! is daarom geen film die je lekker onderuitgezakt op de bank gaat zitten kijken, waarbij je bepaalde acties, en handelingen en gebeurtenissen volgt die een duidelijk gevoel opwekken. Er worden weliswaar zeker emoties en gedachten uitgelokt bij deze film, maar die staan niet direct in verband met een duidelijk verhaal wat je voorgeschoteld krijgt of herkenbare personages waarmee je je als kijker kan identificeren. De film is een sterke allegorie, wat inhoudt dat het een symbolische verbeelding is van een idee. De hele film is één grote metafoor voor iets groters dan twee mensen die in een huis wonen die vreemd bezoek krijgen. De allegorie, of symboliek van deze film is echter niet heel moeilijk te achterhalen en wordt op zo’n consistente wijze doorgezet dat de boodschap voor iedereen duidelijk is aan het einde, mits je enige kennis hebt van de bijbel. Want de allegorie heeft voornamelijk betrekking op het bijbelboek Genesis.

review film mother 2017

Het verhaal

Mother en Him wonen in een groot vrijstaand huis. Hij is een poëet, maar heeft moeite met schrijven en ondertussen heeft Zij het hele huis opgeknapt, dat in verval was geraakt. Hij probeert woorden te scheppen, terwijl Zij haar kleine paradijs op aarde aan het maken is. Totdat er onverwachts bezoek komt. Een man klopt aan en Hij nodigt hem uit om te blijven overnachten, waar Zij niet heel blij mee is. Tot Haar grote ergernis staat de volgende ochtend de vrouw van de vreemdeling op de stoep en ook zij mag blijven. Terwijl de man en vrouw roken en drinken en geen respect tonen voor het huis, laat de vrouw ook per ongeluk een belangrijk voorwerp vallen in de studeerkamer van Hem, waar zij niet in mochten komen. Tot overmaat van ramp, stormen ook de twee zonen die bekvechten over de erfenis en hun vader binnen in het huis, waarbij de ene zoon, de andere doodslaat. Door al deze gebeurtenissen staat het leven van Haar op zijn kop, maar Hij heeft hierdoor juist energie gekregen en maakt Haar zwanger en schrijft een boek. Dit zet de volgende gebeurtenissen in werking die langzamerhand steeds meer uit de hand lopen, er chaos ontstaat en Zij niet meer veilig is in haar eigen huis.

review film mother 2017

Bijbelse Allegorie

De hele film is een bijbelse allegorie van Genesis, waarbij hij God is en zij Mother oftewel moeder aarde en het huis de Hof van Eden, het Paradijs is. Een huis overigens dat leeft een hartslag heeft die zij kan horen en voelen. Hij is degene die de vreemdeling, Adam in het paradijs binnenlaat en al gauw ook zijn vrouw Eva, die het belangrijke voorwerp laat vallen, terwijl ze het niet mocht aanraken. Net zoals het Adam en Eva verboden was te eten van de boom der kennis van goed en kwaad. Wanneer zij als straf uit het huis worden gezet en hun twee zoons, Kain en Abel binnen stormen en vechten om de erfenis en/of voorkeur van hun vader en Kain Abel doodslaat met een steen, is voor het eerst het Paradijs besmeurd met bloed en is het bevlekt. We zien ook tijdens de film dat de vlek steeds weer bovenkomt, als de eerste grote zonde die is gedaan door de mens. Hoeveel moeite Mother ook doet, de vlek gaat nooit helemaal weg en laat een open wond achter. Wanneer ook zelfs de vlek een weg brandt naar de kelder, zou dat zelfs symbolisch kunnen worden opgevat dat het de weg naar de hel heeft vrijgemaakt, te meer omdat ook het shot van de kachel in die kelder steeds opvallend in beeld wordt genomen.

Nadat Abel is gedood, nodigt God die hele familie uit in hun huis waar ze kunnen rouwen. Maar al gauw vernielen ze de boel, luisteren ze niet naar Mother en gaan respectloos om met het huis en haar spullen en met haar. Ze zijn God dankbaar dat ze in het huis mogen zijn, maar tegelijkertijd weten ze niet eens wie Mother is en maken ze stuk wat zij zo zorgvuldig heeft gemaakt.

review film mother 2017

Maatschappelijke Allegorie

Dan de tweede akte van de film. Mother is eindelijk zwanger en God heeft zijn boek geschreven dat binnen no time is uitverkocht. Mother wil het gaan vieren, maar wanneer ze het feestmaal net op tafel heeft gezet, komen de eerste fans en discipelen langs die God aanbidden. Langzaam stroomt het huis vol met allemaal mensen. Van fans en discipelen, tot gelovigen en vluchtelingen, revolutionairs, anarchisten, de politie komt binnen vallen en soldaten totdat er ware chaos en oorlog is ontstaan. Mother die hoogzwanger is probeert zich met moeite een weg te banen door al deze vreemdelingen, maar moet noodgedwongen in een kamertje bevallen met de hulp van God. Het kind dat geboren wordt is een jongetje, een kleine Jezus. God toont hem trots aan het volk, terwijl Mother hem dicht bij haar wil houden. Het vraatzuchtige en egoïstische volk dat alles van God tot zich wil nemen verorbert het kind, wat symbool staat voor de wijn en hostie, het bloed en lichaam van Christus dat de gelovigen tot zich nemen. Maar ook staat het symbool voor dat wat het liefste bezit is van Mother kapot wordt gemaakt en vermoord wordt door de mensen. Eerst haar huis en nu haar kind. Dit brengt in al haar woede een Apocalyptisch einde met zich mee, net zoals de zondvloed. En God weer opnieuw kan beginnen met een schone aarde en een herboren Mother. Maar we weten allemaal hoe dat zal aflopen.

review film mother 2017

Sterk verbeeld

De vertelling is op een prachtige wijze verbeeld. Met de camera altijd op Mother gericht volgen we alleen haar en is de vertelling geheel vanuit haar perspectief. Soms van heel dichtbij met zeer intieme close ups van haar prachtige pure makeuploze gezicht. We volgen haar van het moment dat ze in een serene toestand aan haar huis werkt, van haar man houdt en het huis en het leven. Totdat het ruw wordt verstoord. Je kan niet alleen de irritatie voelen, maar ook de verschrikking als zomaar mensen binnenkomen en zich respectloos gedragen. De machteloosheid van haar, te meer omdat hij het allemaal best vindt, is erg voelbaar. Terwijl ze ondertussen alle troep probeert op te ruimen of te voorkomen dat iets kapot gaat. Zij verdraagt dit echter vrij lang, totdat ze een woede uitbarsting heeft en iedereen moet oprotten, om het zo maar te zeggen. Want zo voelt het. De rust keert terug maar niet voor lang. We zien haar genieten van haar zwangerschap, haar liefde voor haar man, het mooie huis en het toekomstige kind.

review film mother 2017

Satirische aanklacht

Maar ook nu weer verandert dit al snel in één grote madness. Dit satirische gedeelte over hoe gestoord mensen kunnen zijn en zich gedragen, wordt in deze grote chaos heel mooi in beeld gebracht. Nog steeds volgen we alleen Mother die zich wanhopig een weg probeert te banen door de mensenmassa. Gelukkig zien we ook goede mensen tussen alle gestoorden in. Een soldaat die haar in veiligheid wil brengen en oprecht bezorgd is. En een vrouw die haar wil helpen met de bevallig en alleen oog voor haar heeft in die chaos. Het is fijn dat er aandacht is geweest voor één goede man en één goede vrouw, dat nog eens te meer het overal aanwezige slechte gedrag van de mensheid benadrukt. Ondertussen bevuilen ze het huis, scheuren ze het aan stukken en roven ze de boel leeg. Het is niet veel anders hoe wij mensen de aarde behandelen. We roven haar leeg, maken haar stuk en vervuilen het milieu.

De film gebruikt de grote bijbelse allegorie om een aanklacht te doen tegen de mensheid in z’n algemeen. Niemand wil dat een ander zomaar je huis kapot gaat maken, bevuilt of alles eruit steelt, en toch doen we dat met onze kostbaarste ‘huis’ de Aarde. Het einde van de film is dan ook zeer poëtisch.

review film mother 2017

Conclusie

Mother! is een bijzondere film die niet echt in een hokje is te plaatsen gelukkig. Het past niet in een genre, maar wel in een kunstvorm. De bijbelse allegorie die het eerste boek Genesis symbolisch verbeeldt, wordt gebruikt als een uiteindelijke satirische aanklacht over de mens en de maatschappij en hoe we de aarde behandelen. Uitgevoerd met prachtige cinematografie die dicht op de huid van Mother is en daardoor intiem en indringend, die eerst sereen is en daarna volledig chaotisch is. De film is niet zozeer een verhaal maar een verbeelding van een idee, die daardoor soms moeilijk te grijpen is of aangrijpend voelbaar. Maar dat het verontrustend is, is een feit.

Praktische info

  • Mother! (2017) 121 min
  • Directed by: Darren Aronosfsky
  • Produced by: Scott Franklin, Ari Handel
  • Written by: Darren Aronofsky
  • Starring: Jennifer Lawrence, Javier Bardem, Ed Harrie, Michelle Pfeiffer
  • Cinematography: Matthew Libatique
  • Edited by: Andrew Wiesblum
  • Production company: Protozoa Pictures
  • Distributed by: Paramount Pictures