Short Story: The Willows by Algernon Blackwood

best ghost stories algernon blackwoodAlgernon Blackwood was een schrijver van ghost stories en het bovennatuurlijke wat grenst aan weird fiction. Zijn meest bekende werk, al is hij zelf misschien niet zo bekend als Lovecraft of Poe, is The Wilows. Het korte verhaal van 30 bladzijden verscheen in 1907. Een bovennatuurlijk verhaal waarin niet alleen de natuur een grote rol speelt, maar ook wat zich buiten onze eigen natuur bevindt. Met name wezens die niet van deze wereld zijn.

The Willows (1907)

Een naamloze Engelsman en zijn eveneens naamloze vriend de Zweed, zijn avonturiers die er al heel wat avonturen op hebben zitten en nu de rivier de Donau in een kajak bedwingen van het Zwarte Woud naar de Zwarte Zee. Nu zijn ze halverwege en aangekomen ergens in Hongarije waar de rivier vele beddingen heeft. Gewaarschuwd dat ze zomaar van de hoofdrivier af zouden kunnen dwalen en in the middle of nowhere terecht zouden kunnen komen, lijkt dat toch te zijn gebeurd. Omringd door een moerasachtig gebied waar wilgen tot in de wijde omtrek te zien zijn, besluiten ze op een van de eilandjes hun kamp op te zetten. De wilgen geven de Engelsman al gelijk een vreemd gevoel, versterkt door de onheilspellende wind. Wanneer ze ook menen een lijk te zien aan de oever van hun eilandje, dat bij nader inzien waarschijnlijk een otter was, en vervolgens ook een vreemde man in een bootje voorbij zien komen die naar hen wuift, waarschuwend misschien en dan plotseling verdwijnt, lijken dit tekens te zijn die niet veel goeds voorspellen.

Die nacht wordt de Engelsman wakker en met een vreemd gevoel neemt hij een kijkje buiten hun tent en ziet tot zijn verbazing dat de wilgen lijken te leven, iets stijgt op vanuit de wilgen naar de hemel. Hij doet het af als een hallucinatie, een prachtige en verbazingwekkende weliswaar en wanneer de Zweed niet getroffen lijkt te zijn van eenzelfde gevoel van terror en angst dat er iets mis is, dat ze zich bevinden op een buitenaards gebied, doet de Engelsman het af als gezichtsbedrog. Maar dan beginnen er meerdere vreemde dingen te gebeuren en wanneer de kajak een scheur heeft en er een peddel blijkt te ontbreken, kan ook de Zweed niet langer verzwijgen dat hij bang is. Ze zijn zich bewust dat er iets is, iets dat zich achter een dunne sluier bevindt van onze realiteit. Het enige dat hen kan redden is dat niet te laten blijken, zodat de vreemde wezens zich niet bewust worden van hen…

“When common objects in this way become charged with the suggestion of horror, they stimulate the imagination far more than things of unusual appearance; and these bushes, crowding huddled about us, assumed for me in the darkness a bizarre grotesquerie of appearance that lent to them somehow the aspect of purposeful and living creatures.”

Met prachtige beschrijvingen van de natuur, weet Algernon Blackwood, zowel verwondering als een zekere onheilspellendheid op te wekken. Alhoewel de natuur mooi is, is het wanneer je helemaal afgezonderd bent en enkel de elementen om je heen hebt, best eng. Het is dan ook niet zo vreemd dat de Engelsman, die het hele verhaal in eerste vorm enkelvoud aan ons  vertelt, de eenzaamheid, de uitgestrektheid en niets anders dan water en de wilgen afdoet als een rijke fantasie. In het donker, in de wilgen zou zich van alles kunnen verschuilen.

Toch wanneer zich steeds meer bewijzen aandoen, dat er daadwerkelijk iets aan de hand is en iets zich met hen op het eiland bevindt, wil hij dat niet toegeven. Want wanneer hij dat toe zou geven, zou hij toegeven aan de angst. Zelfs wanneer de Zweed eenmaal begint te spreken over de vreemde gebeurtenissen en dat hij zijn gevoelens, al is hij zeer pragmatisch en rationeel, omtrent andere buiten wereldse entiteiten hardop uitspreekt, probeert de Engelsman rationele verklaringen te geven tegen beter weten in. Pas wanneer de Zweed zelf zo bang wordt en bijna zichzelf dreigt te verliezen, kan de Engelsman het niet meer ontkennen. De paradox omtrent hun situatie is echter dat onwetendheid hen tot slachtoffers zal maken, maar dat hun expliciete bewustzijn omtrent het bestaan van de wezens hen aanwezigheid zal verraden. Ze besluiten om te doen alsof er niets aan de hand is, terwijl ze op hun hoede blijven. Zolang ze maar niet aan de wezens denken.

“We had “strayed,” as the Swede put it, into some region or some  set of conditions where the risks were great, yet unintelligible to us; where the frontiers of some unknown world lay close about us. It was a spot held by the dwellers in some outer space, a sort of peep-hole whence they could spy upon earth, themselves unseen, a point where the veil between had worn a little thin.”

Dat idee samen met de beschrijvingen, zijn mooi opgebouwd en verworden van een rustig boottochtje in een angstige situatie. Ondanks de beperkte ruimte en weinig omgevingselementen om mee te spelen en slechts twee personages is het verhaal nooit saai en valt niet in herhaling. Sterker nog, het wordt steeds een stukje enger. Blackwood beschrijft een gevoel dat je eerst probeert te ontkennen of te negeren, maar dat toch zonder dat je er iets aan kan doen, je steeds meer bekruipt totdat het helemaal bezit van je neemt. Deze psychologische ontwikkelingen gaan gepaard met de steeds enger wordende gebeurtenissen, totdat ze uiteindelijk hun climax bereiken. Het is een spannend en eng verhaal, dat langzaam bezit van je neemt en waar je helemaal in op kan gaan, net als de twee personages, ook al probeer je dat te ontkennen.

Met mooie maar duidelijke beschrijvingen weet Algernon Blackwood dat onderhuidse gevoel weer te geven, waarbij realiteit anders is dan de personages hadden gedacht. Dit doet hij zonder al te veel prijs te geven, maar laat hen en de lezer ook niet compleet in het ongewisse. Het is precies genoeg om je er een enge voorstelling bij te maken. En dat is waar een echte ghost story om gaat.

Algernon Blackwood (1869-1951) was een Brits schrijver van ghost stories en bovennatuurlijke verhalen. Van melkboer tot hotel eigenaar, journalist, barman, model, secretaris, zakenman en vioolleraar, was hij een man met een brede interesse en kennis. Maar zijn voornaamste interesse was voor de natuur, het buitenleven en het schrijven van ghost stories, het bovennatuurlijke en occultisme, wat duidelijk terug te zien is in zijn verhalen. Zijn fundamentele interesse wat betreft die verhalen ligt in de tekens en krachten die buiten ons bewustzijn liggen, of zelfs buiten het mens-zijn. De verhalen gaan dan ook vaak over een groter bewustzijn, een breder begrip van wat mogelijk is en onze verbeeldingskracht. Dit leverde 140 korte verhalen, 15 boeken, 81 korte verhalen voor  kinderen en 7 toneelstukken, op.

Uit: Best Ghost Stories of Algernon Blackwood. Digireads Publishing (2009).

Korte verhalen zijn misschien dan wel niet zo populair in Nederland of in deze tijd, maar vroeger toen nog veel verhalen in tijdschriften specifieke verhalen-tijdschriften werden gepubliceerd, waren ze een belangrijke weg naar het grote publiek. En omdat korte verhalen veel impact kunnen maken, krijgt in deze rubriek elk verhaal de aandacht die het verdient.